Google

This is a digital copy of a book that was preserved for generations on library shelves before it was carefully scanned by Google as part of a project to make the world's books discoverable online.

It has survived long enough for the copyright to expire and the book to enter the public domain. A public domain book is one that was never subject to copyright or whose legal copyright term has expired. Whether a book is in the public domain may vary country to country. Public domain books are our gateways to the past, representing a wealth of history, culture and knowledge that's often difficult to discover.

Marks, notations and other marginalia present in the original volume will appear in this file - a reminder of this book's long journey from the publisher to a library and finally to you.

Usage guidelines Google is proud to partner with libraries to digitize public domain materials and make them widely accessible. Public domain books belong to the

public and we are merely their custodians. Nevertheless, this work is expensive, so in order to keep providing this resource, we have taken steps to prevent abuse by commercial parties, including placing technical restrictions on automated querying.

We also ask that you:

-* Make non-commercial use of the files We designed Google Book Search for use by individual personal, non-commercial purposes.

and we request that you use these files for

* Refrain from automated querying Do not send automated queries of any sort to Google's system: If you are conducting research on machine translation, optical character recognition or other areas where access to a large amount of text is helpful, please contact us. We encourage the use of public domain materials for these purposes and may be able to help.

-* Maintain attribution The Google "watermark" you see on each file is essential for informing people about this project and helping them find additional materials through Google Book Search. Please do not remove it.

* Keep it legal Whatever your use, remember that you are responsible for ensuring that what you are doing is legal. Do not assume that just because we believe a book is in the public domain for users in the United States, that the work is also in the public domain for users in other countries. Whether a book is still in copyright varies from country to country, and we can't offer guidance on whether any specific use of any specific book is allowed. Please do not assume that a book's appearance in Google Book Search means it can be used in any manner anywhere in the world. Copyright infringement liability can be quite severe.

About Google Book Search

Google's mission is to organize the world's information and to make it universally accessible and useful. Google Book Search helps readers discover the world's books while helping authors and publishers reach new audiences. You can search through the full text of this book on the web a[nttp: //books . google. con/]

mne, Jacqoe1 aro)

PATROLOGLI/E

CURSUS COMPLETUS,

BIBLIOTHECA UNIVERSALIS, INTEGRA, UNIFORMIS, COMMODA, OECONOMICA '

OMNIUM SS. PATRUM, DOCTORUM, SCRIPTORUMQUE. EGCLESIASTICORUM,

SIVE LATINORCM, SIVE GRJECORUM,

QUI AB ΕΥΟ APOSTOLICO AD ETATEM INNOCENTII 'I1II (ANN.1216) PRO LATINIS ET AD PHOTII TEMPOHA (ANN.865) PRO GRELECIS FLORUERUNT :

RECUSIO CHRONOLOGICA

OMNIUM Ου. EXSTITERE MONUMENTORUM CATHOLIC.E. TRADITIONIS PER DUODECIM PRIORA ECCLESLE SAECULA ET AMPLIUS,

JUXTA EDITIONES ACCURATISSIMAS, INTER SE CUMQUE NONNELLIS CODICIBUS ΜΑΧΟΒΕΟΒΙΡΤΙ6 COLLATAS, PERQUAM DILIGENTER CASTIGATA ; DISSERTATIONIBUS, COMMENTARIIS, VARIISQUE LECTIONIBUS CONTINENTER ILLUSTRATA ; OMNIBUS OPERIBUS POST AMPLISSIMAS EDITIONES QU.£ TRIBUS NOVISSIMIS S.ECULIS DEBENTUR ABSOLUTAS DETECTIS ALCTA ; INDICIBUS PARTICULARIBUS AXALYTICIS, SINGULOS SIVE TOMOS SIVE AUCTORES ALICUJUS MOMENTI SUBSEQUENTIBUS, DONATA ; CAPITULIS INTRA IPSUM TEXTUM RITE DISPOSITIS, NECNOM ET TITULIS SINGULARCM PAGINARUM MARGINEM SUPERIOREM DISTINGUENTIBUS SUBJECTAMQUE MATERIAM SIGNIFICANTIDUS, ADORNATA ; OPERIBUS CUM DUDIIS, TUM APOCRYPIIIS, ALIQUA ΥΕΙΠΟ AUCTORITATE IN ORDINE AD TRADITIONEM ECCLESIASTICAM POLLENTIDUS, AMPLIFICATA ; DUCENTIS ET AMPLIUS INDICIBUS LOCUPLETATA; SED PRASERTIM DUODUS I1MMENSIS ET GENERALIBUS, ALTERO sciL.icer RERUM, Quo coNstLTO, QUIDQUID NON SOLUM TALIS TALISVE PATER, VERUM ETIAM UNUSQUISQUE

PATRUM, ADnSQUE ULLA EXCEPTIONE, JN QUODLIBET THEMA SCRIPSERIT, UNO INTUITU CONSPICIATUR ;-

ALTERO SCIUPTURAE SACIUE, Ex QUO LECTORI COMPERIRE SIT OBVIUM QUINAM PATRES E]

IN QUIBUS OPERUM SUORCUM LOCIS SINGULOS SINGULORUM LIBRORUM SCRIPTURE VERSUS, A PRIMO GENESEOS USQUE AD NOVISSIMUM APOCALYPRIS, COMMENTATI SINT. EDITIO ACCURATISSIMA, CETERISQUE OMNIBUS FACILE ANTEPONENDA, $1 PERPENDANTUR. CHARACTERUM NITIDITAS, CHART.E QUALITAS, INTEGRITAS TEXTUS, PERFECTIO CORRECTIONIS, OPERELM RECUSORUM TUM VARIETAS

TUM NUMEBRUS, FORMA VOLUMINUM PERQUAM COMMODA SIBIQUE IN TOTO PATROLOGLE DECURSU CONSTANTER

SIMILIS, PRETII EXIGUITAS, PR.ESERTIMQUE ISTA COLLECTIO, UNA, METHODICA ET CIIRONOLOGICA,

SEXCENTORUM FRAGMENTORUM OPUSCULORUMQUE HACTENUS HIC ILLIC SPARSORUM , PRIMUM AUTEM IN NOSTRA BIBLIOTHECA, EX OPERIBUS ET MSS. AD OMNES .ETATES, LOCOS, LINGUAS FORMASQUE PERTINENTIBUS, COADUNATORUM.

SERIES GRJ/ECA INQUA PRODEUAT PATRES, DOCTORES SCRIPTORESQUE ECCLESU GRECE A S. BARNABA AD PHOTIUM,

AGCURANTE J.-P. M IGNE, Bibllothees Cieri universe, SIVE CURSUUM COMPLETORUM IN SINGULOS 8CIENTLE£ ECCLESIASTIC/EE RAMOS EDITORE.

PATROLOCIA, AD INSTAR IPSIUS ECCLESLE, IN DUAS PARTES DIVIDITCR, ALIA NEMPE LATINA, ALIA GIUECO-LATINA ; LATINA, JAM INTEGRE EXARATA, ΥΙΟΙΝΤΙ ET DUCENTIS VOLUMINIDUS MOLE SUA 5TAT, CENTUMQUE ET YILLE FIANCIS VENIT, GRAECA DUPLICI EDITIONE TYPIS MANDATA EST. PRIOR GR.ECUM TEXTLM CUM VERSIONE. LATINA LATERALIS COMPLECTITEB, ET FORSAN CENTUM VOLUMINUM EXCEDET NUMERUM. POSTERIOR AUTEM VERSIONEM LATINAM TANTUM EXIIIDET IDEOQUE κ. TRA QUINQUAGINTA CIRCITER. VOLUMINA RETINEDITUR. UNUMQUUDQUE VOLEMEN GHI.ECO-LATINCM OCTO, UNUNQUODQUE MERE LATINUM QUINQUE FRANCIS SOLUMMODO EMITUR : UTROBIQUE VERO, UT PRETI! HUJUS BENEFICIO FRUATUR EMPTOR.

COIL.LECTIONEM INTEGRAM SIVE GR.ECAM SIVE LATINAM COMPARET NECESSE EIUT ; SECUS ENIM, CLJLSQUE VOLUMINIS AM» PLITUDINEM NECNON ET DIFFICULTATES VARIA PRETIA /EQUABUNT.

PATROLOGILE GRAECE TOMUS XVIII.

s. METHODIUS EPISCOPUS ET MARTYR, SS. PETRUS ET ALEXANDER ALEXANDRINI] PR/ESULES, S. EUSTATHIUS ANTIOCHENUS, ALEXANDER LYCOPOLITANCS, TITUS DOSTRENSIS, THEODORUS HERACLEENSIS.

— ND EXCUDEBATUR ET VENIT APUD J.-P. MIGNE EDITOR EM,

IN VIA DICTA D'AMBOISE, PROPE PORTAM LUTETLE PARISIORUM VULGC D'ENFER NOMINATAM

PEU PETIT-MONTROUGE.

1537

TR [0 ,Im 3$ v, Cop. ?-

SAECULUM 17. ΤΟΥ ΕΝ ΑΓΙΟΙΣ ΠΑΤΡΟΣ ΗΜΩΝ

M EOOAIO Y,

ΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΚΑΙ MAPTYPOZ,

ΤΑ ΕΥΡΙΣΚΟΜΕΝΑ ΠΑΝΤΑ.

s. P. N. ΜΕΤΗΟΡΙΙ.

EPISCOPI ET MARTYRIS,

OPERA OMNIA.

ACCEDUXT

5. PETRI ET 8. ALEXANDRI, ALEXANDRINORUM PEILESULUM, S. EUSTATHIJ ANTIOCHENI EPISCOPI ET CONFESSORIS, TITI BOSTRENSIS, THEODORI HERACLEENSIS, ALEXANDRI LYCOPOLITANI,

SCRIPTA.QUZE SUPERSUNT,

ACCURANTE ET RECOGNOSCENTE J.-P. MIGNE,

BIBLIOTHEGE GLERI UNIVENRKR;:: —:.:: SIVE . - €.» * v»? .^"- .«σσυσο» CURSUUM COMPLETORUM JN SINGULOS SCIENTI! A ECCLB61 48 TICAN S ANef -RpITORE"- :Dt n

TOMUS UNICUS.

—— — du dup-Q-«usmm——— — ——-—.—

vENIT {0 FRANCIS GALLICIS.

EXCUDERATUR ET VENIT APUD J.-P. MIGNE ΕΡΙΤΟΠΕΝΜ.

IN YIÀ DICTA D'AMBOISE, PROPE PORTAM LUTETL£ PARISIOILUM VULGO D'EN.F ER NOMINATAM, $EU PETIT-MONTROUGE.

1851

AUCTORUM ET OPERUM QUI 1N HOO TOMO XVIII CONTINENTUR.

—- —— "P m À — ———

S. METHODIUS EPISCOPUS ET MARTYR.

Convivium decem virginum. col. 91 Excerpta ac orationes aliquot. 229 ALEXANDER LYCOPOLITANUS EPISCOPUS Tractatus de placitis Manicheorum. 411 S. PETRUS ALEXANDRINUS EPISCOPUS.

E, istola canonica. | A61 Epistola ad Ecclesiam Alexandtinam. 510 Fragmenta varia. 910

S. ALEXANDER EPISCOPUS ALEXANDRINUS.

Epistole de Ariana heresi deque Arii depositione. 548 Sermo de anima et corpore deque passione Domini. $86

S. EUSTATHIUS EPISCOPUS ANTIOCHENUS ET CONFESSOR.

De Engastrimytho contra Origenem. 614 Allocutio ad imperatorem Constantinum in concilio Niceeno. 67^ Fragmenta varia. 616 | Spuris. α- Cprürenteriisiig:Hexaemeron. | 708 mE 7777 ** "FITUS BOSTRENSIS EPISCOPUS. — Libri-tfex adv&isis:] drüctebs, : : 1669

THEODORUS HERACLEENSIS EPISCOPUS.

Fregmenta in [saiam.

MONTIUM.

Sciat lector Patres quart szculi et sequentium qui Syriace, Armenice vel alio quocunque Or:entali idiomate scripserunt, ad peculiarem seriem a nobis amandatos, cui Patrologia Orientalis titulum fecimus ; non igitur miretur omissa in sequentibus tomis nomina S. Jacobi Nisibeni, S. Gregorii liuminatoris, S. Ephrem, etc., qui in nova serie lecum obtinebunt. Patfrum etizm Armenorum scripta quie vef. prelo parata habent vel jam ediderunt doctissimi Mekitharistx Veneti, collectioni nosirze inserendi potestatem facturos speramus.

Ex Tvpis MIGNE, au l'ctit-Montrouge.

. EE D —

iV

ANNO DOMINI CCCXII.

S. METHODIUS

EPISCOPUS ET MARTYR

NOTITIA HISTORICO-LITTERARIA

(Garzaxp, Vet. Patr. Biblioth., I1I, Proleg., p. rt.)

|. Methodius, dictus et Eubulius ; Olympi simal et Patarorum in Lycia, postea Tyri in Phonicia episco-

vus, circa Christi annum 5129. martyrio sublatus. Locus passionis ejus inquiritur.

ipsum sub Decio et Valeriano passum tradit.

ententia rejicitur, qua

Η. Quantus vir Methodius ex vetrerum testimoniis. Unus Eusebius illum preteriit; quod nimirum sanctus

Pater stylum adversus Origenem strinxerit.

Il[. Complura litterarum monumentis consignavit. Inter ea primum locum. obtinet Convivium decem vir- ginum. Operis praestantia atque utilitas. Inter liujus editiones eminet Combefisiana, qua ideo hie recensita

et adornata.

IV. Cura et studium in edendo libro De libero arbitrio. Unde fragmenia ejus desumpta.

V. Sequuntur excerpta De resurrectione adversus Origenem. Opus laudatum pra ceteris, Eustathio An- liocheno. Ad formam dialogi, ut et praecedens, contextum. Ex. Epiphanio in primis et Photio fragmenta satis ampia deducta, εἰ cum mss. collata. Aliud nobile excerptum proyositum.. Improvida Cavei censura. exsu[-

fatur.

Vl. Reliqua Methodiana strictim exposita. Nimirum Photiana excerpta De creatis; lacinia librorum adver- sus Porphyrium ; fragmentum ex sermone De martyribus : homilie tres, De Symeone et Anna, In ramos Palmarum, cet De cruce Domini : quibus alie complures operum Methodianorum reliquie subjecte.

Metbodius, qui et Eubulius dictus Epiphanio (a), A id est cirea annum Christi 512, ipsum in Chalcide

primum Olympi simul et Patarorum in Lycia epi- scopatum gessit ; priscis enim illis temporibus civi- tates duas aut etiam plures, ac certein Lycia, unus antistes administrabat, ut observatum erudito Le- quienio (0). Et Patarorum quidem episcopum fuisse Methodium, antiqui passim codices et qui ejus me- minere scriptores Graci, testantur: Olympi vero, praeier llieronymum (c), etiam Maximus memorie prodidit (d) : cujus locum, sane corruptum, inter velerum testimonia nobis infra relatum, ita resti- tuendum censuit doctus Valesius (e) : 'Aváyvo0t Μεθοδίου τοῦ ἁγίου µάρτυρος, καὶ Ολύμπου 'Aópta- νουπόλεως ἐπισχόπου τῆς Λυχίας, τὰ κατ αὐτοῦ (Ὡριγένους) περὶ ἀναστάσεως γραφέντα. Id. est :

Grecie martyrium subiisse tradit. H»c autem suminatim recensens Fabricius (f), rescribit in Chalcide Syrie : unde vero id hauserit, non refert. Atque ita fortasse legendum in textu Hierenymise no, cujus vulgata lectio Tillemontio quoque minus probatur (g) : ut proinde vero propius videatur, sanctum Tyriorum in Phoenicia episcopum marty- rio fuisse sublatum in regione contermina ; atque ejusmodi erat Chalcidene in Coelesyria, cujus caput Chaleis. Neque aliter sane accepisse Hieronymi verba Sophronius ejus interpres dignoscitur : ver- tit. enim, £y Χαλχίδι τῆς ᾽Ανατολῆς, in Chalcide urbe Orientis. Eadem habet Suidas (h) Sophro- nium exscribens. Cxterum audiendi non sunt, qui

« Lege que adversus Origenem de resurrectione B Methodium sub Decio et Valeriano passum fuisse

scripsit Methodius, sanctissimus martyr et episco- pus Olympi, urbis Lyciz, quie etiam Adrianopolis dicta est. » Tum Tyri in Phonicia Ecclesiam re- gendam suscepit sanctus Pater, eodem Hieronymo teste; qui el ad extremuni novissime persecutionis,

(a) Epiph. H«r. txiv, $ 63.

(b) Lequien. Or. Chr. tom. l, p. 976 seq.

(c, Hieron. De vir. illustr., cap. 835.

(4) Maxim. in schol. ad Dionys. Areop. Je eccl. hier., cap. 7.

ie) Vales. ad Euseb. Hist. eccl. lib. vi, cap. 24.

PaTrBOL. G&. XVIII.

4

tradunt : quippe qui multa scripserit, non tantum contra Origenem, diu post Adamantii mortem ; sed et contra Porphyrium, dum Tyrius ille philosophus, imperante Diocletiano, in vivis agebat. Et hanc quidem sententiam, post Ecclesize annalium paren-

(f) Fabr. Bibl. Gr. tom. V, pag. 255 (ed. Harles. t. VIT. p. 260).

(g) Tillem. Mém. tom. V, p. 767, not. 5 sur S. Méthod. (4) Suid. in Lex. v. Me4900:0c , tom. Yl, pag. 0

920.

1

41

5. METHODIUS EPISCOPUS ET MARTYR,

12

tem. (i), secuti sunt. viri doctissimi, quos inter A heminum desidia, reliqua hoaie lecerunt. Sed qua

Holstenius (j), Allatius (k), Vossius (|j, atque Pear- sonius (m).

]]. Qu: cum ita sint, desinente igitur szeculo ri, Inclaruit sanctus Methodius, ἀνῆρ λόγιος xal σφόδρα περὶ τῆς ἀληθείας ἀγωνισάμενος, inquit Epi- phanius (n), vir apprime aoctus acerrimusque verita- tis patronus; quin et disertissimus martyr, judice Hieronymo (o), qui nimirum nitidi compositique sermonis libros confecit (p;,. « Atque illa enimvero, ait vir doctus (q). propria Methodi przedicatur glo. ria, quod in neminem ejus zqualium liberalius concurrerunt ex€ dotes, qux» przstantissimum sa- cre doctrinz magistrum omnibus possint numeris absolvere. Magnis enim cjus parte infusmque sa- pientiz divitiis respondit dicendi copia scribendi- que uber elegantia, cujus beneficio in seram usque posteritatem sensa ejus przclara permanarent. Une verbo : ut nemo illo profundius sapuit, ita non fa- cile reperietur qui uberius, disertius, ornatius scripserit. » Tantum itaque Patrem eximiumque Ecclesiw€ scriptorem, merito sane inter suos viros illustres recensuit Doctor maximus, licet illum praterierit Eusebius. Atqui recte censuisse vide- tur cl. Valesius, dum ait (r) Eusebium propterea in sua Historia nullam Methodii mentionem fecisse, cum tamen plures alios ecclesiasticos scriptores commemoret, qui Methodio multo inferiores fue- runt; quod nimirum sanctus ille Tyrius episcopus styli aciem strinxisset adversus Origenem, cujus studiosissimus erat idem episcopus Cxsariensis. Hinc etiam est, subdit Valesius, quod contra Por- phyrii libros post eumdem Methodium scripsit, quasi e&mulatione quadam et odio adversus Metho- dium incitatus. Eusebius enimvero in libro sexto Apologie sux pro Origene, Methodii objectionibus respondebat : Quomodo, inquit, ausus est Metho- dius nunc contra Origenem scribere, qui hac el hac de Origenis locutus est dogmatibus? Citantur hzc verba ab llieronymo scribente adversus Rufi- num (2).

lij. Verum Metbodii auctoritati atque doctrinz nihil detrahit Eusebii silentiuin, nihil ejus invidia. Nam quz sanctus Pater litterarum monumentis commendavit, tum adversus veritatis hostes, tum ad sacra doymata exponenda, tum etiam ad reli- gionem pietatemque fovendam comparata, veteribus qui ea perlegerunt, summis laudibus celebrata Juisse noscuntur. Atque utinam illa exstarent om- nia! exigua enim sunt ac tenuia, si unum vel al- terum excipias, quas, sive temporum injuria, sive

(i) Daron. ad ann. 3502, 8 62 et in not. ad Mar- tyrol. Rom. d. 48 sept

(j) Holsten. Dissert. de vit. et script. Porphyr., cap. 3.

ri) Allat. Diatr. de Method., p. 911.

(|) Voss. De llist. Gr. lib. 1, eap. 16, pag. 245.

(m) Pears., opp. posth. chron., dissert. ii, cap. 19, $5, p. 560».

(nj Upipa. dar. Lxiv, $ 05.

B

cunque demum superant, a tanto Ecclesiz: doctore ac marlyre memorie mandata, collecta primuni magnam partem a Combefisio, nunc veru. ad unum aucta oinnia et recensita hic proferentes, de singu- lis, pro rationis ordine quo illa digessimus, breviter disscremus.

In limineitaque nostre collectionis Methodianz comparet Convivium decem virginum, « primarium ac plane princeps Methodii operum, ut verbis utar Possinii (t, quod victorie a Christiana philoso- phia de Grzeca geutilique reportatz illustre monu- mentum ac veluti tropeum est. Cui enim in litte- ris Atheniensium veterum versato non statim oc- currit, :mulatum hoc opere Methodium celebre illud Convivium Platonis ? emulatum autein; non tam ut ejus elegantiam, quod venustissime fecit, exprüneret imitando, qu:in ut, quod potissimum studuit, ejus nequitiam casüigando abstergeret. Precipuum autem laudationum argumentum in hoc Methodiano Convivio, divina virginitas est: cui omne choragium congruens e : sacrario coelesti depromptum apparet. » Ad hzc alia complura oc- currunt, quz sumina Christiane fidei capita in primis attingunt : ubi tamen si qua interdum aut durius enuntizta, aut fortasse minus exacte prolata de rebus divinioribus videantur, ea demuni omnia diligenter excussa et dilucide exposita repetat pru- dens lector a viro doctissimo, qui haud ita pridem in opere illo egregio cui titulus : Divinitas Domini nostri Jesu Christi manifesta in Scripturis et (radi- tione, Patrum antenicenorum doctrinam accura- tius expendit, atque obscuriora quzque loca explica- vit illustravitque.| (u).

IIoc autem przclarutm Methodii syntagma, quod unum integrum nobis servavit antiquitas, primus omnium, e ms. codice Vaticano Rome, evulgavit, anno 1656, Leo Allatius ; qui et notis suis illud evincere aggressus est, nibil in eo reperiri quod catholice catholicis auribus exponi non possit : si qua vero duriuscula occurrant, illa emollire omni studio contendit. Anno deinde insequente 1657, Parisiis prodiit Convivium Metliodianum ex inter- pretatione Petri Possinii : cui accesserunt varia

D lectiones ecodice Mazariniano, cum nonnullis ob-

servationibus V. C. Henrici Valesii. Denique Fran- ciscus Combefisius ex Grzcis Vaticanis οἱ Mazari- nianis, necnon Photianis excerptis, collatis etiam Allatii et Possinii versionibus, idem opus rursuin edidit Parisiis anno 1672, atque tomo 1 Auctarii novissimi biblioiece Patrum intexuit.

(o) Hieron. Comment. in Dan., cap. xii. (p) 1d. De vir. ill., cap. 85. (4) Possiu. pr.«fat. ad Method. Conviv. uU Vales. ad Euseb. Hist. eccl. lib. νι, cap. 25 οἱ

9. (s) Hieron. lib. 1 Contr. Rufin., $ 11. (t) Possin. 1. c. (u) Maran. Divin. D. N. J.-C. lib. 1v, cap. 21, p. 025-531.

l5

NOTITIA.

14

E hanc quidem Combefisianam ἔχδοσιν typis A logi composuit sanctus Pater, instripsitque, ut

excudendam curavimus, Neque cnin! actum egisse videtur vir doctus, qui semel iterumque vulgatum libellum, novo ciltu expolitum reprzsentavit. Ejus autem adnotationes, qux ad operis calcem incom- mode legebantur, textui subjecimus una cum sele- elioribus Valesianis : ad [inem vero attexuimus quas adoruavit Allatius, eas in contextu, apposito * indicantes. Denique quo facilior operis lectio et usus evaderet, unamquamque orationem Methodia- nam sumus in varias sectiones partiti, quarum in- legrum conspectum pro more nostro subdidi- mus. IV. Jam vero reliqua Methodiana recensere pro- sequamur, ex edito Combefisiano Parisiis in vul- gus emisso anno 1644 repetita, Convivium itaque decem tirginum exeipit liber De libero arbitrio ad- versus Yalentinianos in primis et Origenem ; ad quém doctus editor ista prafatur (v) : « Damus, in- quit, hoc opus pene integruin, tribus seu partibus seu excerplis congestum. Exordium nonnullamque partem. corporis ediderat Joannes Meursius (x), ceu Lbrum integrum, ne leviter quidem irsinuato de- fectu, quem titulus satis arguebat. Nam nihil erat tota oratione de libero arbitrio, cujus ille tracta- tionem indicabat. Reliqua mutuati sumus ex Pho- tianis (y), excepto egregio illo, ad finem, excerpto, deipso revera libero arbitrio, quod R. P. Jacobus Sirmondus S. J. humanissime utendum dedit, cu- js etiam Photius paucula exsceripserat, et quo videtur Methodius clausisse librum istum; nisi forte aliquibus additis ad ornatum, quz Photius, sli ductrina studens, non delibaverit, Nonnulla (ffenderunt in interprete Photii; uL fuerint etiam eus de integro reddenda; et quo etiam eodem sylo interpretis decurreret tota oratio. » Ilactenus ille. Est autem liber hujusmodi ad formam d;alogi conscriptus inter Valentinianum ct. Orthodoxum, super vexatissima qu:estione de origine mali: adeo- que, quo clarius orationis contextus procedat, in elilione nostra personas colloquentes distinximus : Conbefisii observationes, αμα primum longea textu distabant, suis quasque locis restituimus, notulis Donnullis alicubi inspersis. Quod quidem et in re- liquis nos praestitisse, hic semel indicasse sufficiat. V. Sequuntur excerpta ex libro De resurrectione contra Origenem, quem sanctus Ilieronymus opus tregium appellat. Laudatur et ab Eustathio Antio- εὔεπο his verbis (z): Μεθόδιος ὁ τῆς ἁγίας ἄξιος μυέμης, ἔγρα-εν ἀποχρώντως εἰς τόδε τὸ θεώρημα, x. τ. λ. ld est, Allatio interprete « : Methodius san- ete memoriz in illud quzsitum salis abunde scri- psit, » etc. Et huncquooue librum ad formam dia-

(r) Combef. in not. ad Method., p. 462.

1) Meurs. in Varior. divin. libro.

y) Phot. Bibl. cod. ccxxxvi.

(2) Eustath. De engastr., p. 394.

(e) Method. apud Epiph., opp. tom. I, p. 540, 56^, 5ου

(b) Epiph. Her. xiv.

B

videtur, Theophilo cuidam, quem χράτιστον appel- lat («) In eo autem. inducuntur Methodius ct Auxeniius cum Origenistis Proclo et Aglaophonte colloqueutes seu disputantes. Jam diu magnam par- tem deperditus dialogus iste. Ejus tamen fragmenta satis ampla exstant tum apud Epiphanium (6), tum apud Photium (c), qui οἱ ex eodem opere compen- diosam erposilionem dictorum quorumdam apostoli» corum, Methodio vere dignam, nobis servavit. Nonnulla item apud Joannem Damascenum (4) oc- currunt, Plura de hoc opere erudite observat Alla- tius (ο).

Interim. vero quem sequimur editorem audia- mus (f). « Quanquam, inquit, insidebat animus, ut Methodiana omnia Epiphanii, cum aliis qua oc- currissent ejusdem Methodii, in unum comporta rem, nonnullamque in eis corrigendis qu: depra- vata admodum viderem, operam ponerem, infre^ git lamen conatum inopia meliorum codicum, quam quibus esset usus politissimus interpres Epiphanii Petavius S. J., coque satis e re facturum duxi, mo- do ea tantum ex libro illo De resurrectione, quem circiter medium exscripsisse se ipse significat Epi» phanius ad finem, de novo ederem, qus vel es« sent nova et ἀνέχδοτα, vel ut nova, emendationg textus ope codicum meliorum, novaque quodam» modo, interpretatione nostra, videri possent. Du- plici ad hoc codiceyisi sumus, altero eminentissimi cardinalis Rupifucaldii, quo grandi volumine ae perantiquo habentur Elementa Damasceni ; altero R. P. Sirmondi S.J. et ipso antiquo, collectore anonymo adversus Eutychianos, sua ipso manu exscribente humaniusque suggerente, pro sua illa, omni modo illustrand:? antiquitatis suo alienoque calamo , vegeta in senili corpore propensione. » Porro idem editor, ad excerpta Photiana quod at- tinet, hic subdit (g): « Videamur forte actum agere, qui Methodiana hzc jam data, dare iterum

procuramus. Fuerit nihilominus, ut accuratiori

D

opera, qualis fere est. angustis terminis delinita, novi aliquid illusirando Methodio nostro, aliis vel neglecta vel minus perspecta, alio festinantibus grandiusque molientibus opus, inveniamus. ltaque novam versionem (num eam inutilem, alii re in- specta collatisque omnibus censuerint) ad Graeca componemus, subindeque notabimus, si quid ex aliis, presertim Methodianis, lucis aliquid ex colla- Lione afferre possit. Habemus przter impressa Pho- Hii, etiam exscripta olim a R. P. Sirmondo, quz possint usui esse. )

liuc usque Combefisius : qui deinceps nobile ex- cerptum ex eodem libro De resurrectione, deprom-

d) Joan. Damasc. orat. 3 De imagin., opp. t. V, . 959. (ο) Allat. Diatr. de Method. script. pag. 354, seqq. (/) Combef. in not. ad Method. p. 449. (g) lbid. pag. 4:2.

" Phot. Bibl. cod. ccxxxiv.

|.

15 S. METHODIUS EPISCOPUS ET MARTYR. 16 ptum e Catena. eminentissimi cardinalis Mazarini A effugit. Ex Mcthodiano sermone De martyribus οκ-

et Corderiana, Latine vulgavit (h) in sua Biblio- theca concionatoria, tom..H, pag. 265, δοΠ., qua de re ipsemet mentionem injicit in recensitis aucto- ribus ejusdem Bibliothece, tom. Y, pag. 50. 1d emo- lumenti pre csteris ex prxelaro isto. fragmento emergere novimus, quod ex co alterius loci αὖθεν- τία conlirmatur, a Joanne Damasceno relati (i) : utrobique enim sanctus ille martyr dogmatice ar- guit a principum ad sacras imagines, ut in utrisque, honori vel contumeli:e habeatur prototypon οἱ exem- plar : verbis utor editoris nostri ad prius fragmen- tum e Damasceno desumptum. Quod quidem ea- propter observasse oportuit, ut improvidam homi- nis heterodoxi (j) censuram dilueremus, qui ne sa- crarum imaginum cultum agnoscere cogeretur, jam sseculo i1 desinente sancti Methodii auctoritate ac doctrina firmatum, Joannis Damasceni fidem ele- vare aggressus est.

VI. Subjicitur ex Photio (4) &xAoyt περὶ τῶν Υε- νητῶν, Sive excerptum ες libro De creatis. Opus autem ita inscriptum litteris mandasse Methodium, baud produnt veteres. Meminit quidem Hierony- mus ejus Commentariorum in Genesin, quorum frag- menta nonnulla in Catenis mss. adhuc superant : unde nonnullis visum ex iisdem commentariis ex- cerptum Photianum fuisse descriptum. Utut est, in eo disputat ilerum sanctus martyr adversus Ori- genem, quem centaurum appellae (I) ; atque papya- ρίτας τοῦ ξενῶνος, hoc est, sanctiora Christi Eccle- size dogmata ethnicis placitis ipsum intexuisse que- ritur. Occurrit vox illa δενῶνος sub excerpti hujus initium, ubi varia conjicit Conibefisius. Verum in- terpres Photii eam pro communi omnium hospitio, sive pro εί fidelium, esse accipiendam recte, ut videtur, existimat, Sic enim et Suidas illam usur- pat (m). Consulesis et viros eruditos ad Pollucem (n) atque Hesychium (o).

Preterea Methodius primus omnium ad veritatis defensionem scripsisse adversus Porphyrium com- peritur, quem postea sunt secuti Eusebius et Apol- linaris. Ejus opus, veteribus maxime celebratum, usque ad decem millia versuum processerat, teste Hieronymo (p) : sed interiit, paucis quibusdam la- ciniis exceptis, qu:ze post Combefisium ex Paralle- lis Damascenicis in medium protulimus.

His porro subdidimus insigne plane fragmentum de Christi divinitate, quod Combefisii diligentiam

(h) Grece et Latine Simon de Magistris in Actis martyrum ad Ostia Tiberina. ΕΡΙΤ. PATR. zl Jo. Dam. orat. 3 De imag., opp. tom. 1, pag.

(j) Cav. Hist. litt. ad ann. 290, toin. 1, pag. 152.

k) Phot. Bibl. cod. ccxxxv.

l) Method. De creat. 3.

(m) Suid. Lez. tom. 1l, p. 646, v. Eeroroc.

(n) Polluc. Onom. lib. ni, cap. 4, num. 59.

9) llesych. Lex. tom. ]l, pag. 702. v. Ξενών', ) Hieron. epist. 70, ad Magn. orat. num. 9.

hibet illud Theodoretus (ᾳ).

Accedunt ejusdem Methodii homili:e due, qua- rum altera, De Symeene et Anna, quo die Domino in templo occurrerunt , inscribitur; altera, In ramos Palmarum. Et ad eas quidem hzc habet Combefi- sius (r) : « Orationem in Symeonem et Annam in die Occursus, vulgatam primum Petro Pantino, re- presentamus, simulque aliqua in notis indicamus, quibus ad novam versienem post illam Pantinia- nam inducti sumus. Esse autem ejusdem oratio-- nem hanc Juculentissimam, cujus sunt. Symposiaca de castitate, et Methodii illius Orizenianis erroribus infensissimi, ipse auctor satis expressit (s), ut nul- lus sit dubitandi locus. Inscribitur ἐπ,σχότῳ Πατά-

B pov, cui ctiam Damascenus in. Elementis non tan-

tum Symposia tribuit, sed etiam librum Περὶ ἆγα- στάσεως. Minc Leo Allatius Gretseri opinationem merito exsufflat (t, dum nulla ratione molitur cam orationem abrogare Methodio martyri ac seniori, οἱ tribuere Coustantinopolitano, cum prater eos characteres quos modo indicavimus, tanta sit nia jestas operis, ut. vel maxime magnum Methodium deceat. » Alteri vero de Occursu, subditidem Com- befisius (u) : « lHancce εἰς τὰ Báta Orationem annecti- mus, uno regio codice num. 922 asserenti Metho- dio martyri, utique Magno illi ct seniori, cujus sunt οἱ Symposia οἱ alia. prxelara, vel in supersti- tibus reliquiis, ingenii et pi:& mentis monumenta. Favet etiam stylus οἱ sententiz affinitas cum prz-

6 cedenti : quanquam alter codex, ipse forsan in

Chrysostomum effusior, ei tribuat, titulo εἰς τὸν εὐλογημένον, quo Savilius Grecam edidit. Facile habent Grzci, ut quaevis ἀδέσποτα viro tanto tri- buant. » Πποίομας Combefisius.

Orationibus hisce Methodianis a Combefis:o edi- tis, adjecimus tria fragmenta ex homilia De cruce Domini nostri Jesu. Christi, αἱ videtur, excerpta. Duo priora ex nis. codice bibliothece Augustanz in lucem extulit Jacobus Gretserus (e) ; tertium, ez eadem bibliotheca Leo Allatius (x); qui et isthzec fragmenta omnia nostro Methodio asseruit. Gret- sero enim dubitanti occurrit bis verbis : « De lho- rum fragmentorum auctore dubitat Gretserus, ef eum eo dubitare videtur Aubertus Mireus : « Quis, «inquit, iste Methodius fuerit, procerto affirmare « nequeo. lllud exploratum est, non fuisse veterem « illum Methodium sanctitate et martyrii gloria cla-

19) Theodor. Dial. 1 Άτρεατ., opp. tom. IV, pag.

91.

(r) Combef. in not. ad Method., pag. 469, ct in recens, auctor. ad tom. I Bibl. concion., p. 50.

(s) Method. Orat. de Sym. ei Ann., S8 { et 16.

(t) Allat. Diatr. de Method. script., p. 541.

(u) Combef. in not. ad Method., p. 475.

(vr) Grets. tom. II De s. cruce, p. 401-404. edit. nov. Ratisb. 1754.

(2) Allat. Diatr. de Method. script., pag. 532 seq.

41 VETERUM TESTIMONIA. 48 « rissimum, qui sub Diocletiano martyrii palmam A ρᾶς ἔξεως ἐπὶ σχεδασμῷ, τὸ σταυροειδὲς παραλα]ιδα-

« adeptus est, cum iste noster meminerit vexillorum « a Christianis imperatoribus in formamcrucis com. « mutatorum : de qua mutatione sub Diocletiano ne « cogitari quidem ceptum erat, omnibus adhuc pu- « blicis locis ab idoiolatria occupatis. »

Quibus Allatius reponit : « Et nihilominus idem Gretserus apertissime dicit (y), ante Constantinum, tempore Justini, Tertulliani et. Minucii Felicis, ve- illa militaria jam crucis speciem retulisse : adeo ut isti tres scriptores audacter ethnicis objecerint, ipsos eodem cerimine teneri cum Christianis, si crucem colere crimen essel, cum et ipsi crucem colant et adorent, colendo et adorando signa mili- taria. Et longe ante Constantini ztatem exstare

nummos excusos, qui vexilla militaria in crucis B

speciem efformata conünerent. Ilinc conatur post- moduin respondere, quomodo Constantinus dicatur Labarum in crucem cominutasse, si signa militaria prius formam crucis prz se ferebant.

Quod si multo ante Constantini :tatem militaria vexilla ethnicorum figuram crucis pre se ferebant, potuit commode Patarensis Methodius eorum me- minisse; neque ob hanc causam illa, fraginenta Metliodio deneganda sunt, cum ex ipsius verbis nullo modo eliciatur eum de Christianis imperato- ribus verba facere. Locus Methodianus ejusmodi €st (4) : Ἐντεῦθεν ol τῇδε βασιλεῖς, πάσης πονη-

y) Grets. tom. I. De cruce, lib. i1, cap. 59. 2) Method. hom. de cruce. a) Tillem. Mém. tom. V, p. 472 seq.

νεσθαι αἰσθόμενοι σχΏμα, τὰ χαλούμενα τῇ Ῥωμαϊκῃ διαλέχτῳ βήξιλλα ἐμηχανήσαντο, χ.τ.λ. Hoc est : linc imperatores qui hisce in locis imperant, sive eliam si vis, nostri (nempe qui nobis dominantur ; quod potest intelligi etiain. de ethnicis : Christiani enim ante Constantinum imperatoribus ethnicis sullebantur illisque obediebant), cum viderent figu- ram crucis assumi ad universa mala dissipanda, que Romano sermone vexilla nuncupantur, excogi- tarunt, etc, Licet ergo omnia loca sub Diocletiano idololatria occuparet, ethnici ex more suo, nescien- tes quid facerent, vexillf efformata in formam cru- cis couficiebant; quorum ope, signo nempe ac fi- gura crucis, ut Christiani Patres interpretabantur, noxia amolirentur, et cuncta prospera conseque- rentur. Sic horum fragmentorum non est cur alium Methodium a Patarensi quaeramus auctorem. » Hactenus Allatius. Allatio accedunt Tillemontius (a), et Caveus (b). At Fabricius hanc homiliam De cruce Methodto CP. attribuit (c) ; nullum tamen affe- rens argumen*uni, quo suam sententiam confirmet.

Atque hec de magno Methodio episcopo et mar- tyre satis. Ád reliqua enim subjecta fragmenta quod attinet, nihil est in promptu quod profera- mus, prater auctorum ecclesiasticorum loca unde illa descripsimus, αι unicuique przfigenda cura» vimus.

(b) Cav. Hist. litt. ad ann. 290, p. 153. (c) Fabric. Bibl. Gr. tom. V, p. 260.

VETERUM TESTIMONIA

DE

S. METHODIO EPISCOPO ET

MARTYRE.

S. HignoxYuus De vir. illustr. cav. 85, cum velere interprete Graco.

εθόδιος (a) Ὀλύμπου Λυχίας, xal μετὰ ταῦτα C

Τύρου ἐπίσχοπος, λαμπροῦ xai συγχειµένου Ἀόγου xicà Πορφγυρίου συνέταξε τεύχη ΄ xdi Συµπόσιον δέχα παρθένωγ' Περὶ ἀναστάσεως λόγον ἄριστον κατὰ Ὠριγένους κατὰ τοῦ αὐτοῦ Περὶ Πυθωνίσ- σης, xaX Περὶ αὑτεξουσίου" εἷς τὴν» Γἐνεσίν τε, χαὶ εἰς τὰ Ἄσματω τῶν ἁἀσμάτων Ὑπομνήματα,

(a) Eadem fere ας iisdem verbis Suidas, exscri- bens et ipse Hieronymum : tantum adjecit ad ο 1ὐμ- που Avxí(ac τὸ, τοι Πατάρων. Significans ean- dem υἱοφυο uomine notari civitatem, cujus is, priusquaim transferretur Tyrum, episcopatum gesse- rit : nec esse alium. Methodium quem llieronyinus dixerit Olympi, et quein Grzci celebrant Patararum episcopum. Equidem ne vestigium potui deprehen- dere novi hujus Methodii Patarensis diversi a Ty- rio; tribuentibus ubique codicibus Methiodio Pata- rensi, quae Hieronymus tribuit suo illi Metbodio Olympi, ac postea Tyrio. Ita przter alios passim Dawiascenus in Elementis eminentissimi cardinalis Bunifucaldii : mirumque videatur, ut Greci, solius

Methodius, Olyinpi Lyciz et postea Tyri episco- pus, nitidi compositique sermonis , adversum Por- phyrium confecit libros ; οἱ Symposium decem vir- ginum ; De resurrectione opus egregium contra Ori- geneimn : et adversus eumdem de Pythonissa, εἰ Περὶ αὐτεξουσίου. 1n Genesim quoque et in Cantica canticorum commenlarios; et multa alia αυ: vulgo

Patarensis obscurioris memoriam solemnem ha- beant, nusquam vero apud eos exstet memoria Ty- rii, si quidem ille alius est. Quare aestimo levius pronuntiasse Daronium ad notas Mariyrol. ad al- terum Methodium Cuonstantinopolitanum, 14 Jun.,

: dum ex brevi illa citatione Damasceni, orat. 5 De

imag. Methodii Patarensis οἱ martyris, novum sibi conlingit Methodium. Hesychius Pataras urbem Pa- tarin vocat, quo etiam nomine montem nominat; ego eumdem puto atque Olympum, Lyciz montem, cujus ipse Methodius ut lairiliaris in libro De re surrect.. meminit, a quo et civitas Olympus dicta sit; nec aliud ca de re certioribus monumentis hac- tenus occurrit, CoMBEEFIs,

19 S. METHODIUS EPISCOPUS ET MART Yn, 90 , leetitantur. Et ad extremum novissima: persecu- A xai ἕτερα πολλὰ χύδην ἀναγινωσκόμενα. "Oc περὶ τὰ

tionis, sive, ut alii affirmant, (a) sub Decio et Va- leriano, in Chalcide Gracie martyrio coronatus est.

τελευταῖα τοῦ δ.ωγμοῦ, ἡ χαθώς τινες βεθαιοῦνται, ἐπὶ Δεχίου καὶ Βαλεριανοῦ ἐν Χαλχίδι τῆς ᾿Ανατολῆς µαρτυρίσας ἑστεφανώθτ.

Idem, epist. 48, ad Pammachium, num. 135, Opp. tom. 1, pag. 920, edit. Veron.

Origenes, Men;odius, Eusebius, Apollinaris, multis versuum millibus scribunt adversus Celsum et Porphyrium. .

Idem, epist. 10, ad Magnum oratorem, num. 5, ibid., pag. 425.

Scripserunt contra pos Celsus atque Porphyrius: priori Origenes, alteri Methodius, Eusebius et Apollinaris fortissime responderunt, Quorum Origenes octo scripsit libros ; Methodius usque ad decem millia procedit versuum, etc.

ldem in praefat. ad Comment. in Danielem, ibid. tom. V, pag. 617.

Porphyrio solertissime responderunt Eusebius Caesariensis episcopus tribus voluminibus, id esi, octavo decimo et nono decimo et vicesimo ; Apollinarius quoque uno grandi libro, hoc est vicesimo segto; et ante hos ex parte Methodius.

ldem in Comment. ad Daniel. cap. xiii, ibid., lom. V, pag. 150.

Cujus (Porphyrii) calumniz plenius responderunt Eusebius Casariensjs, Apollinarius Laodicenus, el ex parte disertissimus vir martyr Methodius.

Idem lib. u contra Rufinum, num. 535, ibid., tom. 11, pag. 521.

Ex eo quod asserui, Porphyrium contra hunc prophetam (Danielem) multa dixisse, vocavique hujus rei testes Methodium, Eusebium et Apollinarium, qui multis versuum millibus illius vesaniz re- sponderunt, me accusare poterit quare non in przfatiuncula contra Porphyrii libros scripserim.

II.

8. Gagconius Nysszxcs, Ex quxst. de eo quid sit, ad imaginem Dei et ad similitudinem, Opp. tom. 11, pag. 20, edit. Paris. 1658.

Idcirco et animam, inquit Methodius in. Sympo- μίο, immensa quadam et inenarrabili pulchritu- dine pollere; eumque ob. causam quadam veluti ze- lotypia et amore illius flagrare spiritus adversarios, ulpote qua przstantiore quam ipsi , licet spiritales et intelligentes sint, forma sit przdita (5).

Jil.

"00εν xal φησι τὴν φυχῆν ἓν τῷ Συμποσίῳ ὁ Με- θόδιος ἀμέχανον xaX ἁδιήγητον χάλλος ἔχειν ' χ1) τοῦ- του χάριν ὥσπερ ζηλοτυπεῖσθα, καὶ ἐρᾶσθαι αὐτὴν ὑπὸ τῶν ἑναντίων πνευμάτων, ὡς χρεΐττονα αὐτῶν τῶν νοερῶν περιχειµένην µορφήν.

S. EpipaxiUs, lr. Liv, cap. 05.

Atque hzc sunte beati Methodii, qui et Eubulius dictus est, scriptis ordine decerpta. — Multa enim ad idem argumentum, Methodius ille, vir apprime doctus, acerrimusque veritatis patronus, in eodem libro (contra Origenem) disputavit.

(a) Isthzc sub. Decio et Valeriano verba in om- nium pezestantissiino cod. Veronensi non. sunt ; ex quo venil in mentem suspicari etiam illa, sire ut Alii affirmant, e glossatoris manu profecta, sensim in textuin irrepsisse. Re autem ipsa non habet Sui- das, ἡ καθώς τινες διαθεθαιοῦνται. sive ut. alii affir- mant, tamelsi. jungit ἐπὶ Δεχίου καὶ Βαληριανοῦ, sub Decio εἰ Valeriano, quemadmodum et*am. auctor Menologii a Sirleto editi. Sed hac duo nomina ad- diderit nonnemo ad libri oram, ut qui novissimam

rsecutjionem moverunt imperatores, suo sensu in-

icaret; alius vero eadem | illaturus in textum, ut fucum faceret credibiliorem, praposuerit, site ut alii affirmant. Utcunque se res habuerit, certum est sub hisce imperatoribus, hoc est anno 254, Me- thodium martyrio non fuisse coronatum; siquidem st annos quatuordecim, id est 268, Porphyrio in ristianos obtrectanti respondit. VALLARs. (b) Exstat locus Methodii a Nysseno laudatus sub initium orat. 6. Videsis Ailatium in Diatr. de Me-

"

Ταῦτα μὲν οὖν ἐστιν ἀπὸ µέρους xaO" εἰρμὸν τῶν ὑπὸ τοῦ µακαρίτου Μεθοδίου, τοῦ καὶ Εὐδουλίου (c)...

υΠολλὰ γὰρ χαὶ ἕτερα Ev τῇ περὶ τῆς ὑποθέσεως àxo-

λουθίᾳ τῷ προειρηµένω Ἀεθοδίῳ, ἀνδρὶ λογίῳ ὄντι, καὶ σφόδρα περὶ τῖς ἀληθείας ἀγωνισαμένῳ εἰρημένα εἴρηται.

thodiorum scriptis, pag. 516, edit. hom. 1656.

(c) tà. Epiphanius. Quie indicant. Convivium de- cem virginum, in quo Eubulius personx unius e pri- mis nomen cst, celebratissimum — sui. excelien- tia cognomen Eubulii auctori. Methodio adje isse. Nam vel. primum vel inter prima Melhouii hoc opus exiisse indicant illa ejusdem Patris verba in principio howili: tn Syumeonem : Πἆλαι lxavox, ὡς οἱόν tz, διὰ βραχέων τὰ περὶ παρθενίας ἐν τοῖς περὶ ἀγγείας Σιυμποσίοις κατεστρωχόύτων ἡμῶν. lloc est : Cum jam quidem, quac dici potuerunt de virgiaita:e, Convivio nestro de caslilale. iniexueri- mus, etc. Jam quidem hunc a se libruui ait editum, cum illam homiliam haLeret. Fuit. haec igitur ejus vel prima vel inter primàs lucubratio : ex qua, sic- ut. Clemens Alexanirinus e suis Xcpupgádcor Com- mentariis, Stromatei, οἱ Joannes, Scaie auctor, ex illo suo libro, Climaci : sic Methodius Eubulii co- gnomen facile trahere potuit. EpiroR Lupangcs.

21 VETERUM TESTIMONIA. 94

ΑΝΟΚΕΑς CasaniENSIS in Apocal. serm. 11, cap. 33.

Ὁ δὲ μέγας Μεθόδιος εἰς τὴν ἁγίαν Ἐκχλησίαν ἐξέλαδεν, ἀνάρμοστα τῇ δεσποτιχῇ γεννέσει τὰ περὶ αὐττς ἠγπαάμενος, διὰ τὸ ἤδη πρὺ πολλοῦ τετέἐχθαι τὸν Κύριον ἡμῶν. Καλὸν δὲ xal αὑτῶν τῶν ῥημάτων τοῦ µαχαρίου Μεθοδίου µεμνῆσθαι, ὃς φησιν ἐν τῷ λεγομένῳ Συμποσίῳ ἐκ προσώπου Πρόχλης (lege Προχίλλης) οὕτως. Ἡ vr, xaX τὰ ἑξῆς.

At magnus Methodius ad Ecclesiam retulit, in Dominicz nativitatis mysterium parum ea convenire ratus qua hoc loco de illo narrantur : maxime ve- ro quod Dominus noster dudum ante patefactam li. bri hujus prophetiam natus fuerit. At ipsamet Me- thodii verba in. medium afferre lubet. Πίο ergo in tractatu quem Symposion inscripsit, ex persona Pro- ολ virginis ita scribit : Mulier, etc.

AnETHAS in Apocal. cap. 55, paa. 759.

Ἕτεροι δὲ xa πάλιν ταύτην τὴν γυναῖχα τὴν "Ex- χλησίαν ἔφασαν εἶναι, ficu τὸν τῆς διχαιοσύνης ἥλιον Χριστὸν περιθέθλητα:, xaX τὴν σελήνην τὴν Συναγω- [ἣν ὑποχάτω τῶν ποδῶν ὡς ἔδη παλαιωθεῖσαν ἔθη- κε. Καὶ τὰ ἑξῆς πάντα ἁρμοδίως, ὡς Ανδρέας xai Μεθόδιος.

Rursum vero alii hanc mulierem dixerunt esse Ecclesiam, quz sole justitie Christo siipata est, et lunam, id est Synagogam, sub pedibus cjus, tan« quam jam velustiorem effectam posuit. Et qu: se» quuntur omnia congruo modo adaptarunt, ut Áne dreas et Methodius.

VI.

ΠΕΟΝΤΙύΦ ByzauTiUS, lib. De sectis, act. 11.

Ἐγένοντο δὲ ἓν τοῖς χρόνοις τοῖς ἀπὸ τῆς Yevvf- σεως τοῦ Χριστοῦ µέχρι τῆς βασιλείας Κωνσταντίνου διδάσχαλοι xai Πατέρες οἵδε, Ἰγνάτιος ὁ θεοφόρος, Εἰρτναῖος, Ἰουστῖνος φιλόσοφος xat µάρτυρ, Κλήμης, καὶ Ἱππόλυτος ἐπίσχοπος 'Ῥώμης, Διονύσιος 'Apso- πανγίτης, Μεθόδιος ἑἐπίσχοπος Πατάρων, Γρηγόριος } θαυματουργὸς, Πέτρος ὁ ᾿Αλεξανδρείας ἐπίσχοπος καὶ μάρτυς.

Fuerunt autem in temporibus a Christi nativitate usque ad imperium Constantini doctores hi et Patres: Ignatius Theophorus, Irenzus, Justinus, philosophus et martyr, Clemens, et Hippolytus Romz episco- pus, Dionysius Areopagita, Methodius Patarensis episcopus, Gregorius Thaumaturgus, Petrus Alexan- dri: episcopus el martyr.

VII. S. Maxiuus ἐπ schol. ad Dionysii Areopag. cap. ὃ De eccles. hierarch.

(a) ᾽Ανάγνωθι Μεθοδίου τοῦ ἁγίου μάρτυρος, xal Ὁλυμπίου Αδριανουπόλεως ἐπισχόπου τῆς Λυχίας τὰ χατ᾽ αὐτοῦ Ὡριγένους ὑπ αὐτῶν περὶ ἀναστάσεως γραφέντα, xai Αντιπάτρου τοῦ Βόστρων ἐπισκόπου, καὶ µαθῄσῃ τὴν μυθώδη αὐτοῦ καὶ ἀλλόκοτον ληρῳ-

ξί1αν

Lege S. Metliodii martyris, et Olympii Adriano- politani episcopi Lyciz, nec non Antipatri Dostro- rum episcopi libros quos in eum Origenem do re- surrectione conscripserunt; et disces fabulosum ejus ac monstruosum deliramentum.

VI. joaxxes TuessaLomceNsis, apud L. Allutium in diatr. De Methodiorum scriptis, pag. 553, edit. Rom. 1666.

Καὶ τοῦτο πολλοὺς τῶν ἁγίων ἡμῶν Πατέρων φρο- νεσαντας εὑρίσχομεν ὧν ἐστι Βασίλειος ὁ Μέγας, χα) 6 ἐν ἁγίοις Αθανάσιος, xaX ὁ μέγας Μεθόδιος, xai oi ἁμο᾽ αὐτοὺς.

Et hoc multos sanctorum Patrum sensisse inve- nimus ; quorum est Basilius ille Magnus, et sanctse memoriz Athanasius, atque magnus Methodius, et qui eos sequuntur.

IX. Pnorivs Dibl. cod. ccxxxvir, pagg. 950-965.

ΑἈνεγνώσθη τοῦ ἁγίου μάρτυρος xa ἐπισχόπου Μτθοδίου Ex τοῦ Περὶ ἀγγείας ὡς ἓν ὁμοίῳ συν- όγεως (b) ἐξεδόθη τύπῳ... Σημειωτέον (c), ὡς ουτης

(a) Putarem legendum, ᾽Ανάγνωθ, Μεθοδίου τοῦ ἁνίου µάρτυ Ὀλύμπου ἐπισχόπου τῆς Λυχίας. Lege sancti Methodii martyris Olympi Lycia epi- scopi. Quis enim hic Olympius Adrianopolitanus episcepus Lyciz? Quz Adrianopolis in Lycia? Αι.- LAT. Diatr. de Method. script., p. 538.

L ib) "c... cvréyeoc. Lege ὃς... συμποσίου. Eoi. tPAR.

Lectus est sancti martyris et episcopi Methodi liber De castitate ad formam Contivii compositus, — Observandum est hunc Dialogum, cui titulus

(c) Ad Photii censuram quod attinet, videbatur illa mihi paulo durior ; quod frecipue non videan- tur Ariant adinodum usi hac Metbodii lucubratione, aut ex i-a argumenta suinpsisse : ubi tamen paulo diligentiorem ei adhibui operarm, ipseque mihi re- censui, gravius laborare deprclendi, subindeque notavi quz vel molliri possent, vel nullam excusa- lionem, meo sane sensu, adinilterent ; quas ipsa non

25 S. METHODIUS EPISCOPUS ET ΝΑΝΤΙΑ. 21

Symposium, sive De castitate, magnam partem adulteratum esse : offendes enim in illo adjectas eliam Arianicas vanasque opinationes aliasque male sentiéntium fabulas.

6 διάλογος, ᾧ ἡ ἐπ'γραφὴ, Συµπέσιον, 3, Περὶ ἀγγείας, παραπολὺ νενοθευµένος Esvlv* εὑρήσεις γὰρ ἓν αὐτῷ παραθεθληµένας χαὶ ᾿Αρειανιχὰς δοζο- χοπίας, καὶ ἑτέρων τινῶν χαχοδοξούντων µυθολογί- paa.

Idem ibid., cod. vxn, pag. 341.

Confirmat deinde (Eusebius Thessalonicensis) hasce suas reprehensiones e libris sacrz Scripture Weteris juxta ac novi Instrumenti : Patrum iteni lectissimorum sententiis, Athanasii, et trium Gre- foriorum, admirandorum inquam illius patratoris, X aeologi, et divini Nysseni, Basilii similiter Czesa- ree antistitis, et Joannis Chrysostomi, Cyrilli Alexandrini, et Proculi przsulis Constantinopoli- tani : saneti adhi:c. martyris Methodii, et Quadrati. Quorumdam enim ex his dicta quadam Andreas (Inclusus) avulserat, et perverterat : siinulque ma- litiose aut imperite interpretando, errorem suum ex illis, ut sibi quidem persuasit, confirmarat.

X.

Παρατίθησι δὲ τὰς χατὰ τους ἐλέγχους ἀποδείζεις Éx τε τῆς Γραφῆς, παλαιᾶς τε xal νέας, xal Ex τῶν λογάδων Πατέρων, Αθανασίου, καὶ τῶν τριῶν l'orvo- ρίων, τοῦ τε θαυματουργοῦ λέγω, xaX τοῦ θεολόγον, xa τοῦ θεσπεσίου Νύσσης, Βασιλείου τε τοῦ Καισα- ρείας, καὶ Ἰωάννου τοῦ Χρυσοστόμου, Κυρίλλου τοῦ Αλεξανδρείας, xai τοῦ Κωνσταντινουπόλεως ΗΠρ:- xÀou* ἀλλὰ 6h xai Μεθοδίου τοῦ ἱερομάρτυρος, xal Κοδράτου. Ὡν ἑνίων χαὶ ῥῆσεις τινὰς ὁ ᾿Ανδρέας ἆπο- σπαράξας xat παραπλασάµενος, X δὲ xat καχούργως Ἡ xat ἀνοβτως ἐξειληφὼς, ἐχεῖθεν, ὡς (exo, τὴν οἱ- χείαν πλάνην ἐχράτυνεν.

Gneci Caxouis in Sympos., ode 1, apud. Állatium l. c., pag. 915.

Virginitatis decus, et castimonizx pulchritudinem cum experimento didicisses, o gloriose, doctrina tua et sermonum venustate universam eorum pul. chritudinem, divina mente predite, et nunquam finientem hilaritatem commonstras..... Firmiori cibo spiritualium conviviorum tuorum repleti, sa- pientissime, veris inde lztitiis aluntur, quie nun- quam deficiunt, sed semper novis fluxibus simul cum participantibus enascuntur et augentur.

Τῆς παρθενίας τὸ σεμνὸν καὶ τῆς ἀγνείας τὸ xà»- λος διὰ πείρας, ἔνδοξε, μαθὼν, σοφίᾳ τῇ of; xaX λό- γων χάριτι, πᾶσαν τὴν τούτων χαλλονην ὑποδειχννεις, θεόφρον, χαὶ τὴν αἰωνίκουσαν φαιδρότητα... Στερξω- τέρας ἐδωδῖς πνευματικῶν συµποσίων ἐμπλητθέντες, πάνσοφε, τῶν σῶν, τὴν ὄντως τρυφῶν ἐχεῖθεν τρέ- φονται τὴν διαµένουσαν, ἀεὶ συμφυουμένην ἀῤόευ- στως χαὶ συναυξουµένην τοῖς μετέχουσιν.

XI. ManTYROLOGIECM Ποµαδνυµ xiv. Kal. Octobris.

Natalis sancti Metliodii, Olympi Lyciz ac postea Tyri episcopi, sermonis nitore ac doctrina clarisimi; qui ad extremum novissime persecutionis, ut scribit sanctus Hieronymus, in Chalcide 6rzcis martyrio

corcnatus est.

All.

MexoLociv9 Greconus, jussu Basilii imperatoris Grace eaitum, ad diem 90 Junii, part. ni, pag. 158, edit. Urbin. 1121.

Methodius Christi sacromartyr, ab infantia Deo honorabile vas seipsum consecravit, divini Spiritus receptaculum factus. Quare Dei suffragio ponüficatu dignus effectus est : creatusque Patarensis Ecclesi:e episcopus, gregem suum optime pavit. Gliscentem autem Origenis heresim cernens, ut optimus pa- stor divino eloquiorum suorum igne incendit. Sed cum inimicus diabolus ejus libertatem οἱ constan- tiam ferre non posset, satellites suos in ejus necem armavit. llle vero. antequam martyrio fungeretur, cum mortificationem vivificam induisset, et quotidie miortuum se reputare secundum divinum aposto-

aliunde aspersa, sed ab ipso Dialogi auctore in- serta videautur, pro ejus 2vi sunplicitate, et ante- quam vel θεολογία vel οἰχονομία (Trinitatis scilicet et Incarnationis doctrina) conciliorum generalium luce, erudita. Patrum :etate, occasioue enascentium errorum ac hareseon, satis illustrata esset. Si quid vero altius pressi stylum, indulgeat lector, nec

Μεθόδιος ὁ τοῦ Χριστοῦ ἱερομάρτυς ix βρέφους ἑαυτὸν τῷ θεῷ ἀναθεὶς, σχεῦος τίµιον χαὶ δοχεῖον τοῦ θείου Πνεύματος γέἐγονεν. Οῦεν xaX φήφῳ θεου τῆς ἀρχιερωσύνης ἀξιωθεὶς, καὶ τῆς Ev Πατάροις Exxan- σίας ἐπίσχοπος γεγονὼς, χαλῶς ἐποίμανε τὸ ποίµνιον ἑαυτοῦ. Διὸ xaY thv Ὡριγένους αἴρεσιν πλεονάτου- σαν ἰδὼν, ὡς ἄριστος ποιμὴν τῷ θείῳ πυρὶ τῶν αὖ- τοῦ λόγων κατέφλεξε. Καὶ μὴ φέρων ὁ ἐχθρὸς διάδο- λος τὴν αὐτοῦ παλῥησίαν xat ἔνστασιν, ἐξώπλισε τοὺς αὑτοῦ ὑπουργοὺς πρὸς τὴν τούτου ἀναίρεσιν. Ὁ δὲ καὶ πρὸ τοῦ θανάτου τῆς αὑτοῦ μαρτυρίας νέχρωσιν ζωη; φόρον ἑνδυσάμενος, καὶ χαθ᾽ ἑκάστην ἡμέραν νεκρὸν

mihi solum, sed et illis gratiam habeat qui mihi operi prziverunt, bonasque horas adornando Me- thodii hoc Convivio collocarunt ac utiliter edide- runt : nec desit forte, ubi me quoque non satis as- secutum Methodii mentem ipse deprehendas ; quz mea errata capíore tuo welim eiendes. CoMsk- FiS.

25 VETERUM TESTIMONIA. a6 ἑαυτὸν λογιζόμενος χατὰ τὸν θεῖον ἁπόστολον Παῦ- A lum Paulum, ferro sanctum ac beatum caput pre

λον, δίφε: τὴν ἱερὰν xai µαχαρίαν αὑτοῦ χεφαλὴν ἀποτμηθεὶς, πρὸς Κύριον ἐξεδήμησε χαίρων xai ἀγαλλόμενος,

cidendum obtulit, et lztus gaudensque ad Domlnuur migravit.

Xll. Auctor. SyxaxamL in. Menao, die 10 Julii,

Tcv ἁγίου ἱερομάρτυρος Μεθοδίου ἐπισκόπου Πατάρων.

Ὀὗτος ὁ µαχάριος, ἐχ παίδων ἑαυτὸν τῷ Θεῷ ἀνα- θεὶς, σχεῦος θεῖον xal δοχεῖον θείου Πνεύματος γέ- Υόνεν. Ὅθεν καὶ ὑπὸ τῆς θείας χάριτος τὸν ἱερωσύ- νην Ψήνῳ θεοῦ λαθὼν, χαλῶς xaX θεοφιλῶς ἑποίμανε τὸ ἐμπιστευθὲν αὐτῷ ποίµνιον, λόγοις προσηνέσι xa- ταγωτίσας τὸ τῆς Ἐχκχλησίας πλέρωμα. Διὸ χαὶ τὴν Ὡριγένους πλάνη» ἐπιπολάξουσαν ἰδὼν, ὡς ἄριστος ποιμῖν τυρὶ θείῳ ταύτην χατέφλεξε, πᾶσαν τὴν ἀχλὺν xal σχοτόµαιναν ἐχμειώσας σοφίᾳ λόγων xat θείᾳ χάριτι. Ἡ δὲ τῶν λόγων αὑτοῦ ἀστραπὴ, καὶ fj

τῃης Ἰνώσεως σάλπιχξ, εἰς πᾶσαν τὴν γῆν é£eArAv- θεν. Όδεν μὴ φέρων ὁ ἐχθρὸς τὴν παῤῥησίαν xaX Ev- ὅτασιν τοῦ μεγάλου, ὁπλίτει τοὺς ἑαυτοῦ ὑπουργοὺς zh. τὸν τούτου ἀναίρεσιν. Ὁ δὲ πρὸ τῖς µαρτν- ρίας νέχρωσ.ν σωτφόρον ἐνδυσάμενος, ξίφει την χε- ταλον τμτοσὶς, nob. τὴν κρείττονα σωὴν µετετέθτ πρωτο, μὲν ἱερουργῶν τὸν ᾽Αμνὸν τοῦ θ5οῦ, ὕστε- Qo» 2: θῥμξνος, προσέχθτ τῷ Χριστῷ θὐαία ζώσα. "005. χαὶ ὅ-πλοῖς στεφάνοις χατεχοσμ{θη. Ὁ δὲ γεν- vain. πρύμαχης vh; ἀλτθείας, αἶἵμασι μαρτυρ:κοῖς τὸ τξλως ἀπειεγχάμενος, ἀνεταῦσατο αἰωνίως. Λὐτὺὸς ὁ βεῖος τῷ bun του 0:62 ἱερεῦς τε xal µάρτνς, κατ- έκιταν fuf» σωγΥράµµατα τῖς αὐτοῦ φιλοτονίας, Tá- σος Ὕπωυσεως χα. ὠφελείας τυγχάνοντα. ᾽Αλλὰ xai στο. των με ὀντων σᾳγέστατα προξθέστισε, xal T2GTTAGESTU) εωκρινέστα-α περί τε τὰς ῥᾳσιλέω» b.za^z71; χαὶ αεταβολὰς καὶ µεταπριέσεις, χαὶ hana ἑκδογαᾶς, x3i qno. xai τόπων» ἐρτμώσεις Z1. 1z2I42u56505^ περὶ τε óole zu) καὶ αἱρετικῶ» μασ.λέων" zXX το τες σοντελείας τοῦ κόσµο» ^ χαν περι c Ανττιοίστου χα» τῖς 32702 βασιασίας, καν το. ἁρανισμου x3. αμιλεθρίας τάστς σαρκὸς dne jomcurL Ἱα ντα πάντα σατέστατα ὁ θεος οὗτος

zoniüizz.

(a: Exatant quzdam Methodii nostri de Antichri-

ψίω Latine edita in Bibl. Patrum Colon. ac κό a- D

r:ma Paris., ipsa forte ad quz respicit auctor

Z4ri sU, quauquam Bellarmino videantur minus v'ro saneto digna. Nihil ego pronuntiaverim. re mi- Bas uui: discussa; ac nec Methodianis nostris ad-

Sancti martyris Methodii episcopi Patarensis,

Hic beatus vir, cum a puero se Deo consecrasset, Dei vasculum ac Spiritus sancti conceptaculum fg- ctus est. Unde et divina gratia Deique suffragio, sacerdotio suscepto, creditum sibi gregem bene ; congrua pietate, Ecclesi castum suavibus Ενα» straus eloquiis, pavit. Quare etiam, cum Origenla- num errorem novum emergentem videret, tanquam

B bonus pastor, divino combussit igni, dejecta prorsus

caligine et obscura nocte, serpionum sapientia ac gratia divina. Porro, sermonum ejus instar fulguris micans splendor, ac scienti: tuba, in omnem ter- ram exivit, Eoque non ferens hostis preeclari viri libertatem pugnacemque adversus ipsum contentio- nem, suos in ejus necem armat ministros. s autem qui ante martyrium vivificam mortiflcationem η. duisset, amputato capite, ad meliorem vitam trane- latus est ; cumque primum Dei Agnum immoflaret, ipse postmodum immolatus, oblatus est Christo ho- stia vivens. Unde etiam duplicem coronam conse- cutus est. Strenuus ilaque veritatis pugil, cum mar. επί sanguine gloriosam reportasset flnem, sempli- ternum requievit, Hic plane admirabilis Dei sacer- dos et martyr libros nobis abs se elaboratos reliquit, scientia omni plenos ac utilissimos. Quin εἰ de fa- turis clarissime vaticinatus est, ac perquam perspi- cue predixit; nempe, quod spectat ad regnorum utrinque mutationes, gentium excursiones, locorarme- que ac regionum vastationes. Item quod ad ortho- doxos reges et haereticos, nec non quod ad mundi eonsummationem, atque (a) ad Antichristum et ejus regnum, mundique destructionem , ac ovis humanz carnis interitum. Hzc, inquam, omnia vie eximius clarissime vaticinatus est.

jicienda patavi, deficiente Graco codice, ad. quem conferrem, et opns totum expenderem. Sane ut non placet nimia in hujusmodi prophetis prophetiisque extra canonem credulitas, 2 nec levius spreveria, si qua presertim velut sanctorum antiqua ο” neant. Cowszzis.

" He haud 4inbie Methodii junioris sunt. Constantinopolitani patriarehzs, anno 816 defuncti. Vide Fabricii 7Bibfie-

ες απ cracam, ed. Hartes., tom. Vil. p. 373. Eorr. Pars.

S. METHODI EPISCOPI ET ΝΑ Vyius

TOY EN ΑΓΙΟΙΣ ΠΑΤΡΟΣ ΗΜΩΝ

MEOOAIOY

EHIZKOIIOY KAI MAPTYPOZ

ΣΥΜΠΟΣΙΟΝ TON ΔΕΚΑ ΠΑΡΘΕΝΩΝ ΠΕΡΙ ΑΓΝΕΙΑΣ,

SANCTI METHODII

EPISCOPI ET MARTYRIS

CONVIVIUM DECEM VIRGINUM

8IVE

DE CASTIMONIA.

PERSONX COLLOQUENTES.

EYBOYAION (1). ΓΡΗΓΟΡΙΟΝ. ΑΡΕΤΗ. ΜΑΡΚΕΛΛΑ ΘΕΟΦΙΛΑ. ΘΛΛΙΑ. ΘΕΟΠΑΤΡΑ. ΘΑΛΛΟΥΣΑ. ΑΓΑΘΑ. ΠΡΟΚΙΛΛΑ. ΘΕΚΛΑ. TOYZIANA. ΔΟΜΝΙΝΑ.

EUDULIUM. GREGORIUM. ARETE. MARCELLA. THEOPHILA. THALIA. THEOPATRA. THALLUSA. AGATIIA. PROCILLA. THECLA. TUSIANA. DOMNINA.

Ππτκουῦοτιο. — Operis consilium. Iter ad paradisum. Virtutis descriptio et prosopopaia. ÁGNUS, vilex, symbolum castitatis. Marcella, inter Christi virgines senior et prima.

EUBUL. Opportunissime ades, o Gregorium : nam et modo te quaerebam, scire volens de congressu Marcell» et Theopatre, nec non reliquarum virgi- num qua tunc ad convivium convenerunt; quales

(4) Εὐδθού.ιον, Uterque codex prima hujus Dia- logi personz: nomen hoc modo in recto efferebat. Est ea terminatio Graecis ὑποχοριστιχή, nonnisi sexui aut zati molliori convertens, Quarecum puerum hic non induci loquentem satis appareat, restabat ut Εὐδούλιον non minus quam Γρηγόριον inulier bic esse

utaretur. Verum cum Maz, codex 1nasculina passim ubulio adjuncta copularet , necesse fuit intelligere mulierem hoc loco Gregorium vocatam, cum viro Eubulii nomen habente fabulari. Nec in eo quid-

EYBOTA *. Εὐχαιρότατα ἐπέστης, ὦ l'onyópuv* καὶ γὰρ ἔναγχός σε ἐζήτουν, βουλόμενος μαθεῖν ziv Μαρχέλλης Gvvoucíav xal τῶν λοιπῶν παρθένων τῶν τότε τῷ συνδείπνῳ παραγενοµένων περὶ τῶν τῆς

quam contra decorum est. Idonea profecto index rerum in muliebri convivio gestarum ministra ejus mens: mulier fuit: αι quod ministerii attentione avocata, verisimiliter nequivisset orationes convi- vantium virginum , prazsertim sublatis ferculis, e£ post ministrarum recessum habitas cognoscere; apte fingitur Theopatre, unius e sodalibus, relatu didicisse : sicut Apollodorus narrator Convivii So- cratici , qu: retulit, ex Aristodemo qui interfuerat, se accepisse profitetur, in eo Platonis libro quem

* lioc signo indicantur notes Allatiane, quas huic operi subjicluntur.

CONVIVIUM DECEM VIRGINUM.

90

ἁγνείας λόγων, τίνες σαν. Φασὶ yàp σφόδρα µε- A de castimonia sermones contulerunt. Aiunt etim

γαλοπρεπῶς οὕτως αὐτὰς xaY ἰσχυρῶς t ywvlotat, ὡς μιδενὸς εἶναι τῶν εἰς τὸ περικείµενον ἀναγχαίων ἐπιδεεῖς. El οὖν ἑτέρου τινὸς ἕνεχα Ἴλθες, τοῦτο εἰσαῦθις ἀναθαλλομένη, μὴ ὀχνήσῃς νῦν, περὶ ὧν πυνθανόμεθά σου, ἀχολούθως ἡμῖν ἅπαντα διελ-

θεῖν.

ΓΡΗΓΟΡ. ΄Ἡμθροτον, ὡς ἔοιχε, τῆς ἑλπίδος, ἑτέ- ρου προαναγγεἰλαντος Ίδη περὶ ὧν ἑρωτᾷς. Ἐγὼ Tip µτδέπω μτδὲν ἀχηχοέναι voulaasá az τῶν γεγο- νότων, σ,όδρα μέγα ἑφρόνουν ἐπὶ τούτῳ, χαὶ ἔχαλ- λωτιζόμην ὡς πρώτη σοι μέλλουσα ἐξαγγέλλειν. Διὸ δη χαὶ ἑσπούδαξον τάχιον δεῦρο ἐλθεῖν πρὸς ὑμᾶς, αὐτὸ 6h τοῦτο εὑλαθτθεῖσα, τὸ μὴ προληφθῆναι ὑπ ἄλλου.

EYBOYA. θάρσει’ καὶ γὰρ οὐδὲν ἀχριθῶς, ὦ µα- χαρία, πεπύσμεθα τῶν γεγονότων. Ob γὰρ ἔσχεν 6 ἀγγείλας ἀφηγίσασθαι πλέον ἢ ὅτι διάλογοι γε- γέντντο” τἶνες δὲ, xal ὅπως, ἑπανερωτώμενος tYvvóc:.

ΓΡΗΓΟΡ. Οὐχοῦν βούλεσθε, ἐπειδὴ δι) αὐτὸ ἑν- «1901 ταρξγενόμην , ἁπάντων ἐξ ἀρχῆς ἐπαχοῦσαι τῶν εἰρτμένων;, 3| τὰ μὲν παραλείνω, τῶν δὲ ἐπι- μντσθῷ, ἃ ἀξιομνημόνευτα ἡγοῦμαι τυγχάνοντα ;

EYBOYA. Οὕπω πάντως (2): ἁλλ' ἐξ ἀρχῆς ἡμῖν, & Γρτγόριον, πρῶτον εἰσήγησαι, τὴν τε συνέλευσιν, ἔνθα ἐγενήθη, xal τῶν ἐδεσμάτων τὰς παρασχενάς' σεαυτἠν τε πῶς ᾠνοχόησας.

TED Al δὲ σέοις Ógzdeccir Δειξέχατ᾽ ἀ.].1ἡ.ῖας, uérar obgarór εἰσορέωσαι.

ΓΡΗΓΟΡ. ᾿Αεὶ δεινὸς ἐν ταῖς ὁμιλίαις xal φιλο-

hic manifeste Methodius zemulatus est. Porro Gre- gorium, licet mulicr, citra ullam ἀπρέπειαν fingitur in familiarem reversa domum, hzc qua partim vi- derat, partim rescierat, ad virorum coetum reci- tasse. Àlios enim cum Eubulio fuisse, non semel indicatur : ut illis verbis Eubulii ejusdem paulo

ist, Mf ὀκνήσης νῦν περὶ ὧν πυνθανόµεθά σου. ἀχο- A098; ἡμῖν ἅπαντα διελθεῖν : et illis ipsius Grego- rii mox respondentis : Διὸ 6t xal ἑσπούδαζον τάχιον ἔεῦρο ἐλθεῖν πρὸς ὑμᾶς. Ex his conjectamur nomen verum prim: hujus person:e in recto esse Eb609Atoc, sicque ubique rescripsimus. Neque enim exem- plum ullum exstare putamus viri qui Gra»ce Εὐθού- τον vocetur. ltaque non dubitamus Εὐδούλιος a Methodio scriptum, czterum ex similitudine no- minis, Γρηγόριον, errandi occasionem librariis oblatam. Cujus opinionis in confirmationem trabi- mus quod ab Epiphanio Πατ. ixiv, Eubulius alte- rum nomen Methodio tribuitur : sive id evenerit ex libri hujus ipsius celebritate, a primo, ut szepe fit, vocabulo denominationem: nacti, et nomen adven- titium, proprio notius, auctori conciliantis , ut Cle- mens ΣτΓυματεύς, et Gregorius Dialogus cogno- minalti sunt : sive jam antea. binominis Methodius sese hic minus usitato signavit nomine. EpiTOR LurAR. — Εὐέξού.ιον. Sic habent omnes codices ; proinde non facile nudaque conjectura cum Puossi- n:0, sive eo qui ejus editioni priefuit, mutandum Εὐθούλιος. Quod tamen passim masculino jungit, virum quis suspicari possit, cui Gregorium ipsa fe- mina, referat dicta virginum ; cum illa terininatio f-.minam innuat, ut in Gregorio, sic in Eubulio. ^am servandi decoris causa, mulierem mulieii

eas magnifice adeo ac gnaviter pro se quamque in ea contentione esse versatas, ut nihil admodum omiserint, quod ad istius argumenti plenam tracta- tionem videri necessarium possit. Si ergo venisti reialterius eausa, eam quzso im tempus aliud dilata, ne continue graveris rogantibus nobis cuncta or- dine referre.

GREG. Spe, reor, frustrata sum : preripuitque mihi aliquis gratiam primi nuntii, earum rerum de quibus sciscitaris. Ego vero nibil horum te a quoquam audivisse existimans , gestiebam scilicet, placebamque non parum mihi, eo quod tibi prima nuntium allatura eram. Quare festinabam venire hue ad vos, id ipsum verita quod accidit, ne quis ad- ventum meum occuparet.

EUBUL. Bono animo esto : nihil enim, o bona, exacte comperimus. Nec «qui nuntiavit indicare aliud potuit, quam communes sermones habitos esse: quinam vero aut quales fuerint, interrcga- tus nescivit.

GIVEG. Vultis igitur, quoniam huc ea causa veni, a principio audire cuncta qui dicta sunt; an po- tius aliis omissis, eorum duntaxat memiuisse qua momeratu digna putavero?

EUBUL. Haud sane : sed nobis a principio, o Gregorium , primum insinua, et congressus ubi fuerit, et de apparatu ciborum; de te quoque , ut vina illis fuderis.

lile autem pateris genialiter aureis , Ut se invitazint oculis ad sidera versis.

GREG. Ut semper in colloquiis valde acris aggre-

loquentem inducit, qui, φιλομαθίᾳ magis virum preferret ac alumnum sapienti: ; quo sensu ὑπο- χοριστικόν aliquid ea voce denotetur. Sed hzc le- viora, quam ut in eis diutius immorandum sit. Hoc tamen existimem Metliodium, virum ecclesiasticum, magis versasse animo evangelicas voces εἰ aposto- licas, ex quibus et denarium virginum habuerit, et non esse in eis masculum et feminam, sed novam in Christo creaturain, quam. convivium Socraticum apud Platonem ; bincque feminino proclive mascu- linum junxisse in Εὐδθοῦλιον, et qua hujus dramatis prima interloquente persona, Eubulii nomen Metho- dio hasisse potius videatur, quam binomium jam initio (tisse. Luparze titulus ipse diminutus : placuit

D Allatianus, apud quem atios vide. CoxskF.

(2) Οὕτω πάντως. Sic ex conjectura restitutum est, loco οὕπω πάντως codicis Vat., quod diflicile

uadrat in huuc. locum. Hewistichium deflexum ex Homero 1. A, vers. 3, 4, sic mendose concipiebatur in cod. Vat. :

PP Al δὲ χρυσέοις δεπἀάεσσι - Δειδέχατ áAArAac, µέγαν εἰς οὐραγὸν ὀρόωσας"

611 nemo non videt, quam nscessario ad ΠΗΠΙΟΓΟΒ reduxerimus. Ep. LuPAR. — Οὕπω πάντως. Primus Luparz editor emendat, atque οὕτω reponit, contra sui ipsius codicis fidem et Methodii mentem. Plane enim neganter inferendum, non affirmale, non esse precipua solum delibanda, sed singula ut dicta gestaque sunt prosequenda : sicque nec aliter di- cere jubet paulo post Eubulium, ne loco quidem ac convivii dapibus suppressis. ConaEF:

$l

S. METHODII EPISCOPI ET MAW'ryRIS

32

diendique audaciosior exsistis, o Eubulium , omnia A πείσµων (5) σφόδρα τυγχάνεις, ἅπαντας ἀτεχνῶς

plane verba rimans ac peusitans , nullosque eorum pugna non superans !

EUBUL. Non est quod de his, o Gregorium, nunc jurgium moveas : sed quod te rogamus, narra nobis quz ab initio gesta sunt; nec aliter feceris.

GREG. Sane conabor. Primum vero tu mihi re- sponde : Nosti Areten Philosophia filiam?

EUDUL. Quid tum? .

GREG. Hujus ad hortum ad orientem positum , invitat» ibamus , ut mala zestivosque reliquos fru- ctus carperemus; tum certe ego ( dixit mihi Theo- patra; ex liac enit percontata eram), tum et Pro- cilla atque Tysiana, quam asperam ac diflicilein , arduamque ac praeruptam, o Gregorium, ambula- vimus semitam ! Postquam igitur (addebat Theopa- tra) prope jam ad locum veneramus, grandis quz- dam et formosa sedate decoreque gradiens nobis occurrit inatrona , stolam splendidissimam , nivei plane candoris, induta : tota revera divinz im- mensaque pulchritudinis fulgens radiis. Pudor gra- vitate mistus efflorescebat in facie. Aspectus, qua- lem vidisse nunquam memini, simul terribilis , simul hilari suavitate temperatus. Nativi omnia decoris : fuci juxta artisque expers erat. Ησο igi- tur progressa, lzto admodum vultu unamquamque nostrum quasi mater filias post longam absentiam in- tuens, amplexibus et osculis excipiebat : 0 filie, dicens , mihi vehementer optanti in pratum incor- ruptionis vos inducere, vix tandem advenistis, varios, ut par est, per viam insidiantium passa terrores reptilium. Videbam enim e specula prospiciens, de via spius deflectentes; οἱ metuebam ne, pedem referentes, per abrupta laberemini. Sed gratia ci, cui vos, filie, Sponso aptavi '; qui $uo numine cunctos ex voto successus dedit. Dumque hzc illa

! Cor. τι, 2.

(3)'Ael Ogtvóv... καὶ φιλὀόπευστον. Tta cod. Vat., non male. Maz., ἀεὶ δεινὸς xal φιλοπείσµων, quod non pratulerim, Illud ejusdein codicis Maz. magis probo,

uod pro ἀτέχνους post ἅπαντας, elegantius, ni allor, ἀτεχνῶς legit. Paulo post, illa verba, ἔφη pot $ θεοπάτρα' ταύτης yàp ἐπυνθανόμην, parenthesi inclusi, necessario, ut opinor. Inducitur enim illic Theopatra loquens a Gregorio recitante ipsius ver- bis quz ex ipsa audierat. Sane cum fingatur Grego- rium intus apud Areten fuisse, utpote pocillatricem parati convivii futuram, non poterat ipsa vidisse que Theopatre et sociis ejus postremis ad con- dictum venientibus per viam contigerant. Ep. Lv- PAR. — Καὶ φιλοπείσμων. Amplector lectionem cod. Maz. et Allat., de quaeditor Lupar. : Non wale M., ἀεὶ δεινὸς xaX φιλοπείσμων, quod won pratulerim. Ego mihi praeferendum putavi, quod magis coli&- reat cum sequenti ἐξελέγχων ut notetur Eubulii non curiositas, τὸ φιλόπευστον, sed vincendi ardor et suadendi, judiciique sagacitas ac confutandi, qua delerreatur a dicendo, ex quo sic singula sci- scitatur Gregoriuin, velut eorum qua dixerit ratio- nem ci redditura. CouBEF.

(4) 'Apecriv. Virtutem , cujus mox descriptio el prosopopoeia.

(9) Καὶ ipa ταῦτα Aézevca, Εἰς τὸν z8pl604cr,

D

ἐξελέγχων.

EYBOYA. Οὐκ ἄξιον περὶ τούτων, ὦ Γρηγόριον, V9v σε φιλονεεχεῖν' ἀλλ᾽ ὅπερ ἐδεόμεθά σου, διέγη- σαι ἡμῖν τὰ γεγονότα ἐξ ἀρχῆς, xaX μὴ ἄλλως ποίει.

ΓΡΗΓΟΡ. Ἐγὼ ób πειράσοµαι. Πρῶτον δέ pot αὐτὸς ἀπόχριναι Γινώσχεις ófjmou τὴν θυγατέρα Φιλοσοφίας ᾿Αρετήν (4);

EYBOYA. Τί οὖν;

ΓΡΗΓΟΡ. Ταντης εἷς κῖπον χλτθεῖΐσαι, τὸν κατ᾽ ἀνατολὰς, χαρπεύεσθαι τῶν ὡραίων ἐπορξυόμεθα ' ἐγώ τε (ἔφη po: fj θεοπάτρα" ταύτης γὰρ ἔπυν- θανόμην) καὶ fj Πρόχιλλα xaX fj Τυσιανὴ, ὡς τρα- χεῖαν καὶ δὐσέατον ὡδεύσαμεν, ὢ Γρηγόριον, καὶ ἀνάντη τρίθον! Ἐπειδὴ οὖν ἡγγίζομεν, ἡ θεοπάτρα Ίδη ἔφη, τῷ χώρῳ, µεγάλη τις καὶ εὐειδῆς Ισυχη βαίνουσα xal εὐσχημόνως, ὑπήντησεν ἡμῖν ovi, στολὴην πάνυ εὔλαμπρον, ὥσπερ ἀπὸ Χιόνος, ἵμφιε- σµένη ' θεῖον δέ τι xal .ἀμήχανον ἀληθῶς ἅπασσ χάλλος ἣν ' αἰδὼς Υὰρ αὐτῃ τῷ προσώπῳ πολλὴ μετὰ σεµνότητος ἐπήνθει. Τό τε βλέμμα βλοσυρὸν μ.τὰ πραότητος ἱλαρῶς οὕτω χεχερασμένον οὐχ oa, ἔφη, ποτὲ θεασαµένπ. Πάντα γὰρ ἀχαλλώπιστος ἓν, xaY νόθον ἔφερεν οὐδέν. Αὕτη οὖν προσελθοῦσα μετὰ πολλΏς χαρᾶς, ἑκάστην ἡμῶν, ping ὥσπερ διὰ πολλοῦ θεασαµένη , περιεπτύξατο xal κατεφίλει: Ὢ θυγατέρες, σφόδρα µοι ποθούσῃ, λέγουσα, εἰς τὸν λειμῶνα τῆς ἀφθαρσίας ὑμᾶς εἰσαγαγεῖν, μόλις ἐλτ- λύθατε, κατὰ τὴν ὁδὸν ποιχίλων ὑμᾶς ἐκφοθησάνιων ἑρπετῶν. Ἑώρων γὰρ ἀποσχοπεύουσα πολλάκις ἐχ- τρεποµένας, xal ἐδεδίειν μήπως ἀποπιδήσασαι xaz- ολισθήσητε διὰ κρημνῶν. Αλλὰ χάρις, ᾧ ἡρμοσάμην ὑμᾶς, τέχνα, Νυμφίῳ, ἐπινεύσαντι πάντα τελε- σιουργὰ ταῖς εὐχαῖς. Καὶ ἅμα ταῦτα λεγούσης, Ei; τὸν περίθολον, ἔφη, φθάνοµεν, ἀνξῳγμένων Ett τῶν θυρῶν (D)* εἰσελθούσας δὲ χαταλαμθάνομεν ἤδη τΏν ἔφη, φθάνομεν (sic cod. Vat,. nos φθάνωμεν re- posuiinus) ἆνεωγμένων ἔτι τῶν θυρῶν. Cod. Maz. aliler : Καὶ ἅμα ταῦτα λεγούσης, Ele τὸν περίδολον, ἔφη, φθάνομεν, ἀνεφγμένων ἔτι τῶν θυρῶν. Nos illa

riora pralerimus, ut τὸ ἔφη ad Arcten referatur Invitantem hospitas virgines ad ingrediendum in se- ptum adhuc pateus. Alludit enim ad fatuas virgines evangelieze parabole, quae serius appulsz occlusas inexorabiliter (ores repererunt. Pro eo quod sequi- tur, in cod, Vat., εἰσελθοῦσα: δέ, cod. Maz. haseba' εἰσελθούσας, non magni moment discrimine. Ep LupaR. — Φθάνομεν. Sic omnes codd. , nec bene editor Lupar., φθάνωμεν, quasi τὸ ἔφη sit hortantis ad iugressum, non simpliciter narrantis. Sequentia etiam meliora Maz. codicis et Allat., εἰσελθούσα- 62, ingressas jam invenisse, graviusque, quam quo.i ingresse invenirent : estque hoc non adeo levis momenti discrimen. Alludat his nominibus Metho- dius ad virgines Thecla, Agatham, etc., qua jam agone perluncte essent, et in Sponsi tialamium seu ejus paradisuin receple ; quibus nondum clauso thalamo ille alix adjungerentur : alludendo ad Matth. xxv, ubi fatue virgines frustra. pulsant clauso jam ostio : emenso scilicet eis vit: curriculo ac imparatis et sine oleo repertis in adventu Sponsi in ipso inortis articulo, CowsEFis.

"—— -

53 CONVIVIUM DECEM VIRGINUM. 94 θέχλαν καὶ τὴν ᾿Αγάθην xai τὴν Μαρχέλλαν, μελ- A loqueretur, ad septum, inquit, mox pervenimus ,

λούσας δειπνεῖν. Εὐθέως οὖν «tv 'Apezhy ἔφη φάναι' Δευτε δὴ χαὶ ὑμεῖς, περὶ τὰς ὁμοτρόπους ὑμῖν ταυ- τασὶ ἐφεξῖς ἐνθάδε χαταχλιθῆναι. "Huzv γὰρ, ὡς οἶμαι, πᾶσαι τὸν ἀριθμὸν ἐχεῖ δαιτυµόνες, ἔφη pot, δέχα (6). "Hy δὲ τὸ χωρίον περικαλλὲς ὑπερφνῶς, καὶ πολλης ἀναπαύσεως πεπληρωμένον. Αἱρ μὲν Υὰρ ἐχέχντο χαθαραῖς φωτὸς βολαῖς ἀνακεκερασμέ- Voz, χοῦγως μετὰ πολλτς εὐταξίας ' xai πεγὴ xat τὸ µεσαίτατον ἠσύχως ἑλαίου δίχην ἀνέθρνε γλυχύ- τατον τόμα àg ἧς ὕδωρ διειδὲς xal καθαρὸν ῥέον ἑρίει xphvaz. Αἱ δὲ, ποταμτδὸν ὑπεργεόμεναι, ἐπό- τινον ἅταντα τὸν χῶρον, πλούσια παρέχουσα. νά- µατα. Afvópa γὰρ ἣν διάφορα, νεαραῖς ὁπώραις πλη- θύνοντα (1) ἐχεῖ, εἰς Ev κάλλος τῶν xagmüv ἆἁπαιω-

ρρυµένων ἰλαρῶς' χα) λδιμῶνες ἀειθαλεῖς, εὐπνόοις ῃ

ἄνθσσι xaY ποιχίλοις χατεστρωµένοι (8), ἀφ᾽ ὧν προσ- έβαλεν Ἑπίως πνεῦμα πολλὴν εὐωδίαν φέρον ' fy δὲ ἑωνὼνς ἄγνος, δένδρον ὑψηλὸν (9), ὑφ᾽ ᾧ ἀνεπανόμε- θᾳ διὰ τὸ λίαν ἀμγιλαφὲς αὐτὸ xaY σύσχιον τυγχά-

yz:V.

cum necdum fores clausz essent : jamque ingres- sas Theclam et Agatham et Marcellam , ad cccunam accinctas offendimus. Statim igitur dixisse ait Areten ei : Venite et vos , ut hic ordine cum vobis studii morumque sodalibus discumbatis. Eramus enim, ni fallor, ait, omnes convivz decem numero. Locus porro erat incredibiliter amcnus tranquil- leque plenus voluptatis. Levis per eum aer mollis- sime diffundebatur, pure lucis radiis suavissime contemperatus. Vivus in medio scaturiebat fons, lenissimo fluxu oleum imitans, dulcissimus ad po- tum; unde liquor pellucidus et purus varie in rivos divisus, passim errantibus venis universum late hortum irrigabat. Quo ebriz humore, omnis ῃ46- sim generis felices arbores compta recentibus po- mis capita jactabant, in hoc late pendentibus fructi- bus , ut solum decus ac ornatum praeberent. Jam vero prata zeterni veris immortali adorea adornata, suavissime spirantibus et mire variis constrata flori« bus : per quos lenis aura commeans, odorem late

jucundissimum spargebat. Erat autem prope agnus, arbor excelsa, sub qua nobis considentibus, locum cpportunum rami ejus densi foliis et patule diffusi preehuerunt.

(6) Ἡμεν γὰρ, cfuat, πᾶσαι τὸν ἀριθμὸν, ἔφη ict, ὀέκα, lta cod. Vat. Αι Maz. sic : Ημεν γὰρ, ὡς οἶμα:, πᾶσαι τὸν ἀριθμὸν δαιτυµόνες ἔφη pot δέχᾳ. Recte interpres in Vaticano correxit εὔφη- sot δέχα. Ait nimirum Theopatra (hzc enim ser- monem resumit ab illo loco ἦμεν γάρ, elc., unde in versione reponendum : Eramus autem, οἳς.), ait

insternunt : ut quod natura ruri, id illi arte fa- ciant domi ; noa florum coronam, sed stratum, et quasi stragulam ac tapetem. Quod utrumque ma- lorum verbis expressum Sap. ii, 8 : Coronemus nos rosis antequam marcescant ; nullum sit pratum quod non pertranseat luxuria nostra. CowBtris.

(9) Ἡν δέ. Arboris in cod. Vat. innominatz, sed

inquam, cum cousedissent vocat? virgines, reper- C generico tantum verbo designate, codex Maz. pro-

tum eas esse omnino decem, auspicato οἱ bene ominato ex evangelica parabola numero. Alludit otservatas veteribus superstitiones omnibus notas in numero convivalium coetuum. Mox opportune suggerit cod. Maz. ἡσύχως, quod in Vat. deerat. Ubi ralio similitudinis aqua scoturientis e fonte, cum oleo, innuitur, in lenitate nimirum fluxus minime precipitis sita. Ep. LueAR. — Ἔφη uox. Laudat edi- tor Lupareusis Vaticanum interpretein, id est Pos- sinium, quod εὔφἍμοι δέχα correxerit : ego fallenti- bus oculis divinasse putem, quod nusquam Metho- dio in mentem venit, nimisque durum exsistit. OptirÉnum, quod omnes codd. representant, ἔφη μοι : ut, quod jam semel et iterum fecit Gregorium facitque sequentibus, sux auctorem narrationis, Tüeopatram arcessat, cunctaque baec. sub ejus fide se narrare, significel. Nec video qux sit fides in- lerpretis, qui sic plana, uno omnium codicim con-

sensu comprobata, levi conjectura sibi mutanda et D

emendanda (mibi magis quasi plagio depravanda) indulgeat atque permittat, eoque nomine eruditionis laudem aliquam praferentes viros laudatores inve- niat. (οκκεεις.

(7) Π.ιηθύνοντα. Cod. Vat., πληθύοντα; Maz., melius, σληθύνοντα, uli et mox. εὐπνόοις, pro. ἐμ- — s: quanquam quod inferius εὐωδίας fiat mentio, ἑαπνόοις retineri possit. At Vat. vicissim rectius versu mox sequenti χατεστεμμένοι pro χατεστρω- μένο:, quod tamen et ipsum ferri posset. ltem quod T-—4; werbo zgos£6aXAcv adjungit, quod adverbium in Maz. non comparet. Ep. LupaR.

(8) Κατεστρωµένοι. Allat. εἰ cod. Mazar., pro- pius ad metaphoram quam τὸ κατεστεµμένοι Vat., quod przfert editor Lupar. Potius enim strata flori- bus dicas prata quam coronata : etsi excerpti inde flores in serta cedant et coronas, his qui sibi illo- rura adhibent ornamenta, non etiam qui sibi eos slernunt ; vel etiam triclinio, solo, lecto, mensa

prium vocabulum exprimit, sic locum eflerens : Ην δὲ ἐγγὺς γὰρ δένδρον ὑψηλὸν, ἄγνος, ὑφ' o. Quse omnia libenter recipimus , et interpretationem La- tinam sic ad textuin. emendatum refingendam pu- tamus : Erat autem. prope arbor excelsa, vitex. Est ἄγνος Grecis, Latinis vier, recentioribus agnus castus, arbor castifica, aptum ideodiversorium con- vivii virginalis. De ea Dioscorides, lib. 1, cap. 26, sic habet ex interpretatione Marcelli Virgilii: Greca enim ad manum hic scribenti non eraut : Agnon sunt qui agonon, qui lygon, qui tridactylum, qui ami- clomieum, qui ibis sanguinem, qui piper agreste, qui ligusticum vocent. Magi semnon, |. /£gyptii sum, Πο- mani salicem amerinam appellant. Arborescens fru- tex vitex est. Nascitur asperis et incultis locis prope pro[luentes torrentes, aquas et (lumina. Ramulos ha- bet longos vitilium modo lentore suo in[ragiles, folia olem, teneriora tamen. Florem alterum ejus genus candido cum purpureo, alterum purpureo lantum colore profert, etc. Addit paulo post : Agnus autem, id est castus frutex, hic a Grecis dictus est, quoniam in Thesmophoriis castitatem custodientes | mulieres foliis ejus cubitus sibi substernebant. Hec ille : quae patientius descripsimus, quod ex his intelligatur quam apte ad propositum loco alto et prarvpto, vicinis aquis perfluo, fingatur excrevisse talis ar- bor, et opportune delectam ejus umbram instruendo celebrandoque virginum epulo. Ep. LurAR. — Ἀ]γος, δέν δρον ὑψη.]όν. γνος, al. λύγος. Dictam ἄγνον arborem, quasi ἄγονον, et quod ἀγνίσειν fa- ciat, perdendo et exstinguendo semen , communi auctorum consensu liquet : quamobrem etiam mulieres Athenis in Thesimophoriis virginitatem servantes sibi eaim sternebant, ut. auctor est. Dio- scor. lib. 1, eap. 155; Piin. lib. xxiv, cap. 19. Qua de re videndus Joannes Bodzus a Stapel ad Theo- [τάς lib. 11 Historie plantarum, pag. mihi 264. 'alde diminutus Vaticanus codex, in quo deesset

$3 S. METHODII EPISCOPI ET MARTYRIS 26 EUBUL. Alterum mihi videris, o beata, para- A — EYBOYA. Δεύτερον δοχεῖς pot χαταγώγιον, à

disi diversorium oraculo promere.

GREG. Vere consulteque dicis. Ut igitur omni genere ciborum et jucunditate undique varia per- fusis, nihil jam voluptatis aut deliciarum deside- randum videbatur suppetere, ingressam post hzc Areten, hunc quemdam sermonem aiebat auspica - tam esse: O puelle, me: gloria magnificentiz! o virgines pulcherrimz, incorrupta Christi prata. in- nuptis legentes manibus; cibi quidem οἱ epularum jam abunde est : cuncta enim a. nobis affatim ple- naque suppetunt. Quid igitur est quod demum volo, quidve exspecto? utique ut unaqu:eque ve- Slrum, sermonem habeat in laudem virginitatis. In- cipiat vero Marcella, quoniam et prima recumbit, et simul reliquis senior est : quam utique przclare agone perfunctam, nisi :emulandam fecerim, im- marcescibilibus sapienti: foliis coronans, ipsa mihi dedecus probrumque asciverim. Marcellam autem binc exorsam, hunc ferme in modum locutam fe- "ebat.

ORATIO I.

MARCELLA.

paxapia, τοῦ παραδείσου χρησμῳδεῖν.

ΓΡΗΓΟΡ. ᾽ΑἈλτθη προμηθεῖς, Ὡς οὖν δαιτός τε παντοδαπῆς Ίδη xal εὐφροσύνης ποικίλης ἐτυγχάνο- μεν, ὡς μγδενὸς εἶναι τῶν τερπνῶν ἐπιδεεῖς, ἔφη, τὸ μετὰ ταῦτα (10) εἰσελθοῦσαν, εἰσηγέσασθαι τὴν Ἄρετην τάδε᾽ νεάνιδες, ἐμῆς αὐχήματα µεγαλο- Φροσύνης” ὦ καλλιπάρθενοι, τοὺς ἀχτράτους Xpt- στοῦ γεωργοῦσαι λειμῶνας (11) ἀνυμφεύτοις χερσὶ, τροφης μὲν ἅλις Ίδη xxi εὐωχίας" πάντα γὰρ πλή- p" καὶ ἄφθονα τὰ παρ) ἡμῶν, Τί οὖν ἐστιν ὃ θέλω λοιπὸν fór, xal τί προσδοχῶ ; λόγον ἑχάσττν ὑμῶν ἐγχωμιαστικὸν περὶ παρθενίας εἰπεῖν. Καταρχέ- τω δὲ Μαρχέλλα (11’), ἐπειδὴ καὶ πρώτη ἀνάχειται, χαὶ ἔστιν ἅμα πρεσβυτέρα. Thv μέντοι καλῶς ἀγω- νισαµένην, αἰσχυνοίμην ἂν ἐμαντὴν, ἐὰν μὴ ποιη- σαιµι ὁπλωτῆν, τοῖς ἁμιάντοις τῖς σοφίας &vabf- caca πετάλοις. Τὴν μὲν οὖν Μαρχέλλαν ἐντεῦθεν, ὡς οἴμαι, ἁρξαμένην, εὐθέως ἔλεγεν εἰπεῖν

ΛΟΓΟΣΛ..

MAPKEAAA.

Car. I. Virginitatis arduitas et praestantia. Doctrine studium virginibus necessarium."

Magna supra modum atque miranda gloriosaque res est virginitas : ac si palam loquendum ex sa- erarum Scripturarum nutu sensuque, incorruptionis uber, ejusque flos ac primitize est. Una baec optima

vox propria ἄγνος, vel incuriosus scriba quem illa fugerit; potuitque Possinius supplere ex Epiphanii οἱ Phiotii Meibodianis excerptis. CownaEFIS.

(10) Μετὰ ταυτα. Cod. Vat. habebat: Μετὰ ταῦτα εἴση γήσασθαι, etc. Cod. Maz., Μετὰ ταῦτα εἰσελθοῦ- σαν εἰσηΥ. Mox ubi Vat. ἀντρότους, non male ; Maz. legebat ἀκτράτους. Et paulo post. ubi Vat., λό- I" ἑχάστην ὑμῶν παρθενίας εἰπεῖν, Maz., λόγον

χάστην ὑμῶν ἐγχωμιαστικὸν περὶ παρθενίας εἰπεῖν. Ep. Luran.

(11) Ακηράτους... Aetpeovac. Possinius, ανηρό- φους , inurata, viridaria. CoWsEFis.

(11) Καταρχέτω δὲ MapxéAAa. Quod. Methodius omuium Christi virginum Marcellam primam facit

ac cunctis seniorem, ne Thecla quidem excepta ; ᾿

tresque jam istas Marcellam, Theclam, Agatham in paradisum ac locum deliciarum emenso vite hujus ilinere receptas esse, indicio est, agnovisse Metho- dium mulierem quamdam evangelicam, Marcellam Romine, ei quidem virginitatis cultu. claram, qua illa professione reliquis, ne excepta quidem Thecla,

reiverit; quam liquet, non ipsius Domini, sed

auli apostoli, fuisse discipulam. Erat ergo jam

tum illa traditio, qua mulier quie Luc. xi, 27, excla--

mavit, Beatus venter qui te porlavit, etc., Marcella dicta perhibetur, ut tradidit Petrus in Catalogo, lib. vi, cap. 151 ; Mombr. t. (t, etc., habetque no- str: Phocensis proviuciz traditio ac monuimenta , quibus celebratur Marthze pedisequa sive ancilla, cui adh:eserit quoad illa vixit, ejusque vitam scri- pserit, ac cum ea in virginitatis proposito conse- nuerit : postmodumque in lilyrico consummata, dum patriam repetit, in. provinciam relata, ad Magdalen:z pedes Aquis Sextiis, sive in ejus urbis agro, quielis locum invenerit. Baron. 29 Julii:

eruntur quedam Acta nomine Marcelle, Marthe pedisequa, (κ recenset Mombrit. t. 1l, sed que re-

D mento : nulla certe ratione, cium

Ὅτι µεγάλη τίς ἐστιν ὑπερφυῶς xai θαυμαστὴ καὶ ἔνδοξος ἡ παρθενία * xal εἰ χρὴ φανερῶς εἰπεῖν ἐπομέντν ταῖς ἁγίαις Γραφαῖς, τὸ οὖθαρ τῖς ἆφθαρ-

6 σίας (12), xa τὸ ἄνθος καὶ ἡ ἁπαρχη αὐτῆς. Τοῦτο

vera recentiorem pre :e ferant scriptorem , licet multa contineant quae non tantum scriptis, sed el traditione

rmentur. Acta heec vindicare nihil hie interest. Cum certe habemus, antiquam esse traditionem Marcell:e evangelicze, eujus nomen aliunde Metho- dio innotuerit quam ex ipso Evangelio; forte ex quibusdam aliis Evangeliis non receptis ab Ecclesia, seu ex aliis libris apocryphis, in quibus nihil vetat plura vera contineri; cwm apocryphorum fidem nonnunquam arcessant Paulus aliique scriptores canonici; ac Ecclesia. ex Jacobi ἁδελφοθέου apo- crypho pleraque acceperit, quie de sancte Mari: ortu et educatione, aliisque Evangelio prevtis, pie veneratur ac recolit : ipsa eadem antiquis Patribus Auctori imperfecti in Mattlhzeum, Gregorio Nysseno, Epiphanio aliisque, nonu aliunde quag» ex eo:lem ipso libro nota; quidquid moderni quidam exci-

isse putent, quem illi librum habuere hoc argu- totidem verbis illis relata habeat, qui exstat jam dictus liber; qu:edam etiam non satis vulgo proba , cujusmodi est quod narrat in sanctze ejusdem Mari partu. de obstetrice, quod Zeno martyr non improbavit, sive quisquis auctor est sermonunt: ejus nonun?; nec Andreas Cretensis aliique Grzci, qui eliam pictis tabellis. reprzesentabant : sic. nihil indecorum vel commissum vel praescriptum eo libro existimarunt, quod ita advocata ac castigata narrelur, ul. per eam nihil temeratum in tam sancto puerperio vi- deri possit. CowsEFis. LL

(19) 'Ag0ap. Pro Ἐκχλησίας codicis Vat., codex Maz. legit ἀφθαρσίας, et versu sequenti, post 1 ἀπαρχή, addit αὐτῆς. Mox codex Vat., καὶ διὰ τούτο ὁ Κύριος εἰς τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν. cod. Maz., εἰς τὴν βασιλείαν εἰσελάσα: τῶν οὐρ., etc. Paulo post, pro σφόδρα Vat. codicis, Maz. habet πάνν, forte utrumque jungenduin. Ep. LuPAR.

$1 CONYIVIUM DECEM VIRGINUM. 98 τὸ ἄριστον xat χάλλιστον ἐπιτήδευµα µόνον τυγχάνει. A honestissimaque professio. Unde et Dominus eoy

Καὶ διὰ ταῦτα καὶ ὁ Κύριος εἰς τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν τοὺς ἀποπαρθενεύσαντας σφᾶς αὐτοὺς ἑπαγ- γέλλεται, ἔνθα περὶ διαφορᾶς εὐνουχισμῶν ἓν Εὐαγ- χελίοις παρεγγυᾶ. Σπάνιον γὰρ σφόδρα χαὶδυσεπἰτε»- χτον ἀνθρώποις ἀγνεία" χαὶ ὅσῳ χορυφαιότατον xal µε- γαλοπρετὲς, τοσούτῳ χαὶ τοὺς χινδύνους μεἰζονας ἔχον.

Asizat οὖν ἑῤῥωμένων xal γενναίων φύσεων, αἴτι- νες, ἀθοόως (12') τῆς ἠδυπαθείας τὸ ῥεῦμα ὑπεριπτά- μενα" (15), ἄνω µετέωρον ἀπευθύνουσ: τὸ ὄχημα τῆς vuyhs, μὴ ἀπολήγουσαι τοῦ σχοποῦ, ἕως ἂν, ὑπερ- ^Tn6isaca, χούφως τὸν χόσµον ὀξυτάτῳ διανοἰας τά- χὲ:, καὶ ἐπὶ τὴν οὑράνιον ἀληθῶς ἀφίδα σταθεῖσαι, αὐτὴν εἱλιχρινῶς θεάσωνται τὴν ἀφθαρσίαν, àv τῶν ἁμιάντων τοῦ Παντοχράτορος ἀποπηδῶσαν χόλπων.

Τοῦτο τὸ πόµα γεννᾷν οὐκ ἐχώρησε γη’ μόνος αὐτὸ πηγάζειν οἶδεν ὁ οὐρανός. Παρθενίαν γὰρ βαί- νειν μὲν ἐπὶ γῆς, ἐπιφαύειν δὲ τῶν οὑρανῶν ἡγη-έον' $« δι ἐφιέμενοι, xal πρὸς µόνον τὸ τέλος αὐτῆς ἁ ρορῶντές τινες, ἀνίπτοις ποσὶν ἀτελεῖς ὑπὸ βαναν- αἷας προσνπελθόντες, Ex µέσης ἀνέχαμφαν ὁδοῦ, οὐδὲν ἄξιον φρόνημα τοῦ ἐπιτηδεύματος ἑπανῃορη- µένοι. O2 γὰρ μόνον ἄφθορα τὰ σώματα τηρεῖσθαι δεῖ, ὥσπερ οὐδὲ τοὺς ναοὺς χρείττονας ἀποφαίνεσθαι τῶν ἀγαλμάτων ' ἀλλὰ τὰς ψυχὰς ἀγάλματα τῶν σωµά-ων οὔσας θεραπεύεσθαι yph χοσμουµένας δι- x1:032ym. θεραπεύονται δὲ xal ἀποσμῄχονται τότε μᾶλλον, ὁπόταν, ἀόχνως χκαταχούειν (14) τῶν θείων ἁμιλλώμεναι λόγων, μὴ ἀπολήγωσι πρὶν aj- τοῦ ἐφάνασθαι ὃ ἐστιν Αληθὲς, ἐπὶ σοφῶν ἀφ- εχνούμεναι θύρας.

potissimum in regnum celorum ingressuros pol- licetur, qui ipsi seipsos castraverunt, ubi in Evam geliis * eunuchorum differentias tradit. Rara quippc &dmodum arduaque hominibus castitas ; ac quanto principalior magnificentiorque, tanto etiam maje- ribus obsepta periculis est.

Ergo indoles requirit fortes et generosas, qua, acri impetu atque volatu. voluptatis fluxu superate, sublime sursum mentis vehiculum dirigant, a pro- posito suo nunquam abscedentes, quoad alacri le- viter saltu mundum supergressz, acutissima mem- tis pernicitate, inque codesti vere constitutze cul- mine, ipsam pure contemplentur incorruptiones, 3b Omuipotentis impolluto sinu exsilientem.

Hoc nectar gignere non valet terra: uni ccelo datum est illud ex se profundere. ltaque virginita- tem ambulare quidem super terram, contingere vero vertice celos existimandum est. Cujus desi- derio quidam tacti, et ad illius solummodo finem animum attendentes, illotis pedibus ex mentis sor- diditale imperfecti animo accedentes, vix mediam aggressi viam pedem retulerunt, nullo scilicet pre studii institutique praestantia digno satis arrepto mentis proposito. Non enim solum incorrupta ser- vanda sunt corpora, uti neque templorum quam statuarum major habenda est ratio; sed animabus qua sint corporum statue justitia perornandis, omnis vero adhibenda diligentia. Adhibetur autem, ac tum maxime concinnantur, cum firmo constan- tique proposito divinos sermones audire impigre

certaverint, donec terendis sapientum foribus *, ipsum quod est Verum assecuti fuerint.

"Ώσπερ γὰρ ἅλατι τῶν xpetv οἱ ἰχῶρες ἑκτήχονται xa αἱ σηπεδόνες, xal πάντα τὰ φθοροποιά * τὸν αὖ- «by δη τρόπον xaY τῆς παρθένου αἱ ἄλογοι πᾶσαι τοῖς µαθήµασι ἀποστύφονται τοῦ σώματος ἐπιθυμίαι. ἸΑνάγχη γὰρ thv μὴ πασσοµένην, δίχην ἅλατος, τοῦ Χριστοῦ ταῖς φωναῖς quyhv, ἐπόδειν, καὶ σχώλη- x1; (19) γεννᾶν, ὥσπερ ἀμέλει ἑπώξζεσαν καὶ ἑσάπη- σαν οἱ μώλωπές µου, μετὰ δαχρύων ἐξομολογού- µενος ὁ Δαυ]δ ἓν τοῖς ὄρέσιν (46) ἔχραζεν ὁ βασιλεὺς, ὅτι μὲ ἀπέστυφεν ἀλίσας τοῖς σωφρονισμοῖς ἑαυτὸν, à3).X ῥᾳθυμήσας εἰς οἵστρον (17) ὑπεσύρη. καὶ ἑἐξ-

* Matth, xix, 192. * Eccli. vi, 56.

(12") 'A0p. Codex Vat.,'A0 ) τὸ ῥεῦμα ὑπερπτάμεναι. Maz., Αθρόως τὸ ῥεύμα I - οχετεύσασαι τῆς ἡδυπαθείας. Mox Ρίο οὐράνιον, Maz. cod. legit οὐρανίαν. ΕΡιΤ. LuPAR.

(15) 'Yxepuxcdpevac. Allat. et. Mazar., µετ- οχετεύσασαι. Alio derivato fluzu, ab eo se abstra- hentes, omnemque libidinem coercentes : qua

utraque vox nullo incommodo servari possit. Cow- .

BEFIS.

(14) Kazax. Ubi codex Vat. legit καταχούειν ἁμιλλώμεναι λόγον Maz., melius, χαταχουειν τῶν ὀείων ἁμιλλώμεναι λόγων. Ep. LuPAR.

(45) Σχω.]., Vat. σχώληχας ποιεῖν. Maz., γεννᾷν. In alterutro nimia librarii licentia. Ip.

(16) Ἐν τοῖς ópscir. Suspecla mihi vox, Nam loquitur Methodius de Davidis luctu ab adulterio ; quem non in. montibus habuit, sed domi et lliero- volvymis, ubi a Nathan propheta correptus luit.

Ut euim carnium tabes ac putredines sale absu- muntur, cunctaque ex eis corruptionis semina tet- guntur; sic in virgine, a ratione procul abhorren- tes corporez omnes libidines, doctrinarum austero astringuntur. Neque enim fiat, ut qui, ritu salis, Christi vocibus animus non conspergitur, non fe- teatatque verminet, uti sane David rex ex monti- bus lacrymarum imbre confitens clamabat * : Pa- truerunt et corrupte sunt cicatrices mee ; quod ni- mirum veluti sale sobriis meditationibus seipsum non defricuerat aut astrirxerat, sed segnius agens

3 Psal. xxxvii, 6.

ς τῆς ἡδυπαθείας D Quare potius foret ἓν βάρεσι, in palatio ac regiis

edibus, in quibus stratuin suum largo lacrymarum imbre vere peenitens rex pius perfundebat. Ante quidem εἰ Saüle persequente sic in montibus vagus agebat ac profugus, in quem HN eam fugam, non pauca illius psalmi, ut quod ait, Amici mei et proximi mei adversum me, etc., partimque in Absa- lon persecutione fuit, etsi eo brevi turbine, exstin- cto parricida, liber evasit, potioresque amici fidem illi servaverint, Mox pro εἰς οἵστρον, frigidius Vat. Possinii, εἰς ὕστερον, quod malim exscribentis men- dum. Sic certe solet, post stimulos ad libidinem, res ipsa sequi, utin Davide; nam prius amore exarsit ab incauto mulieris aspectu, tumque regis potentia adductam domum constupravit. Ο0ΜΡΕΕΙΘ.

17) Εἰς οἵστρογ.--- Hxc est lectio codicis Maz., ubiVat. habet εἰς ὕστερον. Olovpoc est stimulus carnis et cupiditas ad flagitium trahens. Etiam illud

59 S. METHODII EPISCOP1 ET MARTYRIS 40

in estrum abreptus, adulterii quoque sordibus A ώζεσε µοιχείαν. Ταύτη πᾶν δῶρον Ey. τῷ Λευϊτικῷ,

dcompuiruerat. Hinc omnis oblatio in Levitico 5, nisi prius sale condita fuerit, in holocaustum ce- dere prohibetur Domino Deo. Sal vero nobis quod mordeat et ad utilitatem astringat, spiritalis omnis Scripturarum data meditatio est : sine qua animus per rationem omnium auctori Deo grata hostia offerri non potest : Vos enim estis sal terre, ait Dominus * apostolis.

Oportet igitur virginem honestarum semper re- rum studio flagrare, et inter eminentes sapientiz laude honoratum locum tenere : nihil pigrum aut molle habere , sed excellere , et herbico virginitatis proposito dignos sensus alere, qu:e semper defluentis voluptatis saniem doctrine meditatione detergat ;

ἐὰν μὴ ἅλατι ἁλισθῇ, ἁπαγορεύεται εἰς ὁλοχάρπωμα προσφέρεσθαι Κυρίῳ τῷ θεῷ. "Αλας δὲ ἡμῖν τὸ δη- χτιχὸν πρὸς ὠφέλειαν ἀποστύφον fj πνευματιχὴ πᾶ- σα τῶν ΤΓραφῶν ἑδόθη µελέτη ' fi; δὴ χωρὶς ἀδύνα- τον τῷ Παντοχράτορι διὰ τοῦ λόγου προσενεχθΏναι vuyfjv* Ὑμεῖς γάρ écce có üAac τῆς γῆς, ὁ Κύριος ἔφη τοῖς ἀποστόλοις.

Xph οὖν τὴν παρθένον ἀεὶ τῶν καλῶν ἐρᾶν, χα) τοῖς πρωτσύουσιν εἰς σοφἰαν ἐμπρέπειν, xal μηδὲν ῥάθυμον μηδὲ μαλθαχὸν ἔχειν * ἀλλ' ἀριστεύειν, xat ἅτια τῆς παρθενίας φρονεῖν, ἀποσμήγχουσαν τῷ λόγῳ τοὺς ἰχῶρας ἀεὶ τῆς ἡδυπαθείας, μήπως λαθοῦσα βΒραχεῖα σηπεδὼν γεννήσῃ τὸν σχώληχα τῆς ἀχολα-

necubi forte latens vel minima putredo, inconti- B σίας' 'H γὰρ ἄγαμες µεριμγᾷ τὰ τοῦ Κυρίου, πῶς

nentie vermem progignat : Ἱππαρία enim cogitat οκα Domini sunt, quomodo placeat Domino, ut sit . sancta corpore εἰ spiritu, inquit beatus Paulus. Malte vero auditionem ac discendi curam, ceu rem in secundis habendam existimantes, multum sibi de- beri putant, si vel modicum tempus doctrinz au- res adhibeant: quas a sacris disputationibus exclu- dere deceat. Angust:e enim atque morose humili- que animze, nec non sapientix inanem quaimdara sactanti speciem, haud impartiend:z sunt divinz di- Sciplinze. Qui enim non ridiculum apud eas pluri- bus commentari, quà in re quidem exigui momenti

ipéc τῷ Κυρίῳ, ἵνα ᾗ ἁγία καὶ σώματι καὶ πγεύ-

ματι, Φηπσὶν ὁ µαχάριος Παῦλος. Πολλαὶ δὲ πάρερ- Yo» Ἠγούμεναι τὴν ἀχρόασιν, νοµίκουσι χαρίζεσθαι μεγάλα, ἐὰν κἂν τὸ βραχὺ παράσχωσι τὰς ἀχοάς ἃς ἐχχριτέον * µικρολόγῳ γὰρ φύσει xat ταπεινῃ xal ἐπιμορφαζομένη σοφίᾳ οὗ χρῆ µαθηµάτων θεἰων κοινωνεῖν. "H γὰρ οὐ γελοῖον ἐχείναις ἀδολεσχεῖν, αἴτινες ἐπὶ μὲν τοῖς μικροῦ ἀξίοις πάντα πο͵εῖν συν- τείνονται, ὅπως ἀχριθέστατα ἔξουσι τὰ τελεσιουργού- psva* ἐπὶ δὲ τῶν ἀναγχαίων, δι ὧν μᾶλλον αὐταῖς ὁ τῆς σωφροσύνης ἔρως αὔξεται, μὴ µεγίστας ἡγεῖ- σθαι (18) τὰς ἀκριθείας ;

ingenii vires omnes contendant, ut perfectissime optata assequantur: in necessariis vero per quc potissimum castitatis amor in eis augeatur, haud sane dilizentiam maximi facere ?

Ca». II. Virginitas e calis planta, sero tandem | agnita. Hominis ad perfectionem provectio, quomodo in- stituta.

Magno enim revera excessu a summis celorum ἍἩΜεγάλµῃ γὰρ ἀληθῶς ὑπερθολῇ τὸ τῆς παρθενίας

demissa venil virginitatis planta: quamobrem etiam primis hominum ztatibus haud fuit detecta, Non- dum quippe numerosum erat genus huinanum , de- ccebatque ipsum prius multitudine augeri atque per- (ici. Quare ne proprias quidem sorores cum antiqui uxores acciperent, turpe aliquid ac indecens erat ; donec lex veniens denuntiavit, idque vetando, quod primo honestum esse videbatur, peccatum esse sanxit, maledictum eum vocans*qui turpitudinem sororis suc revelaverit, Deo nimirum certis paula- tim temporum momentis, quod humano generi con- gruum esset, propense admovente auxilium; ut et parentes erga liberos pene faciunt. Non eniin ab ip- sis statim cunabulis prdagogos illis przficiunt ; sed concesso zxtali primulze spatio quodam puerilia lu- dendi, ac quasi vitulorum more tantisper lasci-

5 Levit. n, 12. * Matth. v, 15.

magis probo quarto pust versu προσφέρεσθαι, quod Maz. cod. habel pro φέρεσθαι Κυρίῳ, quod erat in Vat. Mox recte omittitur in cod. Maz. vox. αὐτῆς post praepositionem χωρίς. Ep. LupaR.

(18) Ἡγεῖσθαι. Componit Methodius τῷ ἆδολε- σχεῖν, operam, otium perdere serioque nugari, in illis qua angusti animi sunt, τὸ, μὴ µεγίστας ἡγεῖσθαι τὰς ἀχριθείας, non maximi facere diligentiam in ne-

' 1 Cor. vit, 34.

ἀνθρώποις &x' οὐρανῶν κατεπέµφθη φυτόν" καὶ διὰ τούτο ταῖς πρώταις οὐκ ἀπεχαλύφθη γενεαῖς. Ἔτι γὰρ ἄνθρωπος ὁλιγοστὸς ἣν, xal ἐχρῖν αὑτὸν εἰς πλτθος αὐξῃίσαντα τελειωθθναι. Διὸ δὲ χαὶ τὰς σφε- τέρας ἁδελφὰς οἱ παλαιοὶ λαµθάνοντες γυναῖχας, οὗ- δὲν ἣν ἀπρεπὲς (19), μέχρι νόμος ἐλθὼν διεστείλατο, χαὶ τὸ πρῶτον δοχοῦν εἶναι χαλὸν ἁπαγορεύσας, ὅμαρ- τίαν ἀπεφήνατο, ἐπικατάρατον» xaXov τὸν ἆπο- κα.ύπτοντα τὴν ἀσχημοσύνη» τῆς dósAznc αὖἎ- tOU , τοῦ Θεοῦ κατὰ χαιρὸν τὴν ἁρμόςουσαν ἡμῶν τῷ γένει σπουδαίως προσφέροντος βοήθειαν, ὥσπερ 6h xai οἱ πατέρες τοῖς υἱοῖς. UO γὰρ εὐθέως ἄνωθεν ἐπιστατοῦσι τοὺς παιδαγωγούς ' ἀλλά τῆν παιδικῖν ἡλιχίαν ἑάσαντες ἀθύρεσθαι µοσχαρίων δίχην, zpo-

D τον εἰς διδασκάλων συμφελλιζόντων ἁποστέλλουσιν,

ἔστ᾽ ἂν ἀποθαλόντες τὴν μειραχιώδη τρίχα τοῦ νοὺς, * Levit. xviii 9; xx, 17.

cessariis; ut utrumque dicat ridiculum. Sic nihil vitii in illa voce, cujus emendation exspectandi sint alii codices; ut visum est editori Lupar. Satis est , ut qui exstant summo consensu. nihil Methodio vi- roque prudenti sensum adversum reddant. CowBEr!s. (19) 0ὐδὲν ἦν ἀπρεπές. Codex Vat., οὐδὲν tjayr- µόνουν. Maz., audaci diversitate, οὐδὲν ἣν ἀπρεπές, glossemate in coutextum recepto. Ep. LunaR.

41 CONV!V[UM DECEM VIRGINUM. 43 εἰς τὴν τῶν µειζόνων ἄσχησιν mpamsquo00oc* x&- A viendi, ad magistros una cum eis balbutientes, pri-

χεῖθεν αὖθις εἰς τὴν τῶν ἔτι µειζόνων. Ταύτῃ γὰρ καὶ τὸν θεὸν xa Πατέρα τῶν ὅλων ἡγητέον προση- νέχθαι τοῖς πρὸ ἡμῶν. Ἔτι γὰρό χόσµος, ἀνθρώπων ἀπλίρωτος ὧν, ὡς νήπιος ἣν xa ἐχρῆν αὐτὸν εἰς πλῆθος πρότερον, Ex τούτων ἀνδρωθέντα, πληθυνθῆναι. Ἁλλ' ὅτε λοιπὸν ἀπὸ περάτων ἐπὶ πέρατα χατῳχί- σθη, τῆς ἀνθρωπότητος εἰς ἄπειρον χεχυµένης, οὐκ τι τοῖς αὑτοῖς ἐπιμένειν τὸν ἄνθρωπον ἐπέτρεπεν ὁ Θεὺς, σχοπῶν ὅπως, τῶνδε εἰς τάδε µεταθαίνοντες, πλησιαίτερον προχόπτωσιν ἔρχεσθαι τῶν οὐρανῶν, μέχρις ἂν, εἰς αὐτὸ τὸ µέγιστον µάθτµα xai xopu- φα:ότατον τὴν παρθενἰαν φθάσαντες, τελειωθῶσιν * ἀπὸ τῆς ἁδελφομιξίας ὁδεύσαντες πρῶτον εἰς τὸ ὀθνείας ἐπάγεσθαι γαμέτάς ' χἀκεῖθεν εἰς τὸ μηχέτι πολλαῖς ἐπιθαίνειν τετραπόδων νόµῳ, χαθάπερ εἰς ὀχείαν γεγονότος ' χἀντεῦυθεν εἰς τὸ μὴ μοιχοὺς ve- qov£va: * xaX αὖ πάλιν εἰς σωφροσύνην, καὶ ἀπὸ σω- φροσύνης slg παρθενἰαν' ἔνθα µελετήσαντες τῆς σαρχκὺς ὑπερφρονεῖν, εἰς τὸν τῆς ἀφθαρσίας εὔδιον ἁ:νόδως ἑνορμίζονται χῶρον.

maque rudimenta ac elementa docentes , eos mit- tunt, donec infantili velut quadam mentis lanugine posita, ad majorum disciplinarum exercitamenta transmittant, atque hinc a4 alia his sublimiora. Simili quoque ratione existimandum se gessisse erga majores nostros Deum universorum ac Patrem, Tum siquidem mundus, necdum hominum confertus frequentia, velut infans erat, decebatque augeri prius in multitudinem, ex qua in virum quasi ado- lesceret. At ubi jam ab extremis ad extreina colo- niis frequentatus est, humana sobole in immen- suin usquequaque fusa, non amplius iisdem ac prius Deus hominem permisit insistere moribus ; id nempe providens, ut sensim ex aliis ad alia gradum fa- cientes, majore profectu propinquius coelis assur- gerent : quoad in maximum ipsum ac celsissimum evadentes virginiatis documentum, quod perfectum est adipiscerentur, a fratrum sororumque mistis conjugiis primum progredientes ut externas duce- rent uxores : deinde, ut ne multis quadrupedum ritu, -

velut in unam hanc rem nati, congrederentur : inde ut adulteri non essent, atque hinc rursus ut ca- stitslem, eaque perfuncti, virginitatem colerent : ubi se in carnis contemptu exercentes, in tranquil- lum incorruptionis locum, velut tutissimo portu, metu soluti appellerent.

Cas. ΠΠ. Abrahami circumcisione sublata sororum conjugia. Α propheticis temporibus repudiata polygamia. Castitas conjugalis, ipsa modis coercila.

E: δὲ τις ὡς ἁμάρτυρον τῶν Γραφῶν αἰτιάσασθαι οολµίσα, τὸν λόγον, φέρε 6h, παραθέντες xat τὰ τῶν «ρογττῶν, ἀληθέστερα μᾶλλον ἁποδξείξωμεν τὰ σεροξιρτµένα. 'Ü γοῦν ᾿Λλθραὰμ, πρῶτος Ev διαθήχῃ

τὴν περ:-ομὖν λαδὼν, οὐδὲν ἕτερον αἱνίσσεσθαι δο-

χεῖ, τὸ οἰκεῖον (20) περιτεμνόμενος τῆς σαρχὸς αὑ- C

του µέλος, Yi τοῦτο, τὸ µηχέτι τὰ x τοῦ αὐτοῦ σπἑρ- µατος ὃτμιουργηθάντα παιδοσπορεῖν' ἀπὸ τῆς ἰδίας ixizro. διδάσχων ἁδελρῆς, ofa σαρχὸς, ἀποτέμνειν εὖν χατὰ συνουσἰαν ἡδονήν. Ὥστε τὸ πλησιάσειν, xal ὀμεύνοις χρῆσθαι ταῖς σφῶν ἁδελφαῖς, ἀπὸ τῶν τοῦ Ἀθραὰμ πέπανται χαιρῶν " τὸ δὲ πλειόνων συναλλα- γαῖς ἁρμόξεσθαι γυναιχῶν, ἀπὸ τῶν προφητικῶν ἀνίοτται χρόνων. Ὀπίσω γάρ σου τῶν ἐπιθυμιῶν μὴ acpevO nc, xal ἀπὸ τῶν ὀρέξεών σου xoAvov* Oircc γὰρ xal γυγαῖχες ἁποστήσουσι συγετούς. Καὶ ἓν ἑτέρῳ' 'Η πηγἠ σου τοῦ ὕδατος ἔστω coi

* Eccli. xvii, ὀ0. !* Eccli. xix, 9.

Ne quis vero orationem ut Scripturarum testi. moniis destitutam audeat eavillari, age, producamus prophetarum locos, iisque certo certius veriora, ea quie dicta a nobis sunt, ostendemus. Primus itaque Abraham, accepto circumcisionis faxdere, nihil aliud videtur innuere, proprium carnis δὐ membrum pu- tando, quam, haud amplius licere cum ea qus iis- dem orta parentibus sit , rem maritalem habere; a propria quemque sorore, velut a carne propria, do- cens congressum amputare. [taque ab Abrahami 2:tate, morem illum quo sorores fratribus nuptiarum foedere jungebantur, sublatum videmus. Multas au- tem simul ab uno haberi uxores a propheticis tempo- ribus perinde abolitum est. Post concupiscentias enim (uas , inquit, ne eas , et a desideriis tuis aver- tere ὃ : Vinum enim et mulieres apostatare facient sapientes '*. Et alio loco : Fons tuus aqua sit tibi pro-

(20) Olxeiov. Vat. codex, οἰκεῖον πξριτεµνόµενος. D deinceps illicitam fratrum cum sororibus (qui velut

Maz. οἶχεῖον περιστελλόμενος. Vaticani τὸ περιτεµ-

γόµενος longe aptius est. Caeterum uterque errat in^

voce olxstov: agitur eniin de circumcisione, et desi- guatur membrum in quo ea fieri consueverat : ad quod nimis generica est vox οἰχεῖον, qux manui, di et. omnibus. aliis partibus corporis convenit. ripserit ergo Methodius ὀχεῖον : notum enim quid sit Graecis ὀχεύεεν, et inde ducta ὀχεία et ὀχεῖος. Di- harcho ἵππος ὀχεῖος equus admissarius , et Aristo- hi. vi Histor. Anim. generali vocabulo ὀχεῖα , ma- res. Sic enim illic habet cap. 18 : Τὰ ὀχεῖα ἐκ τῶν ὁηλτιῶν οὐχἐξαίρουσι. Mares a feminis non segregant. E». Lupin, — Τὸ oix£tor περιτεμνόµενυς. Editor Lupar. pene plagio, contra omniur codicum fidem, ὀχεῖον mulat, aitque errare codices, ipse magis er- raus. Satis fuit Methodio, ul propriz carnis meu- bri amputatione diceret , significatum in Abrahamo

Όμταοι, Gn. XVIII.

unun) corpus censeantur, uno ex semine atque utero) copulam : nec fuit necesse, re cunctis nota, membrum ipsuin virile exprimere, quadam piaruin aurium. offensione; illa presertim. voce, qua nus-

uam usa Scripiura aut. Patres, ubi illis sermo est

e circumcisione ; qux: nec apud profanos pudenda ipsa veretrumque significet, seu ipsam quasi admis- sionem marisque insilientis congressionem ; seu mares ipsos sic congressui destinatos. Sua suo no- mine edant, licet, magni illi aristarchi, si in mundo auctoritatem inveniunt ; non ea levitate ex $^ in- genio velerum monumenta componant , eisque ob- trudant. Longe diversa Vat. lectio a reliquis, τὸ µηχέτι εἰς τὴν ἐχ τοῦ αὑτοῦ αἵματος σάρχα ὃπμιουρ- Υηθεῖσαν παιδοαπορεῖν' sed idem sensus, τὰ ἐχ τοῦ αὐτοῦ αἵματος δημιουργηθόντα. Cowskris.

2

45 S. METHODII EPISCOPI ET ManTYhIS | 4

prius, εἰ jucundare cum uxore, qua tibi αά[ισείί a Α ἰδία (21), xal συνευφραίνου μετὰ γυναικὸς τῆς

juventute tua ** ; repudiata scilicet plurium uxorum licentia. Jeremias vero, Equos amatores et emissores eos manifeste vocat !*, qui se in diversarum mulie- rum amores effundunt : Muliigena enim impiorum multitudo non erit utilis, et adulterine plantationes non dabunt radices altas 15.

Sed ne prolixi simus colligendis propheticis voci- bus, age, astruamus rursum quomodo voluntaria castitas legitimo etiam usui singularis cum una con- jugii successerit: tantisper scilicet. subtrahens car- nis libidines, dum perfecte proclivem ex consuetu- dine in copulam impetum ac pene effrenem repres- serit, Statim sane manifeste inducitur, qui hanc deinceps occupationem a se amoliatur, dum ait : Domine, Pater et dominator vite mec, ne derelinquas me in consilio eorum. Extollentiam oculorum amove a me. Cordis concupiscentia et concubitus non appre- hendant me !*. 1n libro autem Sapientize, quo omnis virtutis traduntur decumenta, palam jam et sine ambage auditores ad continentiam ct castitatem at- traliens Spiritus sanctus, talia modulatur : Melior est liberorum orbitas cum virtute, inclamans ; im- mortalitas enim est in memoria illius, quoniam et apud Deum nota est, et apud homines. Cum prasens esl, colunt illam, et desiderant eam cum se abduxe- vit : et in perpetuum coronata triumphat, incoin- quinatorum certaminum agone superato 15.

ἐκ γεότητός σου * δηλονότι παραιτούµενος τὰς πολ- λάς. Ὁ δὲ Ἱερεμίας, Ἴππους θηΊυμανεῖς ἄναφαν- δὺν τοὺς εἰς διαφόρους μαργῶντας γυναῖχας χκχλεῖ. Πολύγονον (23) γὰρ, φησὶν, ἀσεέῶ» π.]ῆθος οὐ χρησιμεύσει, καὶ ἑχ νόθων μοσχευμµάτων ob δώσει ῥίζαν εἰς βάθος.

'AXÀà γὰρ ἵνα μὴ μαχρηγορῶμεν ἐπὶ πολὺ τὰς προφητικὰς ἀναλεγόμενοι φωνὰς, φέρε 0n συστ{σω- μεν πάλιν, ὅπως διαδέχεται τὴν ἐπὶ μιᾷ γυνα!χὶ συναλλαγὴν ἡ σωφροσύνη, μέχρις ἂν ἐχλύσῃ τελείως τὴν £x τοῦ ἔθους ἐπὶ τὸν συνουσίαν καταφορὰν, πρὶς ὀλίγον ἀφα.ρουμένη τὰς τῖς σαρχὸς ἡδυπαθείας. Αὐτίχα γοῦν εἰσάγεταί τιςἐμφανῶς fon λοιπὸν παρ- αιτούµενος τουτονὶ τὸν περισπασμὸν, Κύριε, λέγων,

B Πάτερ καὶ δέσποτα τῆς ζωῆς µου, μὴ ἑγκατα.λί-

πῃς µε ἐν BovAg αὐτῶν. Μετεωρισμὸν ὁςθα.Ί μῶν' ἄφε.τε ἀπ᾿ ἐμοῦ" καρδίας (25) ὄρεξις καὶ συγου- σιασμὺς μὴ κατα αθδέτωσάν µε. Καὶ ἐν τῇ πανα- ρέτῳ δὲ Σοφίᾳ, γυμνῶς Ἡδητοὺς ἀχρνατάς εἰς ἐνχρά- τειαν ἐφἐλχόμενον xal σωφροσύνην τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον, τοιαῦτα μελῳδεῖ. Πρεῖσσον (34) ἀτεχγία μετ) ἀρετῆς, χεχραγός ' ἀθανασία γάρ ἐστι àv [wu αὑτῆς, ὅτι καὶ παρὰ 669 γιώσχεται xal παρὰ ἀνθρώποις. Παροῦσάν τετιμῶσιν αὐτὴν, καὶ ποθοῦσιν ἀπεθοῦσαν ' καὶ àv τῷ alor. στεφα- *ngopovca πομπεύει, τὸν τῶν ἀμιάντωγ ἄθλωγ ἀγῶγα νικήσασα.

Cap. 1V. Unus Christus virginitatem edocuit, aperte predicans regum celorum. Dei similitudo, divinarum virtutum luce perficienda.

De humano itaque genere dictum est, quomodo C Περὶ μὲν οὖν χαιρῶν τῆς ἀνθρωπότητος, ὅπως

4 sororum conjugiis ad continentiam usque, sensim per vatum gradus profecerit ; superest ut et de vir- ginitate dicamus. Hoc igitur quanta fuerit facultas, nobis connitendum. Atque id in primis disquira- mus necesse est, quid tandem causa sit, cum multi prophetae et justi multa ac prxclara tum docuerint, tum ipsi prstiterint, nullus tamen virginitatem aut laudibus celebrarit, aut propositum ejus assum- pserit ? Sc!i nimirum Domino disciplina hzc san- cienda servabatur, qui et solus in mundum adve- niens, bomines docuit in Deum transire. Decebat enim qui princeps sacerdotum esset princepsque prophetarum et princeps angelorum, eumdem etiam virginum principem audire. Antiquitus autem nec- dum homo perfectus erat : ac ideo virginitatem (rem utique perfectam ) capere necdum poterat. Adhuc enim qui ad Dei imaginem formatus erat, id quoque quod est ad similitudinem recipere de- bebat. Quod ut perficeret, Verbum in mundum missum, nostram prius formam multis peccatorum

! Ῥγου. v, 15, 1δ. !* Cap. v, vers 8. (31) Ιδίω. Non bene Possinius, sive qui ei impo- suit, imperitus scriba, ἡδεῖα, dulcis; qua voce haec auctoritas nihil ad intentum Methodii faceret, de siugularitate conjugii, non de illius seu rei mari- αἱ dulcedine. Adde niliil ejusmodi sacrum tex- tum 8ic pervium habere. Cowskris. . 192) Ho4A)ívyoror. Vide Augustinum De doctr.

13 Sap, iv

ἁρξαμένη ἀπὺ τῆς ἁδελφομιξίας, ὥδευσεν ἐπὶ τὴν ἐγχράτειαν, εἴρηται ' περὶ ὃξ παρθενίας λείπεται " ὅσον οὖν δυνατὸν, πειρατέον φράσαι (23). Καὶ xpi τον ἐξεταστέον, δι’ ἣν αἰτίαν πολλῶν προφητῶν xal δικαίων πολλὰ xal χαλὰ διδαξάντων καὶ ἑργασαμένων, παρθενίαν οὐδεὶς οὔτε ἐνεγχωμίασεν, οὔτε εἴλετο. Móvo γὰρ ἄρα ἑφυλάσσετο τοῦτο πρεσθεῦσαι τὸ µά- θηµα τῷ Κυρίῳ, ἐπεὶ xaX µόνος παρελθὼν ἄνθρω- πον ἑδίδαξε χωρεῖν εἰς Θεόν. Ἔπρεπε γὰρ τῷ ἀρχιε- pet xal ἀρχιπροφήτη xaX ἀρχαγγέλῳ, τούτῳ xat &o- χιπαρθένῳ προσαγορευθῖναι. Τὸ δὲ παλαιὸν οὐδέπω τέλειος ἄνθρωπος Tiv * xal διὰ τοῦτο τὸ τέλειον οὐδέ- πω χωρῆσαι τὴν παρθενίαν ἴσχνεν. Ἔτι γὰρ ἔχρηςε, xav εἰχόνα θεοῦ γεγονὼς, xal τὸ χαθ᾽ ὁμοίωσιν ἆπο-

D λαδεῖν : ὅπερ τελεσιουργῆσαι καταπεμφθεὶς ὁ Λόχος

εἰς τὸν χόσµον, τὴν ἡμετέραν μορφῖν πρότερον ἀνέ- λαθε, πολλοῖς ἁμαρτήμασι κατεστιγµέντν, ἵνα Ot, την θείαν ἡμεῖς, δι οὓς αὑτὸς ἐφόρεσε, πάλιν γωρῆσαι δυνηθῶμεν. Καθ) ὁμοίωσιν γὰρ ἀχριωθῆναι τότε πάρεστι θΞοῦ, ὁπότε Of] τοὺς αὐτοῦ γαραχτῖρας τῆς

9. ἵν Eccli. xxm, 1, 5,6.

Christ., lib. n, cap. 12, n. 18. Ip. (25) Καρδίας. Sixt., Χοιλίας, ventris. Sic et Vu'g. Ip

1. Sup. iv, 1, 2.

(24) Κρεῖσσον. Paulo aliter Vulg., eisi totidem verbis reddit Possinius. lp. (25) Φράσαι. Cod. Vat., φάναι. Ip.

45

CONVIVIUM DECEM VIRGINUM.

40

χατὰ ἄγθρωπον πολιτείας, ζωγράφων δίκην ἐπιστη- A maculis οοπιρυποίαπι suscepit, ut nos scilicet pro-

µόνων, ἐν ἑαυτοῖς ὥσπερ σανίσιν ἐντυπωσάμενοι xat- έχωµεν, ἂν αὐτὸς ἐφανέρωσε μαθητεύοντες τρίθον. Ταύτη γὰρ ἱρετίσατο τὴν ἀνθρωπίνην ἐνδύσασθαι σάρχα Gs; ὧν, ὅπως, ὥσπερ ἐν πίναχι θεῖον ἑκτύ- πωµα βίου βλέποντες, ἔχωμεν xal ἡμεῖς τὸν γράγαν- τα μ.μεῖσθαι. Οὐ γὰρ, ἕτερα φρονῶν, ἕτερα ἐποίει * οὐδὲ μὴν, ἕτερα νοµίζων εἶναι τὰ χαλὰ, ἐδίδασκεν ἕτερα. ἀλλ ἅπερ fv ἀλτθῶς ὠφέλιμα xal χαλὰ, ταῦτα xal ἑδίδασχε xal ἐποίει.

pter quos gestavit, divinam rursus capere valere- mus. Ád Dei enim similitudinem accurate effingi id demum est, ejus characteres et lineamenta in vite humanz consuetudinem imitando transferre : pari arte qua periti pictores, objecli oculis exem- plaris ductus et colores in paratis tabulis ad vi- vum exprimunt; quod assequemur, dum ostensam ab eo viam ac disciplinam condiscamus atque se- quamur. Eo quippe consilio placuit humanam car-

rem, Deus cum esset, induere, ut velut in tabula. divinum vite exemplar propositum cernentes, nos quoque auctorem imitari possemus. Non enim alia sentiens, alia faciebat; at neque alia hona esse existimans, alia docebat : sed qua vere utilia honestaque erant, hzc et docebat atque pr:estabat.

Ca». V. Christus incorruptam carnem in virginitate servans, ad virginitatem excolendum allicit. Virginum exiguus numerus, pre multitudine aliorum sanctorum.

Ti οὖν 6 Κύριος, ἡ ἀλίθεια xaX φῶς ἑπραγματεύ- p. — Quid igitur Dominus, ipse veritas et lumen, mo-

6170 χατελθών ; ΄Άφθορον ἐφύλαξεν Ev παρθενίᾳ τὴν σάρχα χοσµήσας (26) καὶ ἡμεῖς ἄρα, el μέλλοιμεν καθ ὁμρίωσιν ἔσεσθαι θεοῦ xal Χριστοῦ, φιλοτιμώ- ps0z «ἣν παρθενίαν τιμᾶν. Ὁμοίωσις γὰρ θεοῦ φθο- ρᾶς ἀποφυγή. Ὅτι δὲ καὶ ἀρχιπαρθένος, ὃν τρόπον xal ἀρχιποιμὴν xai ἀρχιπροφήτης Υέγονεν ὁ Λόγος ἐνανθρωτ:ήσας τῆς Ἐκχλησίας, καὶ ὁ Χριστόληπτος ἡμῖν παρέστησεν ἐββιθλίῳ τῆς ᾽Αποχαλύφεως Ἰωάν- 77:, λέγων ' Καὶ εἶδον: καὶ ἰδοὺ τὸ 'Aprlov ἑστὼς ἐπὶ τὸ ὄρος Σιών, καὶ µετ αὐτοῦ ἑκατὸν τεσσαρά- χοντα τἐέσσαρες χιλιάδες ἔχουσαι τὸ ὄνομα αὐτοῦ xai τὸ órcya τοῦ Πατρὺς αὐτοῦ γε]ραμμἐνον ἐπὶ τῶν μετώπω» αὑτῶ». Kal ἤκουσα Φωνγὴν ἐκ τοῦ οὐρανοῦ, ὡς cori ὑδάτων πο.)λῶν, xal ὡς «ω- vv βροντῆς μεγά.Ίης' xal ἡ φωνὴ ἣν ἤκουσα, ὡς φωνὴ χιθαρῳδῶ» κιθαριζόντων ἐν ταῖς κιθά- ραις αὐτῶν. Kal ἄδουσι καινἠν ᾠδὴν ἐνώπιονΥ τοῦ Üpcrov καὶ ἐνώπιον τῶν τεσσάρων ζώων καὶ to» πρεσέυτέρων. Καὶ οὐδεὶς ἠδύνατο µαθεῖν τὴν oix εἰ μὴ αἱ éxacóv τεσσαράκοντα τέσσαρες xv ὶιάδες, οἱ ἡγερασμένοι ἀπὸ τῆς γῆς, Οὗτοί εἶσιν' ci μετὰ γυγαιχκῶν οὐκ ἐμο.ύνθησαν * παρθένοι γὰρ εἰσι. Οὗτοί εἰσιγ' οἱ ἁχο.Ἰουθήσανγτες τῷ Ἀργίῳ €xcv ἂν ἑπάγῃ. Too χοροῦ τῶν παρθένων ἑξόρχοντα ξεικ»ύων ον Κύριον.

Ἐπίσττσον δὲ πρὸς τούτοις, ὅπως τὸ ἀπίωμα τῆς παρβενίας µέγιστον παρὰ τῷ θεῷ. Οὗτοι ἠγοράσθη- σαν ἁπὸ τῶν ἀνθρώπων (21) ἁταρχὴ τῷ Θεῷ καὶ tq Ari, καὶ ἓν τῷ στόµατι αὐτῶν oby εὑρέθη «εἰ ξος' ἅμωμοι γάρ εἶσι, xal áxoAovOovct, φησὶ, τῷ Ἁγγίῳ ὅπου ἂν ὑπάγῃ. Σαφῶς ἡμᾶς κἀντευθεν δ-λάσγειν ῥούλετα:, ὅτι ἐν ἀριθμῷ τοσούτῳ, τουτέστιν ἐχατὸν τεσσαράχοντα xal τέἐσσαρσι χιλιάσιν, ἁπάνω- εν τὸ πληθος περιώριστο τῶν παρθένων, τῶν ἄλλων ἁγίων eig πλπῆος ἀόριστον ὀχλιςε ivo. TE γὰρ παρ- ε;- υᾷ χαὶ περ, τῶν λοιπῶν ὃ,αλεγόµμενος, προσ- εκτέου. Kat εἶδον ἁπὸ πάσης γλώτστης καὶ gvJAnc xGl πα»τὲς ἔθνους π.]ηθος πολὺ, ὃ ἁριθμισαι

16 Apoc. xiv, 1-4. !? Apoc. vii, 9.

(0 Σάρχα xoeujcac. Ἐνανθρωπήσας. lp. 27) Ανθρώπων. Possinius, z

C

D

)vQv , er gentibus, ncn beue.

litus est, in mundum veniens ? Nempe liomo factus, incorruptam carnem in virginitate servavit. Vt nos itaque, si ad Christi Dei nostri similitudinem eni- timur, virginitatem colere magnifice studeamus. Dei enim simulacrum, corruptionis fuga. Q:0d au- tem eliam principem virginum , haud secus ac principem pastorum ac prophetarum Ecclesi:z, Ver- bum hoino factum pratulerit, ipse nobis Christi numine afflatus Joannes in libro Apoca!ysis osten« dit, quibus ait : Et vidi; el ecce Agnus stans. su- pra montem Sion, et cum ευ centum quadrajinia quatuor nilliu, habentes nomen ejus el nomen Patris ejus, scriptum in frontibus suis. Et audivi vocem e calo, tanquam vocem aquarum multarum, el tanquam vocem tonitrui magni. Et vox quam audivi, sicut vor citharedorum citharizantium in. citharis suis, Et cantabant quasi canticum. novum in. conspectu throni, et quatuor animalium et seniorum. Et. πεπιν poterat discere canticum, nisi illa centum quadragirta quatuor millia, qui empti sunt de terra. Hi sunt qi cum mulieribus non sunt cainquinati : virgines enim sunt. Hi sequuntur Agnum quocunque ierit 15, En ut Doníinum principem ostendat atque auspice: chori virginum.

Animadverte insuper quam vere maxima sit vir- ginitatis dignitas apud Deum. lli empti sunt ex ho- minibus primitie Deo εἰ Agno, el in. ore ipsorum non est inventum. mendacium : sinc. macula. enim sunt; et sequuntur Ágnum, inquit, quocunque ierit. Clare nos et hinc docere vult, tantu!o numero (ni- mirum quadraginta quatuor millium) definitam a princip:o fuisse multitudinem virginum, cum infi- nita nuiltitudo sit. aliorum sanctorum. (uid enim et dc aliis disserens insinuet, considerandum. Et vidi ex omni tribu et lingua et ex omni natione, mul- titudinem magnam quam dinumerare nemc pote- rat". Constat igitur, ut dicebam, aliorum quidem

lp.

4 S. METHODII EPISCOPI ET MARTYRIS 1$ sanctorum numero superiorem multitudinem indu- A a$có οὐδεὶς ἠδύγατο. Übxoüv συνέστηχεν, ὡς ἔφην,

cere; virginum vero exiguum plane numerum, si ejus cum aliorum innumera multitudine ratio ha- beatur

Hzc mea, o Arete, de virginitate, ait, oratio est : in qua si quid omisi, suppleat, cui lampadein di- eture trado, Theophila.

e ^»

ORATIO TII.

THEOPHILA.

ἐπὶ μὲν τῶν ἄλλων ἁγίων αὐτὸν πλτθὺν ἄφατον εἰσ- άγειν' ἐπὶ δὲ τῶν Ev. παρθενίᾳ βραχύτατον ἀριθμὸν, ὡς πρὸς σύγχρισιν τῶν εἰς ἀναρίθμητον πλῆθος συν- τελούντων.

Οὗτος, ὦ Αρετὴ, ὁ παρ᾽ ἐμοῦ σοι περι παρθενίας λόγος. El δέ τι παρέλιπον, ἁποπληρούτω διαδεξαµέ- νη µε θεο.ίλα.

ΛΟΓΟΣ B.

ΘΕΟΦΙΛΑ.

Cap. I. Non sublate nuptie, virginitatis praeconio.

In his itaque exorsa Theophila est. Quandoqui- B ἍΚΕἰπεῖν οὖν ἔφη τὴν θεοφίλαν. Ὅτι δοχεῖ µοι ἀναγ-

dem quam Marcella bene ceperat orationem, non sufficienter absolvit, operze pretium existimo, ut finem sermoni imponere satagam. Etenim ad virgi- nitatem per intervalla profecisse hominem, Deo illun cerlis vicibus atque gradibus promovente, preclare mihi disputatum apparet; quod autem intulit, nun esse deinceps procreandis liberis dan- dam operam, haud probare possim. Manifeste si- quidem ex Scripturis mihi intelligere videor, no- luisse Dei Verbum, postquam virginitatem mundo intulit, omnino abrogare conjugium. Non enim quo- niam sideribus luna major est, continuo cztera- rum stellarum lumen exstinguitur.

Incipiamus autem a Genesi, ut antiquissimz Scripture suum ordinis primatum assignemus. Profecto Dei sententia et. przceptum illud !* pro- pagandi generis, ctiam hodie viget et servatur : Deo etiamnum hominis formandi opifice. lloc etenim plane manifestum est, nunc quoque velut pictor ta- bellam, sic Deum mundum efficere, uti sane etiam Dominus docuit, dum ait : Pater meus usque modo operatur '*, Verum ubi flumina cursum suum absol- verint, seque vasto maris alveo reddideriut; ubi lumen a tenebris perfecte separatum fuerit (nunc enim adhuc in ista separatione laboramus); ubi fructus suos cum reptilibus et quadrupcedibus edere . deinceps arida desierit, et expletus erit przfinitus hominum numerus, tunc sane a generando absti-

χαῖον εἶναι, &bmeibh χαλῶς f, Μαρχέλλα ὁρμήσασα ἐπὶ τὸν λόγον, οὐχ ἱχανῶς ἑπλήρωσεν, ἐμὲ πειρᾶσύαι τέλος ἐπιθεῖναι τῷ λόγῳ. Τὸ μετὰ γὰρ εἰς παρθενίαν ἐχ προθάσεως προχόψαι τὸν ἄνθρωπον, θεοῦ παρορ- µήσαντος αὐτὸν κατὰ xatpby xal χαιρὸν, δοχεῖ pot καλῶς διελέσθαι' τὸ δὲ µηχέτι χρῆναι λέγειν τούν- τεῦθεν τεχνογονεῖν, οὗ χαλῶς. Ἐγὼ γὰρ χαθεωραχέ- ναι µοι δοχῷ σαφῶς ἀπὸ τῶν Γραφῶν, ὅτι παρθενίας

ἐλθούσης, ὁ Λόγος o)x ἀνεῖλε πάντη τὴν τεχνογονίαν.

Οὐ γὰρ ἐπειδὴ τῶν ἀστέρων fj σελήνη µείνων ἑἐστὶ, παρὰ τοῦτο τῶν ἄλλων ἁστέρων τὸ que ἀναιρεῖτσν.

Αρξώμεθα δὲ ἀπὺ τῆς Γενέσεως, ἵνα δὴ αι πρε- σθεύωμεν μᾶλλον τὴν Γραφήν. Ἡ γὰρ ἀπόφασις τοῦ θεοῦ, χαὶ τὸ διάταγµα τὸ ἐπὶ τῆς τεχνοποιίας, ὁμο- λογουμένως µέχρι xal νῦν συμπληροῦται' πλάσσον- τος τὸν ἄνθρωπον ἔτι τοῦ δημιουρχοῦ. Τοῦτο γὰρ καὶ πάντη καταφανὲς, ὡς ἄρα τὸν χόσμον ἀχμὴν ἑργάζε- ται ζωγραφῶν ὁ θεὺς, ὥσπερ δὴ xal ὁ Koptog ἐδίδα- ξεν, Ἔως ἄρτι ὁ Πατήρ µου ἑργάζεται, λέγων. Ἁλλ' ὁπόταν οἱ ποταμοὶ Ίδη λωφήσωσιν, εἰς τὸ τῆς θαλάσ- σης εἰσθάλλοντες ἀγγεῖον, χαὶ τὸ φῶς τελείως χωρι- σὐῇ τοῦ σχότους, (νῦν γὰρ ἔτι διαχωρίζεται") xol τοὺς χαρποὺς μετὰ τῶν ἑρπετῶν χαὶ τετραπόδων ἀναδιδόναι παύσηται λοιπὸν fj ξηρὰ, xal ὁ προωρι:- σµένος τῶν ἀνθρώπων ἁἀριθμὸς ἀναπληρωθῇ * τότε δῆ λοιπὸν καὶ τΏς παιδοποιίας ἀφεχτέον. Nov Τὰρ εἰς τὸν

nendum erit. Nuuc enim edenda Dei imagine suam Ώ εἰχόνα τοῦ θεοῦ τὸν ἄνθρωπον ἀνάγχη συνεργεῖν, Ext

hominem conferre operam necesse est, dum adhuc $tat mundus, novisque quotidie molibus ejus fabrica adimpletur. Crescite, enim, inquit, et. multiplica- mini **, Nec fas est Creatoris praeceptum abominari, ex quo nobis est quod exsistimus. Principium enim generationis hominum seminis in genitale arvum deinissio est, ut ex ossibus os οἱ ex carne caro, ar- cana vi desumpta, in alterum rursus hominem ejus- dem artificis opera condantur. Sic enim impleri pu- tandun i cam sententiam : Hoc nunc os ex. ossibus meis, et caro de carne mea *!.,

! Gcn. 1, 38. !? Joan. v, 17,

συνεστῶτος τοῦ χόσµου xai τεκταινοµένον. Αὐξά- φεσθε Υὰρ, ἑλέχθτ, xal π.Ἰηθύγεσθε. Καὶ o2 yf τὸ διάταγμα βδελύσσεσθαι τοῦ Δημιουργοῦ, ἐξ οὗ δη xaX αὐταὶ γεγόναµεν. ᾽Αρχὴ γὰρ γενέσεως ἀνθρώπων ἡ τοῦ σπέρματος εἰς τοὺς αὕλακας τῆς µίτρας γίνε- ται χαταθολὴ, ὅπως τὸ Ex τῶν ὁστέων ὁστοῦν, χαὶ ἡ ἐχ τῆς σαρχὺς σὰρξ ἕτερος ἄνθρωπος ἀοράτῳ λη- φθέντα δυνάµε: πάλιν ἀπὸ τοῦ αὐτοῦ τεχνίτου δη- μ.ουργηθῶσι. Ταύτη γὰρ ἐχείνην ἡγητέον πληροῦ- σθαι την φωνὴν' Tovro vor ἐστοῦν ἐκ τῶν ὀστέων µου, καὶ σὰρξ éx τῆς σαρχός µου.

** Gen, 1, 29. 3 Gen. i1, 93.

19 CONVIVIUM DECEM VIRGINUM, 50

Car. H. Generatio, affinis prime Eve ex costa et csse Ade formationi. Deus hominum conditor in consueta generatione.

Τοῦτο γὰρ ἴσως Ἱνίσσετο καὶ ἡ μετὰ τὸν ὕπνον Α

ὕχστασις ἐπιθλτγθεῖσα τῷ πρωτοπλάστῳ, προδιατυ- πουµένη τὴν ἐπὶ τῆς φιλοτησίας θέλξιν τοῦ ἀνδρὸς, ὁπότε διγήσας τέχνων ἑξίσταται, ταῖς παιδ2γόνοις θτλυνόµενος xa0' Όπνον ἡδοναῖς, ἵνα πάλιν τι, ἀπὸ τῶν ὁστῶν αὐτοῦ χαὶ τῆς σχρχὸς ἀποσπασθὲν, ἕτερος ἄνθρωπος, ὡς ἔφην, ἀναπληρωθῇ. Ἑκταρασσομένης Υὰρ τῆς ἁρμονίας τῶν σωμάτων ἐν τοῖς χατὰ συνου- cix» ἑἐρεθισμοῖς, ὡς οἱ τετελεσμένοι τὴν γαμήλιον ἡμᾶς διδάσχουσι τελετὴν, πᾶν τὸ μυελῶδες τοῦ αἵμα- τος καὶ γονιμµώτατον, ὅπερ ἐστὶν ὑυρὸν ὁστοῦν, Ex πάντων ἑπαθροιζόμενον τῶν μελῶν, ἀφροποιῆσαν καὶ θρυμέωθὲν, δ.ὰ τῶν παιδογόνων εἰς τὴν ἔμψυχον τῆς θηλείας ἔξνεται γῆν. Εἰκότως ἄρα ἕνεχεν τούτου xa- τ1λ:- εν λέλεχται τὸν πατέρα xal την μητέρα, τότε σ:άντων ἀθρόως ἀμνημονήσας, ὅτε φιλοστόργοις ἑνού- ἄ2νος τῇ γυναιχὶ συμπλογαῖς, χάτοχος ἐπιθυμίας v!- νεται γεννητιχῆς, παρέχων ἀφαιρεῖσθα: τῷ θείῳ τὴν -) ευωρὰν δημιουργῷ, ὅπως 5 vio9 5$ καὶ αὐτὸς πα- «ho --άλιν ἔκφανῃ.

0ὐχοῦν εἰσέτι πλάσσοντος χαὶ νῦν Oh τὸν ἄνθρω- σον του θεοῦ, πῶς οὐ τολμτρὸν τὸ βδελύσσεσθαι τὴν πα:δουργίαν, ἣν αὐτὸς οὐκ ἐπαισχύνεται ταῖς ἁμιάν- τοις ὁ Παντοχράτωρ ἑργαζόμενος χερσί: Πρὺ τοῦ yàp µε π.]άσαι σε ἓν κοιλία, ἐπίσταμαί σε, τῷ Ἱερεμία φησί. To δὲ "Iu6* Μἡ σὺ, Aa6ív πη.λὸν, ἑπ.]ασας ζῶον, καὶ Aadncóv. αὐτὸ ἐποίησας, ἔφη, éxl τῆς γῆς; Καὶ ὁ Ἰὼθ πρὸς αὐτὸν εὐχτικῶς (38) φέρεται, λέγων τό’ AL χεῖρές σου ἐποίησάν µε, xal Ex.lacár µε. Πῶς δὲ οὐχ ἄτοπον τὸ, ἀπαγορεύε-

σθχ, γάµων συναλλαγὰς, προσδοχωµένων ἔτι xal C

μ:θ) ἡμᾶς ἔσεσθαι μαρτύρων, χαὶ τῶν ἀντιτασσομέ- νων τῷ πονηρῷ, δι οὓς δὴ xai τὰς ἡμέρας ὁ λόγος ἐτιγγείλατο χολοδωθέσεσθαι; El γὰρ φαῦλον, ὡς ἕρης, ἀπεντεῦθεν νενόµισται τῷ θεῷ τὸ παιδοσπο- ρεῖν, δι fj» αἰτίαν οἱ παρὰ δόγµα φυόμενοι xal τὴν Bout. -Ἡν θείαν, εὐάρεστοι δυνῄσονται παραστῆναι τῷ 0:9; Ἡ πῶς οὐχ ἀνάγχη εἶναι χίθδηλον, ἀλλὰ uh θεοφυὲς (29) τὸ τεχθὲν, εἰ παρὰ τὴν γνώμην xal τὸ ὃ.ἀταγµα δίχην παραχαράγµατος πλάσσεται τῆς δυνάµεως; ἵνα δὴ χαὶ ἀνθρώποις δύνασθαι δῶμεν ἀνθρωποπλαστεῖν.

ld enim forsitan innuebat illa per somniuin primo homini injecta exstasis, viri inter muliebres amplexus mulcedinem illam przfigurans, cum libe- rorum sitiens a. se quasi excedit, genitalibus pee somnum effeminatus deliciis, ut rursum ab ejus ose sibus et carne decerptus delibatusque, alius, uti dicebam, homo impleatur. Turbata enim corporum harmonia titillationibus coitus, uti nos docent, qui opus maritale experti sunt, medullosa quique ac prolifica pars sanguinis, quod os quoddam liqui- dum est, ex cunctis coacta membris, spumoso coa- gulo concrescens, per naturales meatus in vivam femine humum expluitur. Merito propftr hoc dictum est, derelicturum hominem patrem et matrem, cun- ctis repente per hec intervalla memoria elabenti-

p bus, dum conjugatibus niulieri agglutinatus. come

plexibus, genitalis impos libidinis evadit : tollendam costam divino praebens artifici, ut ex filio idem rur» sus pater exsistat.

Quamotirem, Deo etiamnum quotidie per nuptia- lem ejusmodi congressum hominem formante, quo- modo non temerarium fuerit abominari liberorum procreationem, cui suas immaculatas immiscere manus omnipotens Creator haud indecorum ducat? Priusquam enim , inquit, formarem (6 in utero, novi te, Jeremiam alloquens **. Et Jobo ait** : Nun« quid tw accepto limo effinxisti animal, et vocale il- lud fecisti super terram? Jobus autem contra Deo supplex accedit, dicens ** : Manus tuc fecerunt me, et plasmaverunt me. Quomodo vero non absurdum fuerit prohibere congressus nuptiales, cum exspe- ctentur etiam post nos futuri martyres, et qui ne- quissimo restituri sunt, ob quos etiam brevian- dos dies illos pollicitus est divinus sermo **? Quod si malum, ut aiebas, ex hoc tempore Deo visuin est, liberis operam dare, quo pacto illi quos futuros Chri- stus praedixit, martyres et sancti, contra Dei adeo placitum et voluntatem nati, usque ei chari et ac- cepti 6956 poterunt? Aut. quomodo non plagiaria nescio qua suppositum arte ae manu, non divina satione natun: illud quodcunque fateri necesse est,

quod prater mentem accontra prescriptum creantis potentie subdititium exstiterit? ut et. faculta- teu condendi hominis hominibus iribuendam quis velit.

Ca». ΠΠ. Locus Scripture vexatus. Spurii, non solum fideles, sed et quandoque prelati.

Καὶ ἡ Μαρχέλλα ὑπολαθοῦσα, ὢ θεοφίλα, µέγα p

σφάλμα, ἔφη, καὶ ἑναντίον οἷς εἶπας ἀναφαίνεται * xat οἵει λεληθέναι παρωσαµένη τηλικοῦτον νέφος; κει γὰρ ἐχεῖνος ὁ λόγος, ὃν ἴσως, ἁπαιτῶν σε τις ὡς σοφωτάτην, λέξει. Περὶ τῶν ἐκ µοιχείας ἀνόμως φυ2μένων 5l cfi; Ἔδωχας γὰρ εἰσελθεῖν εἰς τὸν xó-

15 Jer. 1, ὃ. 35 Job xxxvin, 14. sec, LXX.

(28) Εὐκτικῶς. Allatius, εὐσεδθῶς. Sic et codex Mazar. Coangris.

** Job x, 8.

Hic Marcella interpellans, Gravis error, o Theo- phila, in tua, inquit, oratione apparet, qui eam se- cum ipsatu committit, contraria priusa te dictis astruens : et pulas te latere tanta offusa nube? Oc- currit tamen ille tibi ex adverso sermo, quo te ali- quis ut sapientissimam adiens interrogare isto pa-

35 Matth, xxiv, 92; Marc, xi, 20.

(29) θεοφυές. la cod. Vat. AL Allatius et rcs. Mazzr., θεοφιλές, Deo charum lp.

b S. METHODIL EPISCOPI ET MánTYIus 8 c*o possit. De iis qui ex adulterio illigitime gene- A σμον ἆμῆχανον εἶναι xal ἀδύνατον, μὴ χειραγωγη-

rantur, heus tu quid dicis? Concessisti enim nulla posse ratione fieri ut quis veniat in mundum, quin divin:e ei majestatis nutus ductor exstiterit, parato ci qui sit nasciturus, a Deo corpusculo. Et ne con- fugias velut in arcem securam, prolato testimonio Scripture, dicentis : Filii autem adulterorum maturitatem non consequentur **; refellet te leniter, dicens : Atqui videmus haud raro illegitimis conce- ptos copulis maturescere in partus vitales valentes- que adolescere.

Si autem argute iterum distinguens dicas, Ego vero, heus tu, maturitatis nomine quam non con- sequantur, justitiam Christianam intelligo, cujus illi compotesenon sunt, reponet statim : Atqui, ο beata, multi ex iuiquo sati semine, nihilo secius, non solum gregi fidelium adunati, verum etiam ut illis preeesse:t laud raro sorliti sunt. Quare cum communi omuium sensu et experientia notissimum sit, ortos ex adulterio utrovis modo quod perfe- ctum est adipisci, non est putanduin d? concepti- bus aut. partubus propheticum illud Spiritus san- cli oraculum esse intelligendum ; sed forte potius de illis qui adulterant veritatem : qui nimirum so- phisticis decretis corrumpentes Scripturas, imma- turam gignunt sapientiam, quod pietati errorem commisceant. ltaque, hoc quoque tibi effugio prze- cluso, i modo, οἱ ex ailulterio quoque conceptos fetus, responde, Deo bene volente generari. Dixi-

θέντα τῷ θελήματι τῆς μεναλοσύνης (30), χατασχευ« ασθέντος αὐτοῦ τοῦ σχηνώµατος πρὸς τοῦ θεοῦ. Καὶ ἵνα μὴ καταφύγῃς ὥσπερ εἰς τειχίον ἐχέγγωνον, προ» χειρινοµένη τὴν λέγουσαν Γραφην, Τέχνα δὲ μοιχῶν' ἀτε.εσφόρητα, ἀποχρούσεταί σε πράως εἰπὼν, ὅτι Καὶ μὴν τελεσφόροις πολλαχῶς ὠδῖσιν ὥριμον χαρ- πὸν τοὺς Ex παρανόμων συλληφθέντας ὧδε συναλλα. γῶν ὁρῶμεν φυοµένους,

El δ αὖ πάλιν σοιζοµένη φαίης, à ουτης, ἐγὼ τὸ ἀτελεσφόρητον ἐπὶ τῶν τελειουµένων ἡγοῦμαι τάσ. σεσθαι τῇ Ἀριστοδιδάκτῳ δικαιοσύνη, λελέξεται: Καὶ μὴν, ὦ uaxapía, πλεῖστοι τεχθέντες ἐξ ἀδίχου σπο-

B ρᾶς οὐδὲν ἧττον οὐ µόνον τῇ ποίμνῃ συναγελάζεσθαι

καταρ.θμοῦνται τῶν ἀδελφῶν, ἀλλά xaX καθηγεῖσθαι τούτων χληροῦνται πολλαχῶς. Οὐχοῦν ὄντος φανεροῦ, καὶ πάντων Ἱστορούντων, xaX τὰ Ex µοιχείας φυόμενα τελεσιουργεῖσθαι, οὗ yph νοµίζειν περὶ συλλέόεων καὶ τόχων τὸ Πνεύμα προπεφητευχέναι’ ἀλλ ἴσως περὶ τῶν τὴν ἀλήθειαν µοιχωµένων, οἵτινες χλεφισι»- φοις νοθεύοντες δόγµασι τὰς Γραφᾶς, ἀτελεσφόρττον γεννῶσι σοφίαν, τῇ θεοσεθείᾳ συγχρίνοντες τὴν πλά- νην. Διὸ xal ταύτης σου τῆς προφάσεως ἑξηρημένης, [σθι 6h, εἰ xai τὰ Ex µοιχείας εὐδοχοῦντος, ἀπόχρι- ναι, γεννῶνται τοῦ θεοῦ. Ἔφης γὰρ, εἶναι ἀδύνατον, ἀνθρώπου τελεσφορτθῆναι Yovhv, μὴ μορφώσαντος αὐτὴν χαὶ ψυχώσαντος τοῦ Κυρίον.

οἱ enim, fieri non posse ut. ad maturitatein et. consummationem perveniat bumanus fetus, nisi Domi-

nus formam animumque indiderit.

Car. IV. Humana generatio, Deique in ea opus declaratum.

Hic Theophila, velut robusti lacertis adversarii ο Ka» ij θεοφίλα, ἀπὸ Υενναίου ὥσπερ ληφθεῖσα τῶν

media correpta, vertigine tentata quadam est; tum vgre tandem spiritu resumpto, Rem, inquit, o bea- ta, quizris, ad sui plenam declarationem exemplo quodam indigentem, cujus beneficio melius intelli- 635, Dei vim creatricem per omnia quidem pertin- gentem, precipue tamen ipsam a se humanam prestare generationem, augendo quz in genitalem sunt seminata terram. Neque enim id quod semi- natur culpandum est : sed in eo omnis culpa resi- det, qui in alienum agrum, furtivis cubilibus, vel- uti mercede brevis voluptatis, propriam impuden- ter sementem vendit. Informa enim, quaeso, animo, talem quamdam imaginem nostri in vitam ortus ac generationis. Cogita domum, cujus altissimis mon- tibus ingressus adjaccat, ipsaque longe in multam et inferne capacem demissa sit profunditatem; qua denique a summo capite ab ingressu multa retro ioramina habeat, ac cujus figura ea parte orbicu- Izris exsistat. — luformo, inquit Marcella, quam jubes imaginem. — Jam imaginare sedentem intus operari plasien statuas plurimas, ex limo quein ei per ea qua dixi foramina, inulti. assidue bomines

** Sap. iu, 16.

µέσων ἀνταγωνιστοῦ, ἑσχοτοδινίασε, xal µάλα μόλις ἀναπνεύσασα, ἔφη ἙἘρωτᾶς ἑρώτημα διὰ παραδεί- Υµατος, ὦ paxapla, χρῇζον ἀποδειχθήναι, ἵν) ἔτι μᾶλλον εἰδῆς, ὡς διὰ πάντων ἡ ποιητιχὴ δύναμις διἠ- χουσα τοῦ θεοῦ, πλέον εἰς τὴν τῶν ἀνθρώπων véve- ety αὐτουργεῖ, αὕξουσα τὰ εἰς Ὑόνιμον φυτευόµενα γῆν. Οὐ γὰρ τὸ σπειρόµενον αἱτιατέον, ἀλλὰ τὸν εἰς ἀλλοτρίαν ἄρουραν χλεψιγάμοις εὐναῖς, οἵα μ.σθωτὸν ὀλίγης ἡδονης, τὴν ἰδίαν ἀναισχύντως πιπράσχοντα σποράν. Απείκασον γὰρ τοιούτῳ τινὶ τὴ» ἡμετέραν γένεσιν εἰς τὸν βίον, οἷον οἴχῳ παραχειμένην ἔχοντι τὴν εἴσοδον ὄρεσιν ὐψηλοῖς: διήχειν δὲ τὸν οἶχον ἐπ πολὺ χάτω, μέχρις ἄχρων τῆς εἰσόδου ἔχοντα πολλὰς ὁπὰς ἐχ τῶν ὀπίσω, καὶ περιφερῃ κατὰ τοῦτο τὸ μέ;

D poc γεγονότα. ---᾽Απεικάνω, ἔφη f Μαρχέλλα.--- Οὐκ-

oov ἀπόλαθε ἕνδον χαθεζόµενον ἐργάζεσθαι πλάστην πολλοὺς ἀνδριάντας * toot δ᾽ αὖ τὴν ὕλην τοῦ πηλοῦ διὰ τῶν ὁπῶν ἔξωθεν νόησον zt πυλλῶν ἀνθρώπων ἀνενδεῶς χορηγεῖσθαι, οὐδενὸς αὐτὸν ὁρῶντος τὸν τε- χνίτην. Abg δὲ χεχαλύφθαι τὸν οἶχον ὁμίχλῃ xal νερέ- λαις, xat μηδὲν αὑτοῖς ἔξωθεν εἶναι χαταφανες f| uó- yag τὰς ὁπάς. Δεδόσθω, ἔφη, χαὶ τοῦτο. Ἔχειν Cà ἔχα-

(90) ΜεγαΙοσύ}ης. Ms. Maz. et Allat;,, δυνάμεως. Connrris.

55 CONYIVIUM DECEM VIRGINUM. νὰ

σ-.ν αὐπον σον 307990270) εἰς τὴν τοῦ πτλοῦ συγ- τομ.οτν ἀπονεμτμέντν αὐτῷ μίαν ὁπὶν, εἰς fw χρὴ μόνον αὐτὸν vip τὴν ἰδίαν Όλτν ἀποτίθεσθα:, μὴ ἀτιτόαενον ἑτέρας. Εἰ ὃ αὖ Ξεριέογως ἀνεωγνύναι shy

τέρῳ χεχλτρωμέντν ἐπιχειροίη, πρ αὐτῷ xal μά-

στ.νας ἁτειλτ-έου-

congerant, nemine ipsum artificem vidente, Pac etiam oceuitari domum nebulis ac caligine, nilillque illis qui exterius materiam ministrant, preter ο] foramina, conspicuum esse. Detur, inquit, et lioc, Ilabere item unumquemque collaborantium in. lut comportationem assignatum sibi foramen. unum,

per quod solum oportet eum materiam propriam deponere, nulla ratione tangendo aliud. quadeuts que : proposita etiam poena ignis et. verberum, ei qui curiosius tentaverit aperirs. foramen. alterl as

signatum.

03x22» τὰ μετὰ ταῦτα λοιπὸν 63 θεώρησον. Ἔνδο- 0εν τὸν ππκάσττν περιξρχόμενον τὰς ὁπὰς, xax τὸν εὑ- ρισχόµενον ἓν ἑχάστῃ πηλὸν xaz' ἰδίαν λαμθάνοντα πλάττεςν, χαὶ μηνῶν περ.όδοις ἁποπλάσαντα, πάλιν ἁποδιδόναι τοῖς ἔξω 0:X tT; αὐτῖς τὸν πλάστην ὁπῆς, ἔχοντα τοιαύτην ἐντολὴν, πάντα τὸν δυνάµενον δη- μιουργτθῆναι πγλὸν ἁδιαφόρως ἐργάκσεσθαι, χἂν εἰς ἀλλοτρίαν ὑπό τινος εἰσοχετεύητα: χαχοτρόπως ὁπήν. 0053» γὰρ Ἱδιχτχέναι τῶν ὕλην" 00 ὡς ἀναιτίαν μὲν δὴ γρΏναι πλάττεσθαι χαὶ µορφοῦσθαι. Τὸν δὲ παρὰ τὸ λε Ίταγμα καὶ τὴν ἐντολὴν εἰς ἀλλοτρίαν αὐτὴν ἁποτι- θέµενον ὁπῆν ὡς ἁλάστορά τε xaY παραθάτη» τιµω-

εἴσθαι. Οὐ γὰρ τὸν πηλὸν αἰτιατέον, ἀλλ᾽ ἐχεῖνον τὸν '

710 τὸ ὅσιον τούτο πεποιηχότα ' ἀχρασίας γὰρ χάριν si; ἀλλητοίαν ἁπηκομίσας ὁπῆν ἀπέθετο λαθραίως τῇ pz. --- Ἀλγθέστατα έχεις.

Tum jam mihi deinceps figulum interius forami- na circumeuntem cousidera, οἱ quamcunque sub unoquoque materiam offenderit, hanc. flngenteu, cerlisque mensium periodis efformatam statuam, per idem rursus foramen emittere : quippo cul ha posita lex sit, ut nullo discrimine, quamcunque aptam

D oper! oblatam sibi argillam (ingat ac figuret, otiam

si perverse per alienum a. quopiam deinissu. fora- men fuerit. Nihil enim peccasse materiam ; ae pro: pterea tanquam innoxiam fingi eum oportere atque formari, Eum vero qui contra. interdictum In. alie- num ipsam foramen deposuit, ut sceleratum οἱ transgressorem, merito pasa mulctandut (usu, Non enim in lutum culpa referenda, sed in. illum qui rem prater fas gessit, lmpudicitls enim. actus stimulis, in alienam vi lurtim destinatam rimo intulit ac deposuit. — Verissima loqueris,

(αρ V. Iaem argumentum persequitur S. Pater.

Ol2z999 λοιπὺν δη χαιρὸς τούτων fr προδιηνυ-

Ergo his hactenus ita. praeparatis, restat ut om

S1£w4, ταύτην σε πᾶσαν προσάπτειν, ὦ σοφωτάτη, C nem hanc similitudinem, o sapientissima, his quas

cr. ε)κόνα τοῖς Ίδη ἔμπροσθεν εἱρημένοις. Τὸν μὲν 0:x*. ἁφομοιοῦσαν τῇ ἁἀοράτῳ τῖς Υγενέσεως ἡμῶν g2szt "ch δὲ προσχειμέντν εἴσοδον τοῖς ὄρεσι τῇ ἀπὸ τῶν οὐρανῶν εἰς τὰ σώματα χαταθάσει χαὶ κατα- ach (51) τῶν φὐχῶν ' τὰς δὲ ὁπὰς τῷ θτλυχῷ xal Τωνα:χείῳ Ὕένει ' οὖν δὲ πλάστην τῇ ποιητικῇ δυνά- 2 ἔτις, ἐπιχαλύμματι τῖς Ὑενέσέως όμιων 71, «ὔσει χρωμµέντ, ἔνδον ἡμᾶς ἀρράγως άνθρω- ο κα στεῖ (32), τὰ ἑνδύματα ταῖς φυγαῖς ἑργανομέ-

«58, λαταέάσει xai χαταπεμπῃ. Locus hic diffi- eihor, quo videtur Methodius ipsam Origenis pra*xssstentie animorum opinionem sequi, ac quasi ii pridem 274:7::3» suam nocti in coelis, i&de im corpora sic a Deo formata descendant ac Óem:tartar : sive alias h»c illis pena est et car- eer. s Origenes voluit; sive natura, quod exponi possit Methodius, nec ita palam adversatur fidei. Ersdite 3dmodum banc spartam adornavit Leo Al- l2t.es. ac Wethodium vind:cavit ; cum is. qui illius ««ετροτ Meibodiani Symposti editionem, subolere sil. d facie aliquid nec indicaverit. Putem ipse Me- tod um ad! aíiud velle, quod ita exprimit, quam 2B-ruDm malzratm signifcoare, quz a Deo sit et ἐπ ον. ης 3 w3LeTria profikiscatur, velot animae {μυ Ἔτω τι πάσα. &ed a Deo proprio parente Prriea VOR ONgbCT x1;01i« humanz iliueque sup- p-cn^31üó€, cxe31; qui Simrulas singu'is formatis ecu. jure «quas nalore, eaque quam sib Jpzii2 gp. mwras Üriwat, pe bumana 2110 3d στο aendmiaas v unecsdbeenta et prxstamtia «{- i—L-Vuk faba Buwxeac ινε oerte nodr2 daitace- rect Όρο 41 CEA DO0Lo$ Inesi ut i» Dewrm achio- TU Wenm τέχνη, 04$? pef aed conatu, gi D- »ems& gpuLlaasoda- Hae fee memes sebo-

jam superius dicta sunt, adhibeas, Ft domum qui dem illam, inaspectabilem generationis nostre na- turam esse intelligas : aditum autem. adjacentem montibus, descensum e cadis animarum in corpora, et quod ín illa mittuntur : foramina vero, femi- ninum sexum ac muliebrem : plasten quoque, erea- tricem Dei potentíam, que pro generationis velo, nostra utens natura, ínaspectabili ratione intus nos humana forma eflingit, animarum indumenta con

liast» quem adducit Allatius ος suo codice, acerri- imum ac eruditum Metliodii vindice : quem eerta tantum Origenis adversarium, pracipuo hoc ilfiue errore liaud putandum est ita abreptus esse 2 vel saltem fautores Origenis illi ausa aspergere, cum statim fraus ex. reliquis viri. weriptis ipsarne hae: ejus lucubratione prodenda foret, Mac exdem ra- tone Gregorius Theologus. ín. Christi: Natalem e sanctum Pascha, hominem. vocat ορ) κά ἐπ'- εντ, καὶ np) usw erlese et Terrestre animal ac partum mundum ; uiraque ο ή εί natara con«antem, «qga ipse ο] mundus confiatur, spiritali et corporea ; qui ipee maxime ojrtis MIL, ratione cujus ueque modo [ater operatur, «t pne citavit Methodius : non wis. atzilke μμ) εν ΗΝ” manis efloriuatione, vd mazis δή, qui D» pro- prium opu ac fabri a, gos ian neni tege nun 1 pet sinzuiay luit aus gyetwtaiunmos, edu, a ve

que €restiot,e, Cose is.

(32 "Ht... hrüte nex aerei, e t Toeipist, AL. Allatius ; $74 aiía o*4 uus fg, vg Est. 1 vao {νά Asti» c aut, lr vut V τσ ασττΣ. Mae cte deg e ed, Mor.r, eto: juyetettis, Moy MAÍGHM y τω: po, 2727. 1 3.4 9.

55 S. ΜΕΤΗΟΡΙΙ EPISCOPI Ei MARTYRIS 56 cinnans. Qui denique Jutum argillamque compor- A νη. Τοὺς δὲ χοµίζοντας τὴν Όλην τοῦ πηλοῦ, τῷ áv-

tant, mares ac viros exprimere cogitandi δέ, cum ili liberorum agente siti in naturales feminz mea- tus semen injiciunt, haud secus ac illi argillam in foramina iniportant. Semini enim, quadam divinz creatricis potenti:, ut sic dicam, participatione asperso, haud imputandi exazstuantes impurze libi- dinis ardores. Ars porro in subjecta sibi materia, quod suum est, ogit. Nullam vero rem ex se ac per se ipsam malain esse, existimandum est, sed talem fleri per abutentium operationem. Honeste videlicet et caste exhibita, honesta evadit ; turpiter vero et indecenter administrata, turpis fit. In quo enim male meruit ferrum propter agriculturam et artes inventum, de iis qui ad mutuas illud czdes acuunt?

δρείῳ xaX ἀῤῥενικῷ παραθλητέον * ὁπότε, διΦῄσαν- τες τέχνων, εἰς τοὺς χατὰ φύσιν τῆς θηλείας φερο- µένους πόρους ἐγχαταθάλλουσι τὴν σπορὰν, ὥσπερ κἀχεῖ τὸν πηλὸν εἰς τὰς ὁπάς. θείας γὰρ, ὡς ἔπος εἰπεῖν, µοίρας τῆς δημιουργικῆς τὸ σπέρµα µετα- λαμθάνον, οὐκ αὐτὸ αἴτιον νοµιστέον εἶναι τῶν τῆς ἀχολασίας ὑπεχχαυμάτων. Ἡ μὲν γὰρ τέχνη τὴν ὑπο- χειµένην ὕλην ἀεὶ τεκταίνεται. 0ὐδὲν γὰρ αὐτόθι καθ) ἑαυτὺ τῶν πραγμάτων ἡγητέον εἶναι xaxbv, ἀλλὰ πα- ρὰ τὴν πρᾶξιν τῶν χρωµένων τοιῶσδε γίνεσθαι. Κο- σµίως μὲν γὰρ πραττόµενον xal σωφβόνως, χόσμιον ἀπέθη ' αἰσχρῶς δὲ xal ἀσχημόνως, alaypóv. Τί γὰρ Ἠδίχησε σίδηρος γεωργιχῆς χάριν καὶ τεχνῶν εὑρὲ- θεὶς, τοὺς εἰς ἀλληλοφόνους αὐτὸν θήξαντας µάχας :

In quo aurum aut argentum, aut zs, et, ut verbo Ρ τι δὲ χρυσὸς f| ἄργυρος,ὴ χαλχὸς, καὶ συλλ{ἠθδην 1)

colligam, omnis materia atque metalla, dum se mollia prebent 4ο tractabilia, de his qui ingratis in auctorem suum animis, in statuas varie distin- «tas efformatasque, bzec adoranda proponunt ? Cer- te si quis furto quzxsita vellera textrinz przebuerit, in unun hunc scopum intuens ars, quod subje- ctum est fabricatur, ut structuram admittat, nihil respuens eorum quz illi ad usum suum apta obje- cta sunt. Nam neque quod furto ablatum est, in «crimen vocandum sit, quippe inanimum. Lanam itaque elaborare ac concinnare, nihil prohibet ; qui vero injusta eam manwu furtoque abstulit, is poena afficiendus. Sic corruptores nuptiarum, ac qui con- cinnz castzque vite, velut citharze, temere chordas rumpunt, effrenes inflammat: cupiditatis zstus in adulteria laxantes, ipsi quidem cruciandi puniendi- que sunt : nocent enim graviter, ex alienis hortis

εὐέργαστος ἅπασα γη, τοὺς πλημμελοῦντας ἀχαρί- στως εἰς τὸν σφέτερον δημιουργὸν, Ey τῷ παρατρέ- πεσθαι τὰ ἁπ᾿ αὐτῶν ποιχιλλόµενα βρέτη (553) ; Κὰν γὰρ ἀπὸ χλεφιµαίων τῇ ὑφαντιχῇ παρἐχοιτό τις ἔρια τέχνῃ, πρὸς ἓν µόνον ἀποθλέπουσα τοῦτο ἡ τέχνη, δημιουργεῖ τὴν ὑποχειμένην, εἰ δέξεται τὴν χατα- σχευὴν, οὐδὲν ἁποθαλλομένη τῶν ἑαυτῇ χρτσίµων - ἐπεὶ μηδὲν αἴτιόν ἐστιν ἐνταῦθα τὸ κλαπὲν ἄφυχον by. Διὸ δὴ αὐτὸ μὲν ἑργαστέον καὶ χοσµητέον * τὸν δὲ ὑφελόμενον ἀδίχῳ φωρᾶ τιµωρητέον. Ατὰρ δῆ xal τοὺς δηλήµονας τῶν γάμων, xat διαῤῥήχτας τῆς εὖ- αρµοστίας τοῦ βίου τῶν χορδῶν φλεγμαίνοντας οἵ- στρῳ, xal τὴν ὄρεξιν εἰς µοιχείαν ἐχχαλουμένους, αὑτοὺς μὲν βασανιστέον xai τιµωρητέον * ἀπ᾿ ἆλλο- πρίων γὰρ χήπων τὰς παιδογόνους λυμαίνονται χλέ- πτοντες συµπλοχάς * τὴν δὲ σπορὰν, ὥσπερ δη χἀχεῖ τὰ ἔρια, µορφωτέον χαὶ φυχωτέον.

inconcessos furando concubitus;semen vero ipsuni, uti οἱ illic vellera, forinandum est animaque do-

nandum.

Cap». Vl. Etiam adulterinorum pariuum cura Deo, iis angeli curatores dati.

Et quid opus tanta exemplorum vi frustra ser- monem producere, cum satis liqueat Dei profecto Opus esse, corporum structuram? Quando enim na£ura brevi adeo tempore, nisi Deo adjutorium subininistrante, tautum opus perliceret ? Quis enim incompactam compegit ossium substantiam? Quis vero colligavit, ut nervis extenderentur ac remitle- rentur ad juncturas artuum sic membra flectentia? Quis cuniculos sanguini, mollemque spiritui arte- riam przeparavit? Aut quis alius humorem san- guine imbutum, exque limo mollem palpam, fer- mento prope dilatavit; nisi solus summus artifex, qui vivum nos hominem, rationalem sui effigiem

(55) Hox Aópeva βρέτη. Variam lectionem in voce ποιχιλλόµενα Vat. cod. agnoscit etiam Allatius. Ad hzc Possinius pro βρέτη, fallentibus oculis, vel etiam illudente scriba, βρέφη legit: quod εἰ cona- tur reddere, cum sit nullius hic frugis. Non enim metalla enumerata bene ad liberos componantur, sed ad statuas et simulacra, qui sic varia ex illis Graci colenda efformabant, invita natura, in con- temptim Dei. Vox. quoque πηλιχωµένοι ipsa non satis Grzeca, ut undique pateat, unam duntaxat pro- batam lectionem, quam ex Állat. et Maz. cod. se-

Καὶ τί δεῖ παραδείγµασι τοσούτοις χεχρηµένην (24) μηχύνειν τὸν λόγον ; Οὐδὲ γὰρ àv οὕτως ἐν ὀλίγῳ χρόνῳ τοσοῦτον ἔξω θείας χομιδῆς ἔργον ἐξήνυσε φύ- Gig. Τίς Υὰρ ὁστέων ἄπηχκτον ἔπηξεν οὐσίαν; Τίς δὲ ξυνέδησε ἑπιτείνεσθαι νεύροις xat ἀνίεσθαι περὶ τὰς ἁρμογὰς χαμπτόµενα τὰ µέλη ; Τίς δ' ὑπονόμους κατ- εσχεύασε. τῷ αἵματι , xai μαλαχὴν ἀρτηρίαν τῷ

D πνεύµατι; Ἡ τίς ἄλλος (55) ἑξζύμωσε χυμὸν δεύσας

αἵματι, xal μαλθαχὴν ἐχ χοὺς cápxa; Ἡ μόνος ὁ ἀριστοτέχνης τὴν λογιχωτάτην εἰχόνα xai ἔμφυχον, τὸν ἄνθρωπον, ἡμᾶς, ἑαυτοῦ τεκταινόµενος, xal χη- ροπλαστῶν ἐξ ὑγρῶν xal βραχυτάτων σπερµάτων tv

μήτρα; Τίς γάρ ἐστιν ὁ προμηθούμενος μὴ συµ-

quor. 6οπεεεῖς. .

(34) Κεχρηµέγην. Allat. et Possin., χαταχρω- μένην. GALL.

(55) "H τἰς &A4Aoc. Monstro quodam codex Yat. "H τίς θεός * quod οἱ Possinius sequitur. Accepi, non uL novam lectionem, sed ut parlem textus, quo exponitur mira fabrica humani corpuris : quod ex parvo humore ac spuma quasi fermento dilatetur Iiassa corporis, in dura ossa ac mollem carneia cruentumque bumorem exporrecta. CoxseFis.

c

CONYIVIUM DECEM VIRGINUM.

DA |

σινίγεσθαι τῷ ὑγρῷ xaX τῇ συνοχῇ τῶν ἀγγείων, &m- A fabricatus, ex liumanis tenuissimisque seminibus,

χλυζόμενον ἔσω τὸ ἔμβρυον: "H τίς ὁ μετὰ τὸ λοχευ- θηναι xai εἰς φῶς ἀνελθεῖν, εἰς μέγεθος χαὶ χάλλος xai ῥώμην ἐξ ἀσθενοῦς xal βραχἑος µεταθάλλων 1) uh αὐτὸς οὗτος ὁ ἀριστοτέχνης, ὡς ἔφην, Geb;, τῇ ποιητικῇ δυνάµει τῷ Χριστῷ µετασχηµατίκων xal µετανωγραφῶν τὰς ἰδέας; * Ὅθεν δὴ καὶ τημελού- χοις ἀγγέλοις, xÀv £x µοιχείας ὧσι τὰ ἁποτικτόμενα, ππαραδίδοσθαι παρειλήφαμεν iv θεοπνεύστοις Ypáu- pa3ty. El γὰρ παρὰ τὴν γνώμην ἑγίνοντο xai τὸν θεσμὸν τῖς µαχαρίας ἐχείνης φύσεως τοῦ Θεοῦ, πὼς ἀγγέλοις ταῦτα παρεδίδοτο τραρησόμενα μετὰ πολ- Ang ἀναπαύσεως xaX ῥᾳστώνης: Πῶς δὲ xai χατηγο- ρὔτοντα σᾳῶν αὐτῶν τοὺς γονεῖς εὐπαῤῥησιάστως εἰς τὸ δ:χκαστἑριον ἐχίχλησχον τοῦ Χριστοῦ: Σὺ οὖκ

velut ex cera, in vulva effingit? Ad cujus enim id curam spectat, ne tum bumido, tumque vasculo- rum angustiis suffocetur, intus innatans utero gce- status imperfectus fetus? Quis a partu jam editum inque lucem susceptum, sic imbecillem exiguum- que in molem et formam ac robur idoneum prove- hit? nisi ille idem, ut dixi, supremus artifex Deus, creatrice vi, quasi Christo exemplari figuras du- cens atque ad vivum species depingens? Unde et tutelaribus angelis, etiam P adulterio susceptas proles commendari, ex divinis litteris accepimus. Si enim invita beate illius nature, Dei scilicet, voluntate, pr:tterque ejus consilium ac legem exsi- sterent, quomodo angelis traderentur blande admo-

ἑφθόνησας ἡμῖν, ὦ Κύριε, τὸ χοινὸν, λέγοντα, τοῦτο B dum ac indulgenter educande? Quomodo etiam

φῶς ' οὗτοι δὲ ἡμᾶς εἰς θάνατον ἐξέθεντο, χαταφρο- νέσαντες τῆς σης ἐντολῖς. Ἐκ γὰρ ἀνόμων, φησὶν, ὕπνων (30) τέκνα vyevvoysva µάρτυρές εἶσι πο- »ηρίας χατὰ γονέων iv ἐξετασμῷ πιθανῶν Aó- Των.

suos genitores accusaturz, libere ad Christi tribu- nal citarent? Tu quidem, Domine, inquiunt, non invidisti nobis commune hoc lumen; hi autem nos in mortem exposuerunt, contempto tuo 1nandato, Ex illegitimis enim somnis, inquit, filii qui nascun- tur, testes sunt. nequitic adversus parentes tn intere rogalione persuasibilium sermonum 37.

Car. Vil. Anima rationalis ab ipso Deo. Castitas non una bona, etsi melior et honoratior.

K2Y τάχα μὲν οὖν δη χώραν ἕξει πιθανολογῶν τις ἐν οὗ χριτικοῖς xal φρονίµοις ἀνδράσι, τὸν χιτῶνα τῆς vc τὸν σάρχινον τοῦτον ὑπὸ ἀνθρώπων φυ- τευόμενον αὐτοματὶ μορφοῦσθαι παρὰ «hy ἀπόφασιν τοῦ Θεοῦ * οὗ μὴν ἤδη (51) καὶ τῆς ψφυχῆς τὴν ἀθά- νατον οὐσίαν μετὰ τοῦ θνητοῦ σπείρεσθα: διδάσκων πιστευθῄῇσεται σώματος. Τὸ * γὰρ ἀθάνατον xax ἁγή- pov μόνος ὁ Παντοχράτωρ ἐμοφυσᾷ ἡμῖν, καὶ μόνος τῶν ἀοράτων ἑστὶ χαὶ ἀνολέθρων ποιητής. Εγεφύση- σε γὰρ εἰς τὸ πρόσωπο» αὑτοῦ πνοὴν ζωῆς, xal ἐγένετο, qnoi, ὁ ἄνθρωπος εἰς Vvxhr ζῶσαγ. Αμέλει τοὺς χειροτέχνας τούτους ἀντιώμενος ὁ λό- Y, ἐπὶ logo τῶν ἀνθρώπων τὰ ἀνδροείχελα χατα- σχευάτοντας ἀγάλματα, οὐχ αἰσθόμενα τὸν ἴδιον ποι- ττὴν, Ev τῇ παναρέτῳ Σοφίᾳ φησί’ Σποδὸς ἡ xap- δία αὐτῶν», xal γῆς εὐτεΛ]εστέρα ἡ ἑ.πὶς αὐτῶν, πη.ἰοῦ τε ἀτιμότερος ὁ βίος αὐτῶν ὅτι ἡγγόη- σαν τὲν aAácarca αὐτοὺς, καὶ τὸν ἐμπνεύσαντα αὗτεῖς νυχἠν ἐνεργοῦσαν, καὶ ἐμφυσήσαντα ab- τοῖς πγεῦμα ζωτικό». Οὗτός ἐστι πάντων ἀνθρώπων

Et adhuc locum habebit aliquis probabiliter dis» putandi apud imperitos et imprudentes, tunicam hanc aniiuz::. carneam, ab bominibus satam, casu formari przter Dei sententiam; immortalem tamen animi substantiam cum mortali ac fragili corpore seminari qui doceat, fidem non merebitur^ Quod enim mortis seniique expers est, solus utique nobis inspirat Omnipotens, solusque invisibilium incore ruptibiliumque creator est. ΠΓπερίγαυ enim, inquit, in faciem ejus spiraculum vito : et factus est homo in animam viventem 35. Denique artifices illos in- crepans Scriptura, qui ad hominum peruiciem hu- mana forma statuas concinnarent, nullo ejus sensu preditas, quo auctore fiant, in libro Sapientiz, omnis scilicet virtutis officina, ait : Cinis est eor eorun, et terra supervacua spes eorum, et luzo vilior vita eorum : quoniam ignorarunt qui se finzit, et qui inspiravit illis animam que operatur; et qui insuffla- vit eís spiritum vitalem **. Hic cunctorum hominum conditor est, Deus. Proptereaque, ut scribit Apo-

ποιητὴς, ὁ θεός. Αιὸ xal πάντας ἀνθρώπους, κατὰ p stolus, Vult omnes fhiomines salvos fieri, et ad agni-

τὸν ᾿Απόστολον, σώᾶᾷσθαι βού.λεται, καὶ εἰς ἑπί- 1γωσιν ἀ.ηθείας ἐλθεῖν. Καὶ ἐπειδῇ τοῦτο µόλίς τέλος ἔσχε, λοιπὸν δὴ τὰ μετὰ ταῦτα λεχτέον. Ὁπότ-

57 αρ. 1v, θ. ** Gen. i1,7. ** Sap. xv, 10, 41.

(59) Ὕπνωγν. Sic et Vulg. emendata, cum pro 2ονι- mis irrepsisset omnes, ut testatur Nobilius. CouBEFIS.

(51) Οὐ μὴν ἤδη. Planum argumentum Metho- dii. Et-i/ admitti possit corpus sic a natura for- mari, velut fere in reliquis animantibus, vi scilicet seminis : de animo tamen qui sit. immortalis, qui dicat, nullam fidem mereri, sed a Deo ἀμέσως lieri et dari. Possinius tamen, interrogate legens, id af- firinat quod negat. Methodius : quanquam ex fide

lionem veritatis venire 39. Et quoniam boc vix tandem caput expedivimus, qua supersunt deinceps di- ceuda sunt. Übi enim quis eorum qua ex h&mana

? [| Tim. n, 4.

ejus qui de corpore ita sentit, quasi arguat Metho- dius unum ex altero sequi ; quod esset argumentum a minori ad majus aflirmate, proinde nullius conse- quentie. Contra, dato priore membro, alterum nulla probabilitatis specie dari posse aut admitti, ex,ipsa rei indole evincit et locis Scripture : quod utique gravis theologi est. Apud Allatium etiam particula Ποπ obrepsit, mendo ut videtur tvpogra. phico; qua submota, omnia constant, Ip.

t9 S. METHODII EPISCOP! ET uAnTYRIS 60

ratione homini accidunt, considerationem natura A αν '(&o τις «fy θεωρίαν τῶν χατά τὸν ἄνθρωπον

duce diligenter didicerit, sane noverit baud abomi- nanudam liberorum procreationem, cum tamen ca- Stimonia majori laude atque honore coronanda sit. Neque euim eo quod mel exteris dulcius est ac suavius, continuo reliqua amara reputare convenit, quacunque in fructibus jucundi saporis partem ali- quam a2 natura sortita sunt. Et horum quidem idoneum testem producemus Paulum, eujus illa sunt : Qui matrimonio jungit virginem suam, bene facit ; et qui non πρ melius facit *!. Non enim sci- licet id proponendo quod melius ac dulcius est, aliud omnino Scriptura sublatum voluit; sed uni- cuique quod proprium est ac utile, tribuendum de- cernit. Sunt quibus nundum concessit potiri virgi-

nitate : sunt quos non amplius titillationibus eru- B

bescentes inquinari permittit, sed jam inde meditari, deincepsque cogitare vult, angelicz puritatis z?mu- lam corporum transformationem ; ubi juxta verax Domini oraculum : Non nubunt, neque nubuntur ?*, Quandoquidem non omnibus incontaminatus ille, et quo regnum coelorum prabeatur 35 eunuchismus ereditur : sed illis duntaxat, qui et semper viren- tem et incontaminatum virginitatis florem valent servare. Florentissimo enim et maxime variegato prato comparari Ecclesiam habet propheticus ser- ino, non modo virginitatis distinctam et coronatam floribus, sed et conjugii et continentizx. In fimbriis enim aureis variegata aslat rcgina a dextris spon- si **,

Hsc tibi pro viribus ego meis, o Arete, confero ad susceptum pro veritate sermonem. — Quibus a Theophila dictis, lene a cunctis virginibus exsti- tisse murmur narrabat Tleopatra, illis sermonem laudantibus. Ubi autem susurrus quievit, post lon- gum silentium, assurrexisse Thaliam (ei quippe terlio loco mandatum erat post Theophilam con- certare). Ea igitur seouens hinc et ipsa exorsa est.

ORATIO II.

THALIA.

συµθαινόντων κατὰ φύσιν ἀχριθῶς ἐχμάθῃ, εἴσεται μὴ βδελύσσεσθαι παιδοποιίαν' ἐπαινεῖν δὲ xal τρο- τιμᾷν ἀγνείαν. 0ὐδὲ γὰρ, ἐπειδῆ τῶν ἄλλων ἡδύτε- póv ἐστι xal προτηνέστερον τὸ µέλ., τὰ λοιπὰ δὴ ταύτῃ νομίζεσθαι προσᾗχει πικρὰ, ὁπόσα δὴ τῇ ἐμ- φύτῳ YÀuxacía χεχέρασται τῶν ἀχροδρύων. Καὶ τού- των μὲν ἐχέγγνον μάρτυρα παρέζοµαι τὸν Παῦλον, Ὥστε xal ὁ γαµίζων, λέγοντα, τὴν ἑαυτοῦ παρθέ- ΟΥ, κα.λῶς xoti: καὶ ὁ μὴ γαμιίζων κρεῖσσον ποιεῖι οὐ γὰρ δὴ τῇ τοῦ κρείττονος καὶ γλυχυτέρου mapa- θέσει τὸ ἕτερον ἀνεῖλεν ἁπαγορεῦσαι ὁ λόγος * ἀλλ' ἑχάστῳ τὸ οἰχεῖον χαὶ λυσιτελὲς ἀπονέμειν διαθεσµο- θετεῖ. Toig μὲν γὰρ οὐδέπω συνεχώρησε παρθενίἰας τυχεῖν * τοὺς δὲ οὐχέτι βούλεται χραίνεσθαι φοινισ- σοµένους ἐρεθισμοῖς, ἀλλὰ μελετᾷν ἀπεντεῦθεν ἤδη χαὶ φαντά»εσθαι τὴν ἰσάγγελον µεταστοιχείωσιν τῶν σωμάτων * ἔνθα οὔτε γαμοῦσι», οὔτε γαµίσκονται, χατὰ τοὺς ἀφευδεῖς τοῦ Κυρίου χρησμούς; ἐπεὶ µη- δὲ πᾶσιν ὁ ἁμόλνυντος xal παρεχτιχὸς τῆς βασιλείας τῶν οὐρανῶν εὐνουχισμὸς ἐμπιστεύεται * ἀλλὰ µόνοις δηλονότι τοῖς xai δυναµένοις τὸ ἀειθαλὲς ἄνθος, xav ἄχραντον τῆς παρθενίας τηρῆσαι. Ανθηροτάτῳ γὰρ xai ποιχιλωτάτῳ λε,μῶνι ἀπεικάζεσθαι λόγος ἔχει προφητιχὸς τὴν Ἐκκλησίαν, οὐ µόνον τοῖς τῆς ἀγνείας πεποιχιλμένην καὶ χατεστεμμέντν ἄνθεσιν, ἀλλὰ xat τοῖς τῆς τεχνογονίας καὶ τοῖς ἐγχρατείας. Ἐν κροσ- σωτοῖς Υὰρ χρυσοῖς πεποιχιλμένη ἀπὸ δεξιῶν ἡ βασίλισσα παρίσταται τοῦ νυμφίου.

Ταῦτά σοι χατὰ δύναμιν χἀγὼ τὸν ἐμαυτῆς, ὦ Αρετὴ, εἰς τὸν περὶ τῆς ἀληθείας συμθάλλομαι λό- vov. --Ἑἰπούσης δὲ ταῦτα τῆς θεοφίλας, θόρυδον ἡδὺν Ex πασῶν fj θεοπάτρα ἔφη γεγονέναι τῶν παρ- θένων, ἐπαινουσῶν τὸν λόγον. Ὡς δὲ ἡσύχασεν. σιω- πῆς ἐπὶ πολὺ γενομένης, ἀναστῆναι τὴν θάλειαν - ταύτῃ Yàp Ex τρίτου ἑπετέτραπτο μετὰ τὴν θεοφί- λαν ἀγωνίζεσθαι. Ὑπολαθοῦσα οὖν ἐντοῦθεν, ὡς οἶμαι, ἤδη xaX αὐτῃ.

ΛΟΓΟΣ I.

ΘΛΛΕΙΛ.

Car. 1. Locus Geneseos ni, 95, 94, cum textu Paulino Ephes. v, 29-99, collatus.

Mihi videris, o Theophila, et actione et erudi- D Zi μοι δοχεῖς, ὦ θεοφίλα, ἔφη, xai τῇ πράξει xal

tione cunctis przcellere, nec cuiquam sapientiz laude cedere. Non enim est qui reprehendere possit orationem (tuam, vel si contentiosus et pervicax sit. Unum tamen in ea me, aliis przeclare dictis, o beata, videlur turbare, ac quasi injecto scrupulo moleste habere, dum meeum reputo, haud frustra spi- ritu plenissimum ac sapientem virum, Paulum dico, in Christum et Ecclesiam velaturum conjun-

*! [ Cor, vn, 38. ?* Matth, xxu, 30.

(58) Ti» σύνερξιν. Malui retinere Vat. vocem, quod etiam in reliquis postmodum repetatur, ut ap- areat glossema esse quod ÁAllat. et Maz. hic σύσευ- vv habent : quasi rariorem vocem, ut solet, co» -

? Matth, xix, 12.

τῷ λόγῳ πασῶν χρατιστεύειν, xai σοφίας τὰ δεύτερα φέρεσθαι οὐδενός. Οὐ γάρ ἐστιν ὅστις αἰτιάσεταί σου τὸν λόγον, οὐδ' εἰ παντάπασι Φφιλόνειχος sip χαὶ ἀν- πιλογικός. Πλὴν ἐχεῖνό µε µόνον, τῶν ἄλλων ὀρθῶς εἰρημένων, ὦ µαχαρία, δοχεῖ ταράττειν τε χα) ἀνιᾶν, ἀναλογιζομέντν, ὡς οὐχ ἂν ὁ πνευματικὠτατος σο- φὸς àvhp, τὸν Παῦλον λέγω, µαταίως ἀνέφερεν εἰς Χριστὸν xai τὴν Ἐχχλησίαν, τὴν σύνερξιν (38) τοῦ

* Ρκαί. Χιιν, 10.

muniore exponant. Ea utitur Plato in eam ipsam rem, pro viri et uxoris quasi in secreto, copula- tione. qux nuptiarum mysterium est, quod Apo- «tolus in Christum et Ecclesiam transfert. Couanv,

CONVIVIUM DECEM VIRGINUM.

πρωτοςλἆσσου καὶ της γυναικὸς, εἰ μηδὲν ὑμτλότε- A cliouem primi hominis ac mulieris 99, si nihil aublie

po» ἐφαντάνετο τῶν ῥττῶν xal τῆς ἱστορίας ἡ Γρα- cf. Ei Tip Ga; tij τὸν περὶ συνελεύσεως ἀνδοός τς xii γοναιχὸς δεῖ παραλαμθάνεσθαι τύπον φιλῶς τὴν ΕΣραςτν, τίνος 65 χάριν ὁ Απόστολος, τούτων ἐπι- μντσθεὶς, xai εἲς τὸν τοῦ Πνεύματος ἡμᾶς, οἶμαι, χξι/αγωχγῶν Αδὸν, εἰς Ἀριστὸν καὶ εἰς Ἐκχκλησίαν ἀναςέρων, ἀλληχορεῖ τὰ Χατὰ τὴν Εὖαν xai τὸν Αδάμ.

Ἡ μὲν γὰρ λέξις τῆς Γενέσεως οὕτω φησί. Kal εἶπεν ὁ ἸΙδάμ. Τοῦτο νῦν ἐστοῦν ἐκ τῶν ἀστέων ου, καὶ σὰρξ éx τῆς σαρχός µου αὕτη κ.ληθή- σεται γυνἡ, ὅτι éx τοῦ ἀνδρὺς αὐτῆς ἐλήφθη. Ἔνεχεν τούτου κατα.λεἰν'ει ἄνθρωπος τὸν πατέρα αὐτοῦ xal τὴν μητέρα αὐτοῦ, xal προσκο.ἰἑη- θήσεται τῇ γυγαικὶ αὐτοῦ, καὶ ἔσογται οἱ δύο εἰς σάρχα μίαν. Ὁ δὲ ᾿Απόστολος, εἰς αὐτὴν δὴ ταύτην ἐπισχεπτόμενος τὴν περικοπἣν, οὐχέτι κατὰ τὸ χεί- μενον αὐτὴν, ὡς ἔφην, αἰσθητῶς ἐπὶ συνέρξεως βού- λεται παραλαμύάνεσθαι Ὑγυναιχός τε xol ἀνδρὺς, ὥσπερ 0h xal σύ. Σὺ Υὰρ, φυσιχώτερον ἔπεξεργα- ζομένη τὸν λόγον, συλλήψεων πἑρι χαὶ τοχετῶν ἔδω- κας µόνον ἀποφαίΐνεσθαι τὴν Γραφήν. "Iva γὰρ τὸ ἀπὸ τῶν ὀστέων ὁστοῦν ἄνθρωπος ἕτερος ληφθὲν γενντθῇ, ταύτῃ συνεῖναι τὰ ξῶα σπαργῶντα ὁδρυῶν C€xrv (59) ἐν (ga τοῦ χύειν. Ἐκεῖνος δὲ, πνευµατι- χω-ερον εἰς Χριστὸν ἀναπέμφας τὸν λόγον, διδά- σκων οὕτως Eg," Ὁ ἁγαπῶν τὴν ἑαυτοῦ yvvuixa ἑαυτέν ἆγαπᾳ. Οὐδεὶς γάρ ποτε τὴν ἑαυτοῦ σάρκα ἐμίσησεν.ἀ.11) ἐἑχτρέρει καὶ 0dAzei, καθὼς καὶ ó

D

mius Scriptura innueret, quai quod ex nudis ipsia verbis ae historia, pervio sensu haberi potest, Si enim omnino de viri ac. mulieris. congressu. nude locus Seriptur: accipi. debet, quid. cause ext cue Apostolus eum citans, eb ad. Spirits, pulo, nug manu ducens viam, qua de Adamo et Eva imei rantur, per allegoriam in. Christum transfert et in Ecclesiam?

Locus Geneseos sic habet .. Et. divit Adam, Hue nunc os ex ossibus meia, et caro de carne mea : heo vocabitur mulier, quoniam de viro aumpta est, ro» pier hoc relinquet. homo. patrem. auum. e( matrem suam, et adharebit uxori sue : et erunt duo in care nem unam **, Apostolus autem eam sententiam conse derans, nequaquam illam prout jacet, Justa sensum ut dixi ac sonum litterie, de virl ac. feinlie copula vult accipi, quemadmodum tu facis, naturali modo de conceptibus solummodo ac puartubus Scripturam istam interpretando, Sie. enim. posuisti; Ut ον ex ossibus homo alter sumptum gigneretur, coire viva corpora, distendique ac Ltumere, arborum Instar, cum pregnant, Paulus autem, spiritaliter ad Ghrl: stum hxc referens, in hunc nos modum edocet 9*: Qui suam uzorem diligit, se ipsum diligit, Nemo enim unquam carnem suam odio habuit, aed nutrit et [ovet eam, sicut et Christus Ecclesiam : quia membra sumus corporis ejus. Propter hoc relinquet homo pa. trem suum ei matrem, εἰ adlgirebit uxori. aua; οἱ erunt duo ín carnem unam. Sacramentum 96 4»

Χριστὲς τὴν Ἐκκ.ησίαν' ὅτι uéAn ἐσμὲν τοῦ C gnum ea; ego autem dico, in Christum et in Ecclesiam. σώματος αὐτοῦ. Ἀγτὶ τούτου κατα.]είγει ἄνθρωπος τὸν πατέρα avtov καὶ τν µητάρα, καὶ προζο κοληθήσεται τῇ γυναιχὶ αὑτοῦ, xal ἔσονται οἱ δύο εἰς cápxa µίαγ. Τὺ μυστήριο’ τοῦτο µέγα éctiv; ἑγὼ δὲ «έχω εἰς Χριστὸν xal εἰς τὴν Ἐκλ.ησ/αν.

Ca». Il. Apostoli Pauli digressiones. Ejus doctrine character , nihil ín eo dissentaneum, Su(fixus Origenes, qui improbe omnia ad allegoriam trahit,

Mr x: δέ σε, εἰ τερὶ ἑτέρων δ.αλεγόµενος εἲς ἕτερα με-α τὸᾶ: ὥστε νοµίσειν ἀνσμιγνόναι καὶ Ἑσοξαρχλκτιν αὐτὸν ἀνόμοια τοῖς προχειµένοις, -αρεχεαί τα το σχέμµατος, ὥσπερ δὲ xai voy. τρ. TTG Área. γὰρ ἐθελέσας, ὡς εἰχὺς, µεμελτ- Fé αυ αρχ: ὄτναι λόγου, πρῥορθοῦται πρή- ττγείρτσν, τῷ Ἀειωτέρῳ τς φράσεως

τόπον. 0 γάρ το yapaxzho ϱ τὰ

στ σαν ατας ὧν, χαν κατὰ 320322552: ἔσειρ- TATE ἅσγετα: μὲν mais, wg) fl cL LIT UU xit πε χλωτρετές' T x. tig &zt.7—1 gr-zi5IXu.. VIR μὲν £i 5 AI

εἲς ο 4M χαταλέγει xat σε «εγαλαίω, σενα 5324327053 T» ZUIXIVUALEN

e wb - . . .

icQmulte,

- . . - - XX. ZL-al. ος

2-7 ^om» --- - - » “σον Qaa tTEIZITYUD

3441 πάντα xa-i κ στ τς T.L2.-T-20754z4. εἲς ES

- - -T- - —À — μάνα ide -

Pam οσο

€" ὅγχωτ x. 2.

ὃν {ην ora berto ei comricra interpre ZERO Xan Vat «οἱ kakekai 225. Zac». War. "ubt éwI ν νε ^ mETLb- UGbOym6nib, -£ ο πα» (uo gene 2ένλρανν yro L2» ut. Ac. τς «σος wonides s9bam, son solom avw1-

Nec vero te moveat, quod alils de rebus instituto sermone, ad alia transilit, ut permiscere doctfinam videatur eaque intercalare qus argumentodissideant, ab instituta digrediens consideratione, uti se res in verbis inductis habet, Nam cum de ca»titate, ut ape paret, sedulo doctrinam tradere ac confirmare vel- let, insinuat se prius, et molles quasi aditus ad eun scopum captat, leniori ac plaus.biliori utens wertmos nis ingressu. Ft enim ejus dictionis character ad- modum varius, «t ad rem sensim augendam eom» paratus. Ac ipso «quidem exordio rem levius attin. gene, moxque «e in altiora ae magnifica diff ndens : tum rursus» in prolunditatem vese emittens, inter» dum in sit piex alaquid et facie, interdum in 4) - cius a65n.d ei vultis devis; nece quil as tamen per {ον aiteThalvres alenum 3 Μαρ iw

* Ges. n, 35, 91. 9 Ephes, v, 25-22.

CORN, SeÀ ή, χα «Αν ή lp iy io fí ad, itn ρθω, Not 2/24 4 ή frusto 2101, gu 61 2::. ήθος κά 014, 5 €XV νι ο 340. Nh go γή» ήν sz. Lo. Lesson.

63

6. METHODII EPISCOPI EV MARTYRIS

04

ducit : sed cuncta miralili quadam necessitudine A αὐτῷ σχἐµµα τῆς ἀπηθέσεως ἀπεργάζεται. Χρὴ οὖν

ac nexu complexus, institutz a se considerationis vnum argumentum absolvit. Opere pretium igitur factura videar, si apostolicarum sententiarum sen- sum paulo accuratius explicavero; ita tamen, ut rejiciam.

Abunde enim atque przclare illa quoque videris edisseruisse, cautius, o Theophila, ipsa prout jacent Scripturz verba exponens. Nam neque periculo va- cat, subjecti textus verba, uli dictum est, omnino spernere, przzsertim Geneseos, ubi condenda rerum hujus universitatis mole ac statuenda, immobilia Dei feruntur oracula ac decreta : quibus in hunc usque diem aptatus mundus, suis sensim partibus

µε ἀκριθέστερον ἀναχαλύψαι τὸν νοῦν τῶν χατὰ τὸν Απόστολον ἐπιχειρημάτων, οὐδὲν τῶν ἔμπροσθεν εἰρημένων ἀναχρουομένην.

earum qui jam in superioribus dicta sunt, nibil -

Ἱκανῶς γὰρ x&xstv& µοι διεξεληλυθέναι xaX λαµ- πρῶς δοχεῖς, ἀχινδυνότερον, ὦ θεοφίλα, τὰ ῥήματα τῆς Γραφῆς, ὡς εἶχεν, ἐπεξεργασαμένη. Σφαλερὸὺν γὰρ πάντη χαταφρονεῖν τῶν χειµένων, ὡς εἴρηται, μάλιστα τῆς Γενέσεως, ἔνθα ἀποφάσεις ἁπαράλλακτοι φέρονται τοῦ θεοῦ εἰς τὴν σύστασιν τοῦ παντὸς, αἷς ἡἁρμοσμένως εἰσέτι xal νῦν κάλλιστα χατὰ μµέτρον τέλεον ἀπευθύνεται τελείως ὁ χόσµος, ἔστ᾽ ἂν αὐτὸν

perfecte dirigitur , donec rursus ipse qui concinna- B πάλιν αὐτὸς ὁ διαχοσµήσας νομοθέτης, ἀναστοιχειῶσαι

vit legislator, opus suum reformare volens, primas natura leges alia constitutione antiquaverit. Sed quoniam non decet inexploratam ac velut dimidia $ua parte claudicantem explicationem doctrinz re- linquere; age, anagogicum quoque litterali sensui, velut alterum bigze animal reddamus, profundius hane Scripturam speculando. Non enim is est qui contemni possit Paulus, quem modo vidimus, tran- scenso dicti hujus vulgari sensu, ad Christi illud mysterium Ecclesizque traduxisse.

βουληθεὶς, ἑτέρῳ διατάγµατι τοὺς πρώτους τῆς φύ- σεως ἀναλύσῃ θεσμούς. ᾽Αλλ' ἐπεὶ οὗ χρῆ ἀνεζέ- λεγχτον, χαὶ ὥσπερ ἐξ ἡμισείας χωλὴν τὴν ἀπόδειξιν τοῦ λόγου χαταλεῖψαι' φέρε δῇ xai τὴν xai! àva- γωγὴν αὐτῇ συξυγίαν ἀποδῶμεν ἡμεῖς, βαθύτερον ἐπισχεφάμεναι τὴν Γραφᾖήν. U0 γὰρ τοῦ Παύλου καταφρονητέον, τοῦ ὑπεραναθαίνοντος τὸ ῥητὸν, xal εἰς «by Χριστὸν αὐτὸ συντείνειν xaX τὴν Ἐκχχλησίαν ἀποφηναμένου.

Car. Hl. Primi Adam et secundi comparatio instituta.

Atque hic primum disquirendum an Adam com-

Καὶ πρῶτον ἐξεταστέον, εἰ ᾿Αδὰμ (40) ἀπεικά-

parari possit Filio Dei : ille, inquam, Adam in la- c ζεσθαι δύναται τῷ Υἱῷ τοῦ θεοῦ, v τῷ παραπτώ-

psu prevaricationis deprehensus , quique audivit : Terra es, et in terram reverteris **. Quomodo vero etiam Primogenitus omnis creature ** putabitur , qui post terram et firmamentum e luto formatus est ? Rursus qua ratione lignum vit» ** eum esse concedetur, qui ejicitur propler pravaricationem *!, ne rursus extendat manum e* comedat ex ipso, et vivat in z:eternum? Quod enim comparatur alteri , illi pluribus simile exsistat necesse sit ac affine, non contrario plane modo ac dissentanee se ha- beat, et quasi ex oppositis consistat. Nemo enim qui impar pari, et harmonicum concentum non harino- "ico dissentaneoque comparare audeat, sapientis laudem consequitur. Sed par natura pari haud im- 1nerito comparetur, elsi sulum modico par exsi- $tat ; albumque albo natura, etsi minutissimum sit, ili*usque albedinis sensum modice referat , quate- nus ipsum quoque album audiat. Jain par et har- monicum et candore splendidum cunctis plane ci-

*5 Gen. 11, 13. ?? Coloss. 1, 19. 3 Apoc. 11, 7.

(40) Ei Ἀδάμ. Allatius parenthesim interponit. EU; γὰρ ἀντιπαραθεῖναί τινας ἄλλοτε ἄλλως' πῶς ὁ Αδάμ, qua aliis desiderantibus, non admodum necessaria mihi visa est : et forte scholion sit, quoad in textun irrepserit : ubi Allatius ἀντιπροθεῖναι le- git. reddiditque, Non enim dedecet alias alio modo et tempore cousiderationes interponere. Malim tamen, Par enim est quosdam alias aliter. inter se compo- nere, seu comparare; id est, secundum aliam et 2liam rationem pro loco et tempore, quomodo idem Sape contraris comparatur, ut quod et Christus

µατι τῆς παραθάσεως εὑρεθεὶς, xal ἀχούσας τὸ, Γῆ εἶ, xal εἰς γῆν ἀπελεύσῃ. Πῶς δὲ χαὶ Πρωτότοκος πάσης τῆς κτίσεως νοµισθήσεται, ὁ μετὰ τὴν Yn? xai τὸ στερέωμα πηλοπλαστούμενος; Πῶς δὲ χαὶ τὸ ξύλον τής ζωῆς αὐτὸς εἶναι συγχωρηθήσεται, ὁ ix- θαλλόμενος διὰ τὴν παράθασιν, ἵνα ph, πάλιν ix- τείνας τὴν χεῖρα καὶ φαγὼν &z' αὑτοῦ, ζήσετα: εἰς τὸν αἰῶνα; Τὸ γὰρ ἀπεικαζόμενον ἐχείνῳ οὗ ἐστιν ἀπείχασμα, ὁμοιοῦσθαι καὶ παραθάλλεσθα: χατὰ πολλὰ yph, ἀλλὰ μὴ Ex τῶν ἑναντίων xal ἀνοιχείων τὴν σύστασιν ἔχειν. O9 γὰρ ἂν τὸ ἄνισον τῷ àpzto, ἡ τὴν ἁρμονίαν τῇ ἀναρμοστίᾳ τις ἐξισάσαι τολμῶν, ὡς ἔμφρων ἀποδεχθήσεται' ἀλλὰ τὸ (gov τῷ φύσει ἴσω, xàv ἐξ ὀλίγου ἴσον f, καὶ τὸ λευχὸν τῷ qocet

D λευχῷ, xàv αὐτὸ βραχύτατον fT) χαὶ μετρίως φαντά-

ζοιτο τὴν λευχότητα ἑἐχείνου, δι ἣν δὴ xai αὐτὸ λέγεται λευχόν. Ἴσον δὲ xai ἁρμόνιον xaX Anu pv, τὸ ἀναμάρτητον εἶναι xat ἀδ.άἀφθορον ἀνενδοιάστως παντί που σαὲς, την σοφίαν (41) ’ ἀνάρτιον δὲ xal

* Gen, 11, 22.

leo dicitur, et diabolus : sicque fuerit istud προ- διόρθωτις ad sequentem comparationem primi et secundi Adam, in qua Methodius non omnino re- ctum servavit. CousEris. (M) Thy copiar. Miuleam sibi litteram fingit Possinius redditque, in confesso est apud sapientes : cum velit Methodius, ipsam sapientiam τὸ ἀναμαρ- τητον esse, quod ab omni inmune peccato est, cujus sunt et aliz dotes ibi assignabe, coutrariz illi quod mortale et peccato obnoxium est, cujusmodi eunt priuuus et secundus Adam, inter quos proinda nul'e

es CONVIVIUM DECEM YIRGINUM.

66

ἀναρμόνιον τὸ θνητὸν xaX ἁμαρτωλὸν, xal διὰ κατά- A tra omnem ambiguitatem habeatur, quod a peccato

Ύνωσιν ἐχθληθὲν χαὶ ἁ πὸ χαταδίχην ἐληλνθός.

ac interitu immune exsistit, nempe Sapientia ; im-

par vero et inharmonicum atque dissentaneum , quod mortale et peccato obnoxium ac quasi repro"

bum ejectum ponzque addictum est.

Car. IV. Nonnulla hic dura et simplicius dicta. nec satis ex theologie norma prolata videntur.

Τὰ μὲν οὖν δη πρὸς τῶν πολλῶν ἀντισφαιριζόμενα σχεδὸν εἶναι τοιαῦτα δὴ νομίζω, ὅσοι δὴ μὴ θέλουσιν εἰς Χριστὸν ἀναφέρεσθαι τὸν πρῶτον ἄνθρωπον, χαταφρονοῦντες τῆς συνέσεως, ὡς εἰχὸς, Παύλου. Φέρε γὰρ ἡμεῖς ἐπισχεψώμεθα, πῶς ὀρθοδόξως ἀνή- Ύαγε τὸν ᾿Αδὰμ εἰς τὸν Χριστὸν, οὐ µόνον τύπον αὐτὸν ἠγούμενος εἶναι xal εἰχόνα, ἀλλὰ xai αὐτὸ τοῦτο Χριστὸν xaX αὐτὸν γεγονέναι (49), διὰ τὸ τὸν πρὸ αἰώνων εἰς αὐτὸν ἐγχατασχῆψαι Λόγον. Ἡρμοζε Υὰρ τὸ πρωτόχονον τοῦ Θεοῦ (45) χαὶ πρῶτον βλά-

videatur admittenda comparatio. Hzc enim ratio est eorum, quos ipse confutat : estque simile illi Apo- stoli, Que societas (uci ad tenebras? que conventio Christi ad Belial? (11 Cor. vi, 19), in co scilicet in quo ita dissident, et quod illis nominibus przcise jmportatur, cum alioqui res ipsas in aliquo conve- nire nihil impediat. CowsEFis.

(42) Αὐτὸ τοῦτο Χριστὸν γεγονέναι. Non viden- tur h:ec sane dicta. Possinii expositio pia est, sed violenta. Plane enim distinguit Methodius primum Adamum ac secundum, vultquc utrumque ipsum re ipsa Christum exstitisse, incessente Verbo ac illa- bente; primo, ex terra virgine; tumque alteri, utero virginali formato : ratione etiam firmans, quod pri- mum Dei germen et primus archangelorum, primum τς ἀνθρωπότητος, humani generis, ut Allatius, vel τῶν ἀνθρώπων, hominum, incessere debuerit, pura- que divinitate uterque ipsum quod est esse Chri- stus, fuerit : quze voces partim Árianici furfuris sunt, partim Nestoriani. Quod primus archangelo- rum ὁ Λόγος et Sapientia, qui in primum Adamum jmmeaveril, tumque in secundum, sitque in eis

imus, Uti Adamus primus est in hominibus intra ineam creatorum, quantavis excellentia, eumdem Λόγον ponit, qui ipse unus angelorum sit, ut est Adainus unus hominum, idque qua Λόγος, non qua angelus, vel homo ; quod nusquam angelus exstite- ril, ut nec angelos, sed semen Abrahe, Paulo au- ctore, apprehendit. Id vero purus putus Arianismus est; quo dato, nihil non concedebant Catholicis ad titulorum fumum et excellentias, quihus Λόγον, sic 3 Dei ipsa natura et οὐσίας extraneum, primumque in creatorum serie et. iutelligentiarum, exornare vellent, etiam Deum dicendo, sed ὁμωνύμως, Deum factitie et θέσει, non natura ipsa deitatis entisque a se necessarii, οἱ qua unum, una substantia et virtus, cum Deo et Patre sit. Eodem sensu Árianico Eusebius passim ἀρχιστράτηγον, principem caelestis milii vocat : quam in eo vocem perstringunt in cod. cardin, Mazar. aliisque scholiastz, magisque in Micliaelein, quam in ipsum Λόγον, qua Λόγος, quadret : quanquam illa ipsa diflicilus trahantur ad sanum sensum, quod ita Metliodius y rimum ar- cbangelorum posuil, analogia ad Adamuin primum hominum : veilenque vel Allatium hic medicine aliquid fecisse aperiendo Methodii sensum catholi- cum, vel etiam Possinium, qui et ipse dissimulat ; solumque excusat caput τῆς οἰχονομίας : ut dicatur prius Adaui ipse re ipsa Christus, quod ipse verus Christus, ex eo carne sumpta, secundus Adamus bomo factus sit; et quasi ipse jam aliqua sui parte Christus exstiterit ; quod quam remotum sit, nemo non videt, extraque inentem Methodii, qui τὸν Aó- Yov. arcbangelorum primatem, primum hominem iucessere debuisse congruentia assumat, quod uter:

Maxc fere esse existimo quz ab eis. vulgo obje- ctantur, qui spreta, ut apparet, Pauli prudentia, primum hominum ad Christum negant referri. Age vero, nos quoque consideremus, quam is recto sa- noque seusu Adaraum ad Christum retulerit; non hoc solum, quod Adamum Christi figuram ac si- mulacrum fuisse censuerit, sed quod etiam hoc ip- sum, eumdem ipsum Christum exstitisse existinae verit, idcirco nimirum quod Verbum quod est ante

D s:zcula, in illum venit seque illi coniunxit. Decebat

que primus et caput sui ordinis. Quodque ita inceg- sit, ipse τὸ ἀναμάρτητον (ipsa innocentia, wt sic vo- cem voce reddam) et Sapientia, ut tamen peccaverit, factusque tenehbrze ct insipiens sit, etc., argumento est, liorum unionem voluntate tuisse et accidentario dono gratie, velut in prophetis, non natura et sub- stantia, χαθ ὑπόστασιν, ut vocant nostri Uivologi, quie omnem potentiam peccandi excludit, quod per eam Λόγος ipse auctor operationum sit ac agens proprium, in natura quam ca tinionc suam fecit. Hoc discrimen tangere debuit Methodius, et quo óuevyj- pog Christum significaret. primum ac secundum Adamum : secus vero, non jm incessione videtu. discrimen ponere, sed in natura quam ineesserit, ne priori similem labem incurreret. peculiari intra claustra virginalia protectione cjusque paulatim quasi duratione; quod quid aliud sit quam profcctus Nestorianus, cujus mcrito Christus Dei Filius cva- serit, ac quxcunque de hoc liominc fidcs docct et Scriptura loquitur, doccant me qui in Mcethodianis me versatiores videri volunt, omnique veterum tur- ba, qui vel maxime Methodium numerant inter eog Patres quibus per simplicitatem obrepserunt aliqua a fide devia : quod priecipue elvcere im hoc Dialogo advertit Photius in sua censura, sive ipse ita iu- caute locutus cst, sive alii οἱ aspersere : quod uon facile ipse contextus ac Dialogi tota compositio ad- mitti sinil. Τὸ «o:562zazoy τῶν αἰώνων, aliquid per- inde olet fabularum liereticorum, quibus sic ccle- brati Zones, ut videre est apud Irenxum ct alios. Ip,

(45) Τὸ πρωτ. τοῦ Θεοῦ. Quod Verbum hic πρω- τόγονον τοῦ θεοῦ καὶ πρώτον βλάσττµα, πρεσθύτατος τῶν αἰώνων xat πρῶτος τῶν ἀρχαγγέλων dicitur, in- telligendwuim salva ο ου αίο et. consubstautialitate cum Patre Verbi ejusdem. Simul in memoriam rce vocanduin Patres plerosque Niciena synodo priores

D minus exacte interdum de divinis personis locutos,

ut singillatim demonstrat Petavius lib. 1 De Trinit, a cap. 5 ad 6, inter cos quoque Methodiam nume- rans cap. 4, num. 12. Atque hiac occasionen) Plio- tio datam suspicor admonendi, lioc opus fuisse de- pravatum Arianis opinionibus immistis : quod non obstat quin utiliter edatur : si ratio similis non prohibuit, quin laudabiliter et bouo publico in lue cem producerentur scripta Justini Martyris, Athe- nagore, Ta:iani, DB. Tieophili, lIrenzi, Clementis utriusque Romani et Alexandrini, Origenis, Diony- sii. Alexandrini, Gregorii Thaumaturgi, Luciani martyris, Tertulliani, Lactantii et similium : apud quos multo duriora in hoc genere leguntur, quam apud Metliodium nostrum. £p. Luran. — Dum ait sanctus Methodius Adamum fuisse a Verbo assum- ptum, non ità interigendum hoc est, quasi totum corpus οἱ anima, et individua natura primi bominis Curisto carnem assumenli unita fuerit : sed quod

61 s. METHODII EPISCOPI EIS wanTYRIS 68 enim Primogenitum Dei, ac unigenitum germen , στηµα xat μονογενὲς, τὴν σοφίαν, τῷ πρωτοπλάστῳ

id est Sapientiam , primum formato primoque ac primogenito hominum generis homini admi- stum, hominem fieri. ld enim Christum esse, bominem pura perfectaque deitate plenum, et Deum qui in homine capiatur. Congruentissimum quippe erat antiquissimum zonum οἱ primum archange- lorum cum hominibus versaturum, in antiquissimo primoque hominum inhabitare, id est Adamo. Sic enim eum qui a principio erat, renovans, exque Virgine ac Spiritu ipsum rursus reformans, eum- dem fabricatur : quandoquidem similiter a princi- pio, terra virgine necdum aratrum passa, accepto inde luto, ex illo Deus ratione prxditum animal

sine semente (ormaverat. AN

xaX τερώτῳ xal πρωτογόνῳ τῶν ἀνθρώπων ἀνθρώπῳ

κερασθεῖσαν ἑνηνθρωπηχέναι. Τοῦτο γὰρ εἶναι τὸν

Χριστὸν, ἄνθρωπον ἀχράτῳ θεότητι καὶ τελεία πε-

πλτρωμένον, xat θεὸν ἐν ἀνθρώπῳ χεχωρηµένον ' tv

γὰρ πρεπωδέστατον, τὸν πρεσβύτατον τῶν αἰώ-

νων (44) καὶ πρῶτον τῶν ἀρχαγγέλων, ἀνθρώποις μέλ-, λοντα συνομιλεῖν, εἰς τὸν πρεσθύτατον xal πρῶτον, τῶν ἀνθρώπων εἰσοιχισθῆναι τὸν ᾿Αδάμ. Ταύτῃ γὰρ᾽ ἀναζωγραφῶν τὰ ἐξ ὑπαρχῖς, καὶ ἀναπλάσσων αὖθις

ἐχ Παρθένου xai Πνεύματος, τεχταίνεται τὸν αὐτόν

ἐπειδῇ χαὶ κατ’ ἀρχὰς, obonz παρθένου γῖς ἔτι xal

ἀνηρότου, λαδὼν χοῦν, τὸ λογικώτατον ἑπλάσατο

ζῶον ἀπ᾿ αὐτῆς ὁ θεὸς ἄνευ σπορᾶς.

Car. V. Jeremice locus expensus.

Adsit mihi hujus rei testis idoneus et disertus, B — Kaí pot ἐχέγγυος µάρτυς χα) σαφὴς ὁ προφήτης

propheta Jeremias : E descendi, inquit **, in domum figuli ; εἰ ecce ipse faciebat opus super lapides. Et cecidit vas, quod ipse faciebat in suis manibus. Et rursus fecit vas illud alterum , sicut. placuerat in conspeciu suo facere. Adhuc enim dum ex luto, ut sic dicamus, Adamus formaretur cum mollis et udus esset, ac necdum quasi pro testz ritu, immor- talitate excoctus el duratus fuisset, peccato guttze instar distillante ac defluente , dissolutus est. Quare eum rursus ab integro madefaciens, exque luto vas in lhonorem , eumdem Deus formans, in virginali primum durans et compingens utero, simulque uniens ac miscens Verbo, solidum infractumque in vitam eduxit, ne rursus inundantibus corporis Λι-

Ἱερεμίας παρήτω, Kal κατέδην εἰς τὸν οἶκον τοῦ κεραµέως, λέγων, καὶ ἰδοὺ αὐτὸς ἑποίει ἔργον ἐπὶ τῶν «Ίίθωγ. Καὶ διέπεσε τὺ ἀγγεῖον, ὃ αὐτὸς ἐποίει ἐν ταῖς χερσὶν αὑτοῦ. Καὶ πά»-υ’ ἐποίησεν αὐτὸ ἀγγεῖογ ἕτερον , καθὼς ἤρεσεν ἐνώπιον αὑτοῦ τοῦ ποιῆσαι. "Exc γὰρ πηλουργούμενον τὸν Αδὰμ, ὡς ἔστιν εἰπεῖν, καὶ τηχτὸν ὄντα xaX ὑδαρή, xai µηδέπω φθάσαντα, δίχην ὀστράχου, τῇ ἀφθαρσίᾳ κραταιωθῖῆναι, ὕδωρ ὥσπερ χαταλειθοµένη χαὶ χατα- στάξουσα, διέλυσεν αὐτὸν dj ἁμαρτία. Διὸ δη πάλιν ἄνωθεν ἀναδεύων (45) xal πτλοπλαστῶν τὸν αὐτὸν εἰς τιμὴν ὁ θεὸς, ἓν τῇ παρθενικχῇ κραταιώσας πρῶ- τον χαὶ πῄξας µῇτρᾳ, xat συνενώσας xaX συγχξράσας τῷ Λόγῳ, ἄτηχτον xai ἄθραυστον ἐξήγαγεν εἰς τὸν

xibus, contracta tabe deciderct. Uti etiam in para- € βίον: ἵνα μὴ πάλιν τοῖς τῆς φθορᾶς ἔξωθεν ἐπιχλν-

bola invente ovis cernitur Dominus docere, ubi ad astantes ait Dominus meus : (uis ex vobis liomo, qui habet centum. oves : εἰ si perdiderit unam ez illis , nonne relinquit nonaginta norem in deserto, ei vadit ad illam que perierat, donec inveniat eam? Et cum $nvenerit. eam, imponit in. humeros suos, gaudens ; et veniens domum, convocat amicos et vicinos, dicens illis : Congratulamini mihi , quia inveni ovem meam qua perierat **,

σθεὶς ῥεύμασι τηχεδόνα γεννῄσας Dtamécr ὡς xal ἐν τῇ περὶ τῆς ἀνευρέσεως τοῦ προθάτου φαίνεται, διδάσχων ὁ Κύριος παραθολῇ ' ἕνθα φησὶν ὁ Κὐριός µου πρὸς τοὺς παρεστηκότας Τίς ἐστιν ἐξ ὑμῶν ἄνθρωπος, ὃς ἔχει ἑκατὸν πρόδατα, κἂν ἁπο.]έσῃ ἓν ἐξ αὐτῶν, οὐκ ἀφίησι τὰ ἐγγεγήκοντα &vvéc ἐπὶ τοῖς ὄρεσι, καὶ πορευθεὶς ἐπὶ có ἁπο.]ω.λὸς., ζητεῖ αὐτὸ ἕως εὕρη; Kal εὑρὼν ἐπιτίθησυ ἐπὶ τοὺς ὤμους αὑτοῦ ' καὶ ἐθὼν εἰς olxor. συγκα-

Aera: τοὺς (ους καὶ γείτονας, «Ἰέγων ' Συγχάρητέ pov, ὅτι εὑρέθη τὸ πρόθατόν µου τὸ ἆπο-

Au.lcc.

Car. Vl. Spiritalium ovium integer numerus. Homo, alter ab angelis in Dei laudem chorus. Ovis perdit.e parabola exposita.

Quoniam enim ipse verissime erat atque est, qui D

a principio erat apud Deum et Deus erat ** , ipse imperator pastorque celestium , cui omnes aninii obtemperant ac quem sequuntur, composito regens ordine atque numerans beatoruimn coetus angelorum. Hic enim ille par est et perfectus immortalium

99 (αρ. xvin, rers. 5, 4.

caro ex Adamo propagata, et qu:e parte sui quadam in ipso exstiterit, assumpta fuerit a Verbo se incar- nante. Atque ideo Adamus ipse quodamniodo secun- dum aliquid sui Christus fuerit, Possiw.

(44) Πρεσδύτατον τῶν αἰώνων. Allat., seculo- tum antiquissimum, quod magis placet. GALL.

9 ]] Tim. n, 90, 21.

Ἐπειδὴ γὰρ αὐτὸς ὡς ἀληθῶς ἣν τε xat ἔστιν, àv ἀρχῇ ὧν πρὸς τὸν θεὸν, xaX θεὺς ὧν, ὁ ἀρχιστρά- τηγος καὶ ποιμῆν τῶν κατ᾽ οὐρανὸν, ᾧ πάντα mil» θονται χαὶ ὁμαρτοῦσι τὰ λογικὰ, xal ποιµαίνων εὐτάχτως xal ἁἀριθμῶν τὰ πλήθη τῶν µαχαρίων ἀγγέλων. Οὗτος γὰρ ἴσος xaX τέλειος ἀριθμὸς aüavá-

* Luc. xv, 4, 6. "5 Joan. 1, 1.

(45) Ἁγαδεύων. Infundens, subigensque : quod Vat. àávapopoóov, reformans atque. instaurans. lllud propius moduin attingit, quo ex luto aliquid re- fingitur : etsi non. videtur, quod jam testa fuit, quavis infusione in luti materiam subigi pousse, ut inde vas instauretur. Cowsrris.

69 CONVIVIUM DECEM ΥΙΜΩΙΝΟΜ. ᾿ | 10

των ζώων, χατὰ γενεὰς xal φυλὰς διῃρημένων, συµ- A animalium numerus, per cognationes tribusque di-

παραλγφθέντος ἐνταῦθα τῇ ποίµνῃ xal τοῦ ἀνθρώ- που. Δεδημιούργητο γὰρ χαὶ αὐτὸς ἔξω φθορᾶς, ἵνα τὸν βασιλέα Ὑεραίρῃ πάντων xoi ποιητὴν, ἁἀντί- Φθογγα μελῳδῶν ταῖς τῶν ἀγγέλων ἐξ οὐρανοῦ φε- ῥομέναις βοαῖς. ᾽Αλλ’ ἐπεὶ συνέδθη παρεληλυθότα τὴν ἐντολὴν, ὀλέθριον πτῶμα xai δεινὸν πεσεῖν εἰς θά- νατον ἀναστοιχειωθέντα * διὰ τοῦτό φησιν ὁ Κύριος, ἑαυτὸν εἰς τὸν βἰον ix τῶν οὐρανῶν ἐληλυθέναι, χαταλελοιπότα τὰς τάξεις xal τὰ στρατόπεδα τῶν ἀγγέλων. ᾿Απειχονίστέον γὰρ τὰ μὲν ὄρη τοῖς obpa- νοῖς τὰ 6i ἑννεν/χοντα ὀννέα πρόδατα ταῖς δυνάἀ- µεσι χαὶ ταῖς ἀρχαῖς xaX ταῖς ἐξουσίαις, ἃς xata- λέλοιπεν, ἀναζητῆσαι χατελθὼν τὸ ἁπολωλὸς πρό- 6ατον, ὁ στρατηγὸς καὶ ποιµἠν. Ἔλειπε γὰρ ἄνθρω- πον εἰς thv βίδλον ἑγχαταλεχθῆΏναι ταύτην ἔτι xal tbv ἀρ:θμὸν, βαστάσαντος αὑτὸν τοῦ Κυρίου xal ἀμφιεσαμένου' ἵνα pd xal πάλιν, ὡς ἔφην, ταῖς τριχυµίαις xal ταῖς ἁπάταις περιχλυσθεὶς χατα- πιωντωθῃ. Ταυτῃ γὰρ τὸν ἄνθρωπον ἀνείληφεν ὁ Ἀόγος, ὅπως 6h δι αὑτοῦ χαταλύσῃ τὴν Ex ὀλέθρῳ γεγονυῖαν χαταδίχην, Ἱττίσας τὸν ὄφιν. ρμουε Tàp uh δι ἑτέρου νιχηθῆναι τὸν πονηρὸν, ἀλλὰ δι) ἐχείνου, ὃν 6h xal ἑχόμπαζεν ἁπατήσας αὐτὸν τετυ- βαννγχέναι * ὅτι μὴ ἄλλως τὴν ἁμαρτίαν λυθῆναι xal Tbv χατάχρισιν δυνατὸν Tv, εἰ μὴ πάλιν ὁ αὐτὸς ἐχεῖνος ἄνθρωπος, δι ὃν εἴρητο τὸ Γῆ εἶ, καὶ εἰς ην ἀπε.εύσῃ, ἀναπλασθεὶς (40) ἀνέλυσε τὴν ἀἁπό- ςασιν, τὴν δι᾽ αὐτὸν εἰς πάντας ἐξενηνεγμένην ' ὅπως, χαθὼς ἐν τῷ ᾿Αδὰμ πρότερον πάντες ἀποθνήσχουσιν,

visorum, aggregato hic tali gregi etiam homine. Nam et ipse corruptionis exsors creatus est, ut re- gem universorum et creatorem, altero velut choro, angelorum e codo clamoribus respondente, lauda- ret ac celebraret. Sed quia centingeret eum, violato Dei mandato, gravi ac cxitioso lapsu corruere in morlem resolutum, propterea dicit Dominus, se in mundum, relictis angelicis ordinibus ac cohorti- bus, e ccelis venisse. Montes enim οσἱος designare pulandum est; per oves vero nonaginta novem, virtutes et principatus et potestates quas reliquit , descendens ipse imperator et pastor ad quzrendam ovem quz? perierat. Restabat enim ut et liomo in hanc matriculam et catalogum adjiceretur, quem

p ipse Dominus gestaret ac induisset : ne rursus , uti

dicebam, tricumanis fluctibus fraudibusque obru- tus, imo pelago mergeretur. Eo namque consilio susceptus a Verbo homo est, ul, devicto serpente , suo munere atque opera, hominis exitio latam con- demnationem dilueret. Consentaneum quippe fuit non ab alio vinci diabolum quam ab illo ipso quem a se seluctum suz se tyrannidi subjecisse gloria- batur. Nam neque aliter solvi peccatum οἱ damna- tionem aboleri possibile erat, nisi rursus ille ipse homo ob quem dictum erat, Terra es, et in ter- ram reverleris **, reformatus, qu:x ejus reatu in oinnes pervaserat, sententiam antiquasset : ut sicut prius in Adam omnes moriebontur, sic et in Christo rur- sus qui Adamum assumpsisset , omnes vivifica-

οὕτω δὴ πάλιν xal £v τῷ ἀνειληφότι Χριστῷ τὸν C rentur ο].

Ἀδὰμ πάντες ζωοποιηπθῶσι.

Cap. VII. Christi opera, Dei εἰ hominis propria, ejus ipsius, qui unus sit.

Καὶ περὶ μὲν τοῦ τὸν ἄνθρωπον, ὄργανον γεγονότα xai ἕνδυμα τοῦ Μονογενοῦς, τοῦτο ἀπεργάσασθαι, ὅπερ χαὶ αὐτὸς ὁ εἰς αὐτὸν εἰσοικισθεὶς, σχεδὸν Ίδη μοι δοχεῖ τέλος ἔχειν ' τὸ δὲ ὅτι µήτε μὴν ἀναρμο- στία, πάλιν ἐς ἀρχΏης διὰ βραχέων ἐπισχεπτέον, Τὸ Υὰρ αὑτοφύσει χαλὸν xal αὐτοφύσει δίκαιον xal ὅσιον, οὗ τὰ ἄλλα χατὰ μετοχὴν γίνεται χαλὰ, τὴν σοφίαν ὃ λέγων τυγχάνειν μετὰ τὸν θεὸν (47) ὀρθό- «21a λέχει ' τὸ δὲ αὖ ἀνόσιον καὶ ἄδιχον xaX πονηρὸν την ἁμαρτίαν. Δύο γὰρ τὰ tig ἄχρον ἀλλήλοις ἑναν- τία, ζωὴ xai θάνατος, ἀφθαρσία χαὶ φθορά. Ἰσότης

*5 Gen, in, 19. I Cor. xv, 39.

Hactenus satis exposuisse mihi videor, quemad - modum homo instrumentum factus et indumentura Unigenití hoc ipse przestiterit, quod et ille qui in eo habitavit. Quod autem neque imparitas illa sit, nec inconcinnitas dissonantiaque, rursus a capite bre- viter considerandum. ipsum enim natura bonum , . ipsum natura justum sanctumque, cujus reliqua participatione fiant boua ; qui secundum Deum Sa- pientiam esse dixerit, rectissime senserit : contra vero sceleratum et impium, injustumque ac pra- vum, esse peccatum. Duo namque sunt summe

L|

(46) Ἀναπ.]ασθείς. Sic Vat.; Mazar. vero et D στασιν propria; non videtur post Deum auctor di-

Allat., ἀναταλαίσας, quasi denuo lucta perfunctus, imstauratoque certamine. Probe hsc ecclesiastica, quibus ea qux sunt Christi hominis ut capitis, to- lius corporis esse perhibentur, ut ejus victoria, cu- jusq:e nostrum victoria intelligatur, qui menbris illius associamur, omnesque cum illo unum mystice corpus sumus : cujus perinde membrum Adamus fuit, ipse in Christo przdestinatus, et in Christo victor. instaurata illi Christi gratia, per poeniten- tiam lucta, qui in se victus ceciderat. Cowntris. (47) Thx Eoz(av μετὰ Θεόν. Cum Sapientiam ipsuin Aóyoy dicere videatur, cujus in Christo vult ipsa hominis opera, quo^ sensu optimum esse Ρο” test. de Verbo ut in natura per unionem χαθ᾽ ὑπό-

vinorum in nobis munerum, et quasi secundum αἷ- τιον, quod Ariani ponebant Verbum, cun: sit unus cum Deo et Patre auctor et causa, ut est una divi- nitas et virtus. Sin autem hzc, divinas velit parti- cipationes, ac quasi primos Dei effectus, ex quibus reliquis est ut sint talia, sic vera doctrina est, ipsae que toties Dionysio inculcata, et qua Deum ormni- bus anteponit que de illo dici aut intelligi possunt, huicque adeo ipsi quod Deus nominatur ; cum et lioc cujusdam sit actionis et effectus counotatio : non ut Palamite, virtus et. divinitas vere ab essentia distincta, illique velul quxdam emanatio ab zterno conjuncta, ut optime noster Calecas, ac reliqui ejus h:eresis impugnatores. lp.

7i S. ΜΕΤΗΟΡΙΙ EPISCOP! ΕΝ MARTYRIS 7à aiia aliis opposita, vita et mors, incorruptio et cor- A μεν Yap εστιν ἡ ζωὴ, ἀνισότης δὲ ἡ φθορά’ xai

Fuptio. Paritas enim est vita, imparitas vero cor- ruptio : et harmonia quidem, justitia et prudentia ; ejus vero turbatio et dissonantia, imprudentia et in- justitia. Homo autem inter hzc medius, neque ipsa justitia, at neque injustitia est: sed in incorruptio- nis ac corruptionis medio constitutus, ad utrum- vis horum propendens deflexerit, in ejus quod ob-

tinuerit dicitur naturam indolemque transferri. Si

quidem enim in corruptionem declinaverit, corru- ptioni obnoxius ac mortalis evadit; sin in incorru- ptionem, incorruptibilis et immortalis. 1n confinio quippe positus arboris vitz? et scienti: boni et mali, utriusvis poma gustaverit '5, in ejus formam com- mutatur, cum neque ipse lignum vite, neque cor- ruptionis exsistat : sed qui corruptionis cominercio et presentia, mortalis monstretur; necessitudine vero et complexu vit:e, incorruptibilis rursum ac immortalis enitea! ; sicut et Paulus docuit, dicens : Non enim corruptio possidebit incorruptionem, ne- que mors vilam '* : corruptionem quidem et mortem merito statuens id quod corrumpit atque occidit, non quod corrumpitur autve moritur : uti et incor- ruptionem et vitam , ipsum quod immortale et vi- vum przstat, non quod immortalitate et vita dona- tur. Quare neque inconcinnitas nec imparitas homo est, neque item paritas et concinnitas : sed ubi inconcinnitatem (przvaricationem scilicet pec- catumque) admisit, inconcinnus deformisque evasit; ubi vero harmoniam ac concinnitatem (nempe justi-

ἁρμονία μὲν ἡ δικαιοσύνη καὶ fj φρόνησις , ávap- µοστία bi fj ἀφροσύνη xaX ἡ ἁδιχία. Ὁ δὲ ἄνθρω- πος, τούτων ὧν μεταξὺ, οὔτε αὐτὸ τοῦτο διχαιοσύνην οὔτε μὴν ἐστιν ἀδιχία ' ἀλλὰ τῖς ἀφθαρσίας ἐν µέσῳ βεθηχὼς xai τῆς φθορᾶς, εἰς ὁπότερον αὐτῶν νεύσας προσχλιθῇ (A8), εἰς τὴν τοῦ κχρατήσαντος µετα- θάλλεσθαι λέγεται φύσιν. Ἐκχλίνας μὲν γὰρ εἰς «hv φθορὰν, φθαρτὸς γίνεται xaX θνητός εἰς δὲ τὴν ἀφθαρσίαν, ἄφθαρτος (49) καὶ ἀθάνατος. Μεθόριον γὰρ τοῦ τῆς ζωῖς ξύλου, χαὶ τοῦ Υνωστοῦ χαλοῦ τε xai πονηροῦ τιθεὶς, οὖπερ ἀπεγεύσατο τῶν καρπῶν, εἰς «hv τούτου xal µετεθλ{θη µορφήν᾽ οὔτε τὸ τῆς ζωῖς ξύλον αὐτὸς (v, οὔτε τὸ τῆς φθορᾶς' ἀλλὰ μετοχῇ μὲν γαὶ παρουσίᾳ φθορᾶς θνητὺς φανείς'

p προσοιχειώσει δὲ xal ἁλοιφῃ Qu ἄφθαρτος πάλιν

xai ἀθάνατος ' ὥσπερ xai ὁ Παῦλος ἑδίδαξε, λέγων " Οὐ γὰρ ἡ φθορὰ κ.ηρονομήσει τὴν ἀφθαρσίαν, οὐδὲ ὁ θάνατος τὴν ζωήν * φθορὰν μὲν xax θάνατον αὐτὺ τὸ φθεῖρον ὁρισάμενος εἰχότι λόγῳ xal τὸ ἆπο- χτεῖνον, ἀλλ᾽ οὗ τὸ φθειρόμενον xaX θνῃσχον ' ἆφθαρ- σίαν δὲ xaX ζωὴν αὐτὸ τὸ ἀθανατίζον xat ζωοποιοῦν, ἁλλ᾽ οὐ τὸ ἀθανατιζόμενον xat ζωηποιούμενον. "Doce οὔτε ἀναρμοστία χαὶ ἀνισότης ὁ ἄνθρωπός ἐστιν , οὔτε μὴν ἱσότης xal εὐαρμοστία: ἀλλ' ὅτε μὲν ἐδέ- ξατο τὴν ἀναρμοστίαν, (ὅπερ ἑστὶ τὴν παράθασιν xaX τὴν ἁμαρτίαν,) γἐγονεν ἀνάρμοστος xal ἀπρεπῆς" ὅτε δὲ τὴν ἀρμννίαν, τουτέστι τὴν διχαιοσύντν, Υά- γονεν εὐάρμοστον ὄργανον xai εὑπρεπές' ὅπως ὁ Κύριος, fj ἀφθαρσία νιχῄσασα τὺν θάνατον, εὐῆχωςν

Biam),concinnum organum decensque effectus est : (c thv ἀνάστασιν µελῳδήσῃ τῇ σαρχὶ, μὴ ἑάσας αὐτὴν

quo scilicet Dominus (mortis illa victrix incorru- ptio) sonore resurrectionem carni moduletur, non Sinens eam rursus possideri a corruptione. De hoc queque capite satis hactenus dictun est.

χληρονομηθῆναι πάλιν ὑπὸ tn; φθορᾶς. Καὶ μὲν 6h xaX περὶ τούτων ταῦτα ἤδη λελέχθω.

Ca». VIII. Sapientie ossa et caro. Costa er quo formata spiritalis Eva, Spiritus sanctus. Ade adjutriz. mu- lier, desponsw Christo virgines.

Prestruximus enim non levibus ex Scriptura pe- titis rationibus, primum hominem recte in Chri- $tunm referri posse, qui non jam figura et simula- crum alque imago Unigeniti sit, sed et hoc ipsum, Sapientia Verbumque evaserit. Instar enim aqua commistus homo sapienti: ac vitz, hoc factus est, quod erat illa ipsa purissima lux quae in eum

Προγεγύμνασται γὰρ μετὰ συστάσεων οὐχ εὖχα- ταφρον/των Ex τῆς ΓραφΏς, ὡς ἄρα ὁ πρωτόπλαστος οἰχξίως (50) εἰς αὐτὸν ἀναφέρεσθαι δύναται τὸν Xpt- στὸν, οὐχέτι τύπος ὧν (91) καὶ ἁπείχασμα μµένον xal εἰχὼν τοῦ Μονογενοῦς, ἀλλὰ xal αὐτὸ τοῦτο σορία γεγονὼς xai Λόγος. Δίχην γὰρ ὕδατος συγχερασθεὶς ὁ ἄνθρωπος τῇ σοφίᾳ xaX τῇ ζωῇ, τοῦτο γἐγονεν ὅπερ

venit. Unde Apostolus recte ad Christum diresit D ἦν αὐτὸ τὸ εἰς αὐτὸν ἐγχατασχῆφαν ἄχρατον φῶς. /

6 Gen. 1, 9. "* I Cor. xv, 50.

(48) Προσχκ.1ιθῇ. Wa ms. cod. Mazar. et Allatius. At Vatic., περιχαμρθῇ. CousEris.

(49) "Ag0apcoc. Allatius, ἄφθιτος. Tp.

(50) Οἰχείως. Ms. Mazar. cum Allat., δ.χαίως.

D.

(51) Οὐχέτι τύπος ὤν. De Christo satis intelligi- tur, etsi nulla substantiarum confusione, sed solum τῷ xa0' ὑπόστασιν. De Adamo vero, idque necdum gratiam per Christum consecuto, sed Dei sola libe- ralitate, qui unus ipse ejus ordinis auctor exstiterit, quomodo non Christi figura ac representatio, scd hoc ipsum quod Λόγος in ipsum adveriens ac ipse revera Christus exstiterit, ac velut hoc illi peculiare sit; hincque adeo ad Christum quasi per identita- tein referatur, vel aliter quam sancti reliqui, acci-

dentario dono gratie, qua dii quodammodo οβ]οί- mur, divino in ncbis semine in deitatem aucti secundum tenuem quamdam imitationem, unam ipsam contra unionem hypostaticam hominis possi- bilem, non video ut Methodius ex Scriptura ha- buerit, aut suadere possit. 'Avápvnotc (id est com- memoralio) mortis Christi ejusque passionis 1psa et in baptismo, in quo in ejus mortem intingimur, seu illam adumbramus : in Eucliaristia vero augustius, in qua nostri Ad: ἔχστασις et sopor Lotus mystice peragitur, ac num per χοινωνίαν peculiarius Metho- dius indicare voluerit? in qua utique mortem Do- mini, ipsa ejus sum.ptione (qua pridem baptismo comes erat) commemoramus, vel, ut Paulus loqui- tur, annuntiamus. Ip.

15 CONVIVIUM DECEM VIRGINUM. 1€ Ὅθεν ὁ ᾽Απόστολος εὐθυθόλως εἰς Xpussbv ἀνηχόν- A qux» de Adamo dicta erant. Sic enim maxime ος

τισε τὰ χατὰ τὸν Αδάμ. Οὕτως γὰρ ἂν μάλιστα ix τῶν ἐστῶν αὐτοῦ xai τῆς σαρχὺς τὴν Ἐκχλησίαν συμφωνήσει γεγονέναι ΄ ἧς δὴ χάριν, καταλείψας τὸν Πατέρα τὸν ἐν τοῖς οὐρανοῖς, χατηλθεν ὁ Λόγος πρ)σχολληθτσόµενος τῇ yuva:ix(* xai ὕπνωσε τὴν ἔχστασιν τοῦ πάθους, ἑἐχουσίως ὑπὲρ αὐτῆς ἀποθα- νών' "Ὅπως αὐτὲς ἑαυτῷ παραστήσῃ τὴν Ex- xAncíar ἕνδοξον xal ἅμωμον, χαθαρίσας τῷ «Ίου- ερῷ, πρὸς ὑποδοχὴν τοῦ νοητοῦ χαὶ µαχαρίου σπἑρ- µατος, ὃ σπείρει μὲν αὐτὸς ὑπηχῶν xa χαταφυτεύων ἐν τῷ βάθει τοῦ νοός * ὑποδέχεται δὲ καὶ μορφοῖ δίχην γνναιχὸς ἡ Ἐκχλησία εἰς τὸ γεννᾷν τὴν ἀρετὴν καὶ ἐχτρέφειν. Ταύτη γὰρ καὶ τὸ, Αὐξάνεσθε καὶ π.Ίη- θὐνεσύε, πληροῦται προσγχόντως, εἰς μέγεθος xat χάλλος xai πλῆηθος xa0' ἡμέραν αὐξανομένης αὐτῆς διὰ τὴν σὐνερξιν vat χοινωνίαν τοῦ Λόγου, συγχα- παθαένοντος quiv ἔτι xal νῦν, καὶ ἐξισταμένου χατὰ thv ἀνάμντσιν τοῦ πάθους. Οὐ γὰρ ἂν ἄλλως ἡ 'Ex- Χλησία συλλαθεῖν τοὺς πιστεύοντας καὶ ἀναγεννῆσαι διὰ λουτροῦ τῆς παλιγγενεσίας δύναιτο, ἐὰν μὴ xal διὰ τούτους ὁ Χριστὸς χενώσας ἑαυτὸν, ἵνα χωρτθῇ χατὰ τὴν ἀναχεφαλαίωσιν, ὡς ἔφην, τοῦ πάθους , πάλιν ἁποθάνῃ καταθὰς ἐξ οὐρανῶν, xal, προσχολ-

ληθεὶς τῇ ἑαυτοῦ γυναιχὶ τῇ Ἐκκλησίᾳχ, παράσχοι.

της πλευρᾶς ἀφαιρεῖσθαι τῆς ἑαυτοῦ δύναμίν τινα, ὅπως αὑξηθῶσιν οἱ ἐν αὑτῷ ο)κοδομηθέντες ἅπαντες, οἱ γεγεννηµένοι διὰ τοῦ λουτροῦ, ἐκ τῶν ὁστῶν xal ix τῆς σαρχὸς, τουτέστιν ἐχ τῆς ἁγιωσύνης αὐτοῦ, xai ἐχ τῆς δόξης προσειληςότες. Ὁστᾶ γὰρ x» cápxa σοφίας ὁ λέγων elvat σύνέσιν καὶ ἀρετὴν, ὀρθότατα λέγει" πλευρὰν δὲ τὸ πνεῦμα τῆς ἁληθείας t5 Παράχλητον, ἀφ᾽ οὗ λαµθάνοντες, εἰς ἀφθαρσίαν ἀναγεννῶνται προσηχόντως ol πεφωτισμµένοι. ᾿Αδύ- νατον δὲ τοῦ Πνεύματος τοῦ ἁγίου μετασχεῖν τινα χαὶ µέλος χαταλεχθῆναι Χριστοῦ, ἐὰν μὴ πρότερον, xai ἐπὶ τούτου συγχατελθὠν 6 Λόγος, ἑχστῇ χοιµη- θεὶς, ἵνα τὴν ἀνανέωσιν χαὶ τὸν ἀναχαινισμὸν, συν- εξαναστὰς τοῦ ὕπνου τῷ ὑπὲρ αὐτοῦ χεχοιμημµένῳ, xai αὐτὸς μεταλαθεῖν δυνηθῇ Πνεύματος, ἀναπλα- σθείς. Τοῦτο yàp χνρίως ἂν fj πλευρὰ λέγοιτο τοῦ Λόγου, τὸ πνεῦμα τῆς ἀληθείας τὸ ἑπτάμορφονν χατὰλ τὸν προφήτην ἀφ᾿ o0 λαµθάνων ὁ θεὸς χατὰ τὴν ἔχστασιν τοῦ Χριστοῦ, ὃ δή ἐστι μετὰ τὴν ἕναν-

ossibus et ex carne ejus Ecclesiam exstitisse con- venit : cujus scilicet gratia, relicto Patre qui est in celis, descendit Verbum ut αἀ]ιωτογοί uxori, et dormivit exstasim passionis, sponte pro illa mo- riens : Ut ipse sibi exhiberet Ecclesiam gloriosam et immaculatam, mundans eam lavacro **, ad spiri- . tale beatumque semen suscipiendum. quod seminat ipsc insusurrans plantansque in mentis penetrali- bus : concipit vero et format instar uxoris Eccle- sia, ad generandam virtutem ac enutriendam. Per eum namque modum convenienter impletur, quod ita preceptum est. *! : Crescite et. multiplicamini; dum ipsa Ecclesia per Verbi copulam et commu- nionem, etiamnum adhuc se nobis inclinantis, et per passionis commemorationem exstasim facien- tis, in magnitudinem et decorem ac multitudinem augetur. Non enim aliter Ecclesia concipere possit credentes, εἰ per lavacrum regenerationis eos re- generare, nisi propter bos quoque Christus se ip- sum exinaniens (quo nimirum per passionis reca- pitulationem capiatur), quemadmoduin dicebam , descendendo de celis rursum moriatur, et adlizere- scens uxori sug? Ecclesize, vim quamdam ex suo la- tere auferendam prebuerit, ut augmentum sumant omnes qui in illo zdificantur; qui nimirum per lavacrum nascuntur, cx ossibus el ex carne ejus (ex illius niinirum sanctitate exque gloria) acci- pientes. Ossa enim et carnem Sapientiz, qui dicat prudentiam esse atque virtutem , rectissime dixe- rit: costam autem, Paracletum, Spiritum veritatis, ex quo sumentes, in incorruptionem convenienter regenerantur qui fuerint. illuminati. Fieri vero ne- quit ut quisquam Spiritus sancti particeps fiat , et membruin Christi aggregelur, nisi prius in ipso quoque sese demiltens Verbum exstasi facta ob- dormicrit, ut renovationem ct instauraiionem , pa- riler e somno exsurgens cum eo, qui pro ipso ob- dormivit, reformationis Spiritus percipere possit. Is enim proprie Verbi costa dicatur, septiformis sci- licet veritatis Spiritus, juxta proplietain ?* ; de quo accipiens Deus, post Christi exstasim, posteaquam Scilicet homo factus ac morluus est, qua eum st adjutura fabricatur : nempe illi aptatas oc despon-

θρώπτσιν xal τὸ πάθος, τὴν βοηθὸν, αὐτῷ χατα- D sas animas. Multis enim locis sacra littera cou-

σχευάνει λέγω 65 τὰς ἡρμοσμένας αὐτῷ xal νενυµ- φευµένας Φυχάς. Ἔστι γὰρ ὅτε πολλαχῶς αὐτὸ τὸ ἄθροισμα χαὶ τὸ στίφος τῶν πεπιστευχότων Ἐκκλη- alav οὕτως ὀνομάζουσιν αἱ ΤΓραφαὶ, τῶν τελειοτέρων κατὰ προχοπὴν εἰς ἓν πρόσωπον χαὶ σῶμα τὸ τῆς Ἐχκλησίας ἀναγομένων. Οἱ μὲν γὰρ χρείττονες xal τρανότερον σπάσαντες ἤδη τὴν ἀλήθειαν , οὗτοι διὰ €i» τελείαν χάθαρσιν χαὶ πίστιν ἀποστειρωθέντες τῶν τῆς σαρχὺς ἀτοπημάτων , Ἐχχλησία Ὑίνονται xai βοηθὸς τοῦ Χριστοῦ, παρθένος ὥσπερ, χατὰ τὸν Απόστολον, αὐτῷ χαθηρµοσµένοι τε xal vevupupeu- µένοι, ἵνα, τὴν χαθαρὰν τῆς διδασχαλίας ὑποδεξά-

** Kphes. ν, 21, 90. *! Gen. 1, 19. PaTB01L. απ. XVIII.

95 [$g. xi 9.

gregationem ipsam catumque fidelium sic Eccle- siam nominant, dum nimirum perfoctiores ob vir- tutis profectum in unam personam ac corpus Ec- clesiz: referuntur. Nam meliores, et qui jam liqui-. dius veritatem perceperunt, hi prz: perfecta quam adepti sunt, munditie et fide, carnis libidinum steri- les ac vitiorum, Christi Ecclesia eique adjutrix fiunt; qui virginis in morem , ut Apostolus loqui- tur ?!, illi aptati sint atque desponsi, ut puro atque feraci doctrine suscepto semine, cooperentur, pro- pensa ope ad reliquorum salutem przdicationi fa» vendo. Qui autem imperfecti adhuc et tirones di-

5, [l1 Cor, τι, 9.

T $. ΜΕΤΙΙΟΡΙΙ EPISCOPAL ET gianTYnIS 16

sciplinis incipiunt. imbui, hi a perfectioribus, ut a A µενοι xat Υόνιµον σπορὰν, συνεργέσωσι 5οτθοῦντες

mair'bus, parturiuntur atque formantur , doncc et illi maturo partu editi, in virtutis magnitudinem . Ac decus regenerentur : ac rursus ipsi quoque per idoneum profectum Ecclesia facti, ad aliorum par- tum educalionemque liberorum operam conforant , uleri vice, in vase anime, voluntatem Verbi nulla noxa ad maturitatem perducentes.

τῷ χηρύγματι πρὸς τῆν τῶν λοιπῶν σωττρίαν. Οἱ δὲ ἀτελεῖς ἔτι χαὶ ἀπαρχόμενοι τῶν µαθηµάτων εἰς σω- τηρίαν ὠδίνονται xat μορφοῦνται, ὥσπερ ὑπο µττράσι πρὸς τῶν τελειοτέρων , ἔστ᾽ ἂν ἁποχυτθέντες ἄνα- γεννηθῶσιν εἰς μέγεθος χα) χάλλος ἀρετΏς ^ xa τά- λιν αὖ χατὰ προχοπὴν Ἐγχχλησία xoi οὗτοι Υεγο- νότες, εἰς ἑτέρων τὀχον ὑπουργίσωσι τέκνων xal

ἀνατροφὴν, μήτρας δίχην, ἓν τῷ δοχείῳ τῆς φυχῆς, τὸ θέληµα τελεσφορῄσαντες ἁλώθητον του Λόγου.

Cap. IX. Gratie αεοποιπία in Paulo apostolo.

Considerandum enim ut et in inclyto Paulo sese, res habuerit. Cum enim is nondum in Christo perfe- cius essel, generatur primum atque laetatur, evan- gelicis documentis imbuente ac per baptisma ipsum renovante Ànania, sicut in Actibus historia conti- net **. AL ubi factus essct vir, jamque zedificatus, spiritali scilicel perfectione novum form2tus, etiam adjutor οἱ sponsa Verbi evasisset, qui vitae semina et suscepisset οἱ concepisset : tunc, qni ipse prius infans exstiterat, Ecclesia parensque efficitur, par- Luriens et ipse eos qui ejus opera Domino crediais- sent, donec in illis quoque formatus Christus pare- retur, Filioli enim, inquit 15, mei, quos iterum par- turio, donec [ormetur Christus in vobis. Et rursus ** : Án Christo enim Jesu per Evangelium ego tos genui.

Hiuc igitur apparet, ad Christum et Ecclesiam referri que de Eva atque. Adamo Scripturg verbis

narratio habetur. lloc:-enim vere magnum illud sa- C

tramentum est, et mundi usu superius : quod ego ob imbecillitatem et mentis hebetudinem, pro ejus dignitate et magnitudine enarrare non valeo : id ta- . men connitendum. Restat enim ut qus hujus loci yeliqua sunt, apud vos exsequar.

Ἐπισχέφασθαι γὰρ χρὴ xaX τὰ χατὰ τὸν ἀοίδιμον ΠαΌλον. "Ott ὁπότε οὐδέπω τέλειος οὗτος ἣν ἐν Χρι- στῷ, γεννᾶται πρότερον χαὶ γαλουχεῖται, εὐαγγελι-

B ζομένου xaX ἀναχαινίξοντος αὐτὸν ᾿Ανανίου τῷ βαπτί-

σµατι, καθὼς ἐν ταῖς Πράξεσιν ἡ ἱστορία περιέχει. Ὅτε δὲ ἠνδρώθη xa ᾠχοδομέθη, ἤδη εἰς τελειότητα πνευματιχήην ἀναπλασθεὶς, καὶ βοτθὸς ἀπειρνάσθη xai νύμφη τοῦ Λόγου, τὰ σπἐρµατα τῆς ζωῆς ἀποξ-- ξάμενος χαὶ συλλαθώὠν * τηνιχαῦτα ὁ πρότερον χρτ- µατίσας παιδίον Ἐχχκλησία γίνεται καὶ µήτηρ, cl νων xal αὐτὸς τοὺς δι αὐτοῦ τῷ Κυρίῳ πεπ.στευ- Χότας, ἔστ᾽ ἂν καὶ ἓν τούτοις ὁ Χριστὸς µορρωθεὶς ἀποτεχθῇ. Texvía γάρ µου, φτοὶν, otc zdAmw ὡδί- Φω, ὄχρις οὗ µορφωθῃ Χριστὸς ἐν ὑμῖν: καὶ τά- jw Ἐν γὰρ Χριστῷ Ἰησοῦ διὰ τοῦ ΕὐαγγεΛ ου ἐγὼ ἡμᾶς ἐγένγησα.

Οὐχοῦν ταύτῃ συνέστηχεν εἰς την Ἐχχλησίαν ἆνα- φέρεσθαι xa τὸν Χριστὸν τὸ κατὰ τὴν Εὔαν θεώρημα καὶ τὸν 'A3áu. Τοῦτο γὰρ τὸ μέγα μυστίριον ὡς ἀληθῶς, xai ὁπερχόσμιον, ὃ ἐγὼ δι ἀσθένειαν xol ἀμθλύτητα νοὺς κατ ἀξίαν τε xal μέγεθος εἰπεῖν ἀδυνατῷῶ' ὅμως δ᾽ οὖν ἐπιχειρητέον. Λέγειν γὰρ ἑπόμενον ἂν εἴη λοιπὺν δη xa τὰ ἑξίς πρὸς ὑμᾶς.

Ca». X. Ejusdem apostoli doctrina de castimoniaz

Paulus igitwr, ad sanctimoniam et castitatem cunctos provocans, in hunc modum, quz ad primum liomireni et Evam spectant, secunda consideratione scnsuque in Christum direxit et Ecclesiam, quo in- doctis os obstrueret, omnem illis pretextum adi- mens et excusationem, Impudici enim ac libidinosi voiines, ob nimios in eis voluptatum fluxus ac il- lecehras, etiam S:ripturis vim inferre conantur, ut perverso eae sensu exponant, ac tanquam vallum defendendas incontinentiz: illas obtendant ; tum quod ita habetur ' ; Et dixit Deus : Crescite et mul- tplicamini; tuva illud aliud ** : Propter hoc relin- cuet lomo patrem et matrem. Neque ipsos pudet Spiritum incursare adversumque ire; sed tanquam in boc nati, qui adhuc foveantur ac insideant,con- cupiscenti: fomitem flatu prope eventilant ac titil- lstionibus reaccendunt. Quare. gatis acriter dolosa lec et maligna ipsorum consilia quzsitosque prz- t^xins excutiens, cum eo processiesef ut przscribe- rti qua ratione viros uxoribus uti condeceat, ac

Y Aet as, 7. P Cal. iv, 409., * d Cor. ww, 10.

Ὅ γάρ τοι Παῦλος, εἰς ἁγιασμὸν ἐχχαλούμενος πάντας xal σωρροσύνην, ταύτῃ τὸ χατὰ τὸν πρωτό- πλαστον χαὶ τὴν Εὔαν, xai δευτέραν ἑπαπόρησ.ν. εἰς Χριστὸν ἀνηχόντισε χαὶ τὴν Ἐκκλησίαν, πρὸς τὲ τοὺς ἀνεπιστῆμονας χατασιγᾶσθαι, Ὑυμνουµένους προφάσεων. ᾿Αχολασταίνοντες γὰρ διὰ τὰς ὑπερθαλ- λούσας ῥύσεις iv αὐτοῖς τῶν ἑδυπαθειῶν, παρὰ τὸν ἐρθόδοξον βιάξεσθαι τολμῶσι λογισμὸν τὰς Γραγφὰς, - ὥσπερ ἔρυμα προανατείνοντες ἀχρασίας, τό τε’ Εἶπεν € θεός Λὐξάνεσθε xal «κ.Ιηθύνεσθε. καὶ τ», "Erexev τούτου χατα.]είψει ἄνθρωπος τὸν πατέρα καὶ τὴν μητέρα" οὐδὲ αἰσχύνονται χατατρέχοντες τοῦ Πνεύματος ' ἁλλ᾽ ὥσπερ ἐπὶ τούτῳ γεγονότες , ἐντυφόμενον ἔτι xa ἐνθωχεύοντα τὸν οἵστρον ἀνού- ῥιπίζουσιν, ἑξάπτοντες ἐρεθισμοῖς. AU Oh καὶ µάλα δριµέως τὰς ἐπικλόπους ταύτας αὐτῶν χαταφροσ΄νας τε καὶ πεποιηµένας προφάτεις ἑχχόπτων, ἐλθὼν εἰς τὸ διατάζασθαι, πῶς δέοι προσφἑρεσθαι τοὺς ἄνδρας ταῖς Υυναιξὶ, ἀποφηνάμένος, ὅτι οὕτως ὥσπερ καὶ € Χριστὸς τῇ Ἐχχλησίᾳ, ἑαυτὸν πα:αδιδιὺς ὑπὲρ

V (41. p, 19. 95 ibia. 94,

Tl CONYIVIUM OECEM ViRGINUM. 78

αὐτῖς, ἵνα αὐτὴν ἁγιάσῃ καθαρίσας τῷ Acvrpi A pronuntiasset, sic nimirum ut οἱ Chrispus ipse. se

τοῦ ὕξατος ἐν ῥήματι ΄ ἀνέδραμεν eig τὴν Γένεσιν, ἐπιμντσθεὶς τῶν περὶ τὸν πρωτόπλαστον ῥητῶν, &So- µαλίζων εἰς τὸν προχείµενον αὐτῷ xal αὑτὰ νοῦν τῆς ὑποθέσεως ὅπως uh παράσχη λαθὴν τοῖς χε- «αλαίοις χαταγρήσασθα, τούτοις τοὺς πρεσθεύον- τας, προφάσει τεχνογονίας, σωμάτων παρατρι- έὰς.

gessit, qui se ipsum pro Γου]σδία tradidit, ut eam sanctificaret εἰ mündaret lavacro a7um in verbo 5, recurrit ad Genesim, eurum quae {ο de primo ho- mine dicuntur mentionein inducens, exque subjecti argumenti sententia hz:ec eadem exponens, ne quam sacris illis verbis abutendi occasionem iis przebeat qui, liberorum procreandorum prztextu, hisce ve- nereis immorari docent. |

Car. XT. De eodem argumento.

Ἐπισχέγασθε γὰρ, ὅτι σωφρονεῖν, ὦ παρθένοι, χατὰ χράτος θέλων τοὺς πεπιστευχότας, διὰ πολλῶν αὐτοῖς τεχµηρίων ὑπεμφαίνειν πειρᾶται τὺ ἀξίωμα τῆς ἀννείας, ὁτὲ μὲν, Περὶ δὲ ὧν ἐγράψατέ poi,

ἀέγων, Πα λὺν ἀνθρώπῳ γυγαικὺς μὴ ἄπτεσθαι * n

αὐτόθεν δειχνὺς ἤδη περιφανῶς, τὸ uf προσφαύειν γυναικὸς εἶναι καλὸν, προτάξας αὐτὸ xal προεχθέ- µενας ἁπολελυμένως : εἴτα τὴν ἀσθένειαν αὖθις συν- ιξδὼν χαὶ τὴν ὑπέχχανσιν τῶν ἁἀκρατωτέρων τὴν εἰς συνωσίαν, δυνεχώρησε τοῖς μὴ δνναµένοις ἄρχειν σαρχὺς χρῆσθαι ταῖς ἑαυτῶν ὀμεύνοις μᾶλλον, ἡ παραπίπτοντας ἀσχτμόνως ἐχχεῖσθαι περὶ πορνείας. Αμέλει μετὰ τὸ ἐπιτρέφαι ταῦτα εὐθέως παρῆγαγε κόὸε. "Ira μή πειράζῃ ὑμος ὁ cacarac διὰ τὴν ἀχρασίαγ. "Ὅπερ Eaziv* Ei. μὴ δύνασθε, ὦ οὔτοι, παντάπασ: σωφρονεῖν διὰ την ὑγρότητα τῶν σωµά- των, ἑπιτρέδω μᾶλλον ταῖς σφῶν αὐτῶν γχοινωνεῖν γαμεταῖς' ἵνα μὴ. καὶ ἐγχράτειαν ἐπαγγέλλεσθαι νοµιζόμενοι, πειράζησθε συνεχῶς ὑπὸ τοῦ πονπροῦ tig ἀλλοτρίας ἐχφλεγόμενοι.

Car. XII. Paulus viduis exemplum,

dioc γὰρ αὐτὰ xiípsva ὃ:αθρήτωμεν ἐπιμελέστε- p^ ὅτι ph ἀπολελυμένως ὁ Απόστολος ἐπένευσε ταυτα τοῖς πολλοῖς, ἀλλὰ προσθεὶς τὴν αἰτίαν πρό- τερον», δι ἣν εἷς τοῦτο παρήχθη. ᾿᾽Αποφηνάμενος χοῦν, KaAóv εἶναι ἀνθρώπῳ γυγαιχὺς μὴ ἅπτε- σθαι, εὐθέως παρήγαχε΄' Διὰ δὲ τὰς ποργείας ἕκαστος τὴν ἑαυτοῦ Υυγαῖκα ἐχέτω. Τουτέστι, διὰ την ἀνάγχην τῆς πορνείας, ei μὴ φἐρέτε χολάζειν τὸν ἑδονὴν. Καὶ ἑχάστη vv τὸν ἴδιον ἄνδρα ἐχέτω. Ti γυναικὶ ὁ ἀνὴρ τὴν ὀφειλὴην ἁποδιδότω ἑμοίως δὲ καὶ ἡ γυγη τῷ ἀνδρί. Ἡ γυνἡ τοῦ Ιδίου σώματος οὐκ ἐξουσιάζει, dAA. ὁ drip ἁμοίως δὲ καὶ ὁ ἀνὴρ τοῦ ἰδίου σώματος οὐκ ἐξουσιάζει, ἀἆ 1.1) ἡ γυνή. Mi] ἁποστερειτε ἁνιλή- JAovc, εἰ ui] τι ἂν ἐκ συμφώνου πρὲς καιρὺν, ἵνα σχο.άζητε τῇ προσευχῇ ' xal πάλιν ἐπὶ có αὐτὸ συνέρχεσθε, Ίνα μὴ πειάζῃ ὑμᾶς ὁ σατανᾶς διὰ τὴν ἀχρασίαν. Τοῦτο δὲ «Ιέἔγω κατὰ συΤΥΥώμηΝ. οὗ κατ ἐπιταγήν. Τεθεωρηµένως δὲ σφόδρα xal τοῦτο. Κατὰ συ/}γνγὠώμην γὰρ ἐπεσημήνατο συµΡε- θουλευχέναι νῦν, οὐ χατ ἐπιταγὴν ' ἐπειδὴ τὴν μὲν ἐπιταγὴν Ez τῆς σωρροσύνης, καὶ τοῦ μὴ ἄπτεσίαι γωναεχὸς λαμθάνει᾽ τὴν δὲ συγγνωμὴν ἐπὶ τῶν μὴ ὀυναμένων, ὡς ἔφην, χολάδειν τὴν ἐπιθυμίαν. Περὶ

5 Ευρ v. 26. '* ] vor. vu. 1." ἱνίά. 5.

"* ibid 1

Considerate enim, o virgines, ut. omnino etiam» qué atque ctiam fideles ad castitatem inducere sat- agens, per multa argumenta illis insinuare conetur ejus przstantiam ; ut cum modo ait *?; De quibus autem scripsistis milii : Bonum esse homini mulierem non tangere ; inde jam clare ostendens, honestum esse non accedere ad uxorem, cum lioc absolute prastruxisset ac proposuisset, Deinde, infirmita'!is liuman:e conscius, àsstumque vehementem reputans quo intemperatiores in coitum rapiuntur, non να” lentibus carnem ex imperio coercere, suis potius uti uxoribus permisit, quam ut indecore in fornicarias congressus effundantur, Denique sic facta illa in- dulgentia, mox istud adjecit *! : Νε tcnlet vos Sata- mas, propter inconlinentiam vestram. Quod cst : Si non potestis, heus vos, omnino in castitate vivere, propter inolitam corporibus vim libidinis, suadeo ac hortor ut vestris potius uxoribus consuescatis, ne dum profiteri videmini continentiam, tentemini as- sidue a malo dxmone, ad alienarum mulierum cu- piditatem inflammah.

et iis qui uxoribus non werentu?.

Age enim, contextum ipsum diligentias inspiciae mus, ac observemus non sic absolute hec passim omnibus Apostolum concessisse, sed adjecta priis causa ex qua ad id adactus est. Cum itaque in hzc verba sententiam dixisset ** : Donum esse homini mulierem non tangere , statim subjunxit *! : Propter [ornicatiorem autem «nusquisque suam uxorem ha- beat. Hoc est, propter fornicationis necessitatem, si voluptatem cohibere non sustinetis, Et. unaqua- que mulier proprium virum habeat. Uzori vir debi- Eum reddat, siniliter et uxor viro. Mulier «ui cor-

D poris potestatem non habet, sed vir; simili'er et vir

sui corporis potestatem non habet, sed mulier. No- lite (raudare invicem, nisi f.r:e ex consensu ad tem- pus, ut vacetis orationi : οἱ iterum revertimini in id. ipsum ne lentet. vos Satauas propter incontineutiam. Hoc autem dico secundum indulgentiam, non sccun- dum imperium δν. CircumSpecte admodum | istud eliam appositum est. Secundum indulgentiam enim significavit se nunc consilium d:disse, nou secun- dum imperium. Nam imperium quidem ibi potius usurpat, ubi castitatem suadet, et. tanzi mulierem vctat ; indulgentiam vero, uti dicebam, illis adhibet qui concupiscentiam cohibere non possunt. Ac de

9 τομ. 9. ** ibid. 9-6.

7» 5. METHODII EPISCOP! ET" MARTYRIS £0 lis quidem, tam viris quam feminis, qui singulari A μὲν οὖν µονογάµων τε x2l µονογαμίδων, ὧν f συζν-

conjugio vel jam devincti sunt, vel deinde conjun- gentur, ista constituit. De iis vero viris qui jam uxores amiserunt, aut mulieribus qu:& amiserunt viros, deinceps diligenter examinanda est Apo- stoli sententia, quid de illis insinuet.

Dico autem innuptis, inquit **, et viduis : Bonum est illis, si sic permanserint, sicut et ego. Quod si sc non conlinent, nubant ; melius est enim nubere quam uri. Hic quoque constanter priores partes conti- neuti: assignat. Se ipsum enim exemplum maxi- mum adhibens, ad ejus conatus :emulationem quan- tumvis arduam, auditores provocavit; przstare do- cens, eum qui unius uxoris conjux exstiteril, apud $6 deinceps mancer»?, sicuti εἰ ipse facicbat. Quod si id ipsum ob z:stum vimque concupiscentix: non- nulli difficilius fuerit, eum qui ita comparatus sit, &d secundas nuptias transire secundum indulgen- tiam consentit. Non quod secundas nup:ias bonum quil esse ac honestum decernat, sed przsiare id judicans quam ut quis libidinum zstu ardeat. Vel- ul enim ei quis in dic Paschae ac jejunii graviter

€5 1 Cor. wit, 8, 9.

(52) Περὶ τῶν dzxo6aloué£rov ἤδη γαμετάς. Textum Pauli, quod ipse aperte petit, de viduis vi- ris et mulieribus, Methodius accipit : in quibus se iaximum exemplum proponere ad contentionem xirtutis, el ut sic mancaii solitique a. matrimonio deinceps. castitatem. colant, Paulum dicit. Καλὸν αὐτοῖς, ἐὰν οὕτω µείνωσιν, ὡς xàyo. Sicque ex mente Methodii Paulus viduus fuit : aut nisi viduus erat, conjugem in sororem verterat, ejus deinceps abstinens consuetudine, ne cui illa impediwento fo- rel evangelicze functioni : quomodo majores saltem &acerdoies et episcopi, assumpto sacerdotio, nec invitis conjugibus czl.bes deinceps in Eeclesia fuere. Qu:cetio hiec nihil pietatem tangit: perindeque est, $ive Paulus ante. vocationem uxorem habuerit, haud secus ac Petrus, siveilla carucrit: quod ante Evangelium virginitatis cultus nullus apud Hebrieos erat, aut quam exiguus. Quin autem. argumentum longe probabile ex lioc loco trabatur Methodio, ut et Chrysostomo lib. Je virgin., et aliis, ad supe- riores Pauli nuptias asiruendas, vix polest negari : quod de virginibus disserens quz maritos non ali- gerunt, nunquam illas suo exemplo provocat ; secus yero εουιοὶ et iterum cum de viduis, sive illis, qui συ) conjugati, ab uxorum se amplexibus conti- newent, Lib.t bic recentioris auctoris non ineruditi expos.tionem Metlodianz aflinem ascribere. Hebraei

dicunt T2ow ek rock. Greci mulierem amisso con- jugio, 4 pav vocunt ς uL vir amisso conjugio χΏρος dicatur, ἀναλογία perinittit : usus popularis non re- cipit : quare. aliam vocem quasivit Paulus, et ἄγα- oy dixit, generis. nomen pro specie ssurpans. Nan γαμος, ex vi vocis est tam. qui nunguam in conjugio [uit quam cui conjugium periit. Sed Μι posteriore sensu hic usurpat Paulus, ut viduarum addita men- tio nos docel, el vox ἄγαμος repetita in[ra 413. Sic quoque sensit dgnatius, si tamen Ignatius, non ejus interpolator epist. ad Philadelphenos, ubi, aliorum celebrata. continentia, qui virgines perstterunt , non abhorrere se a nuptiss docet, sed optare ut vel inler sanctos conjugaios, et ad eorum vestigia in regno coelorum inveniatur; ὡς Πέτρου καὶ Παύλον, καὶ τῶν ἄλλων ἁποστόλων τῶν Ὑάμοις προσοµιλῃ- σάντων. Sicut Petrus εἰ Pauius, et relique apostolt, 11i nupliis f.erunt sociati. Sed. nibil horum veteres 3udices Anglicani, in quibus. exsiat verejo antiqua

γία ἕως ἔτι xax αὖθις, ταῦτα νομοθετεῖ περὶ 6k τῶν ἀποθαλομένων Ίδη γαμετὰς (52) ἀνδρῶν f| γυναιχῶν νοὺς συζύγους πάλιν αὐτὴν ἀκριθῶς ἑἐξ'χνευτέον τοῦ Αποστόλου φωνὴν, ὅ τι ποτὲ χρησμῳδεῖ.

Λέγω δὲ τοῖς ἀγάμοις καὶ ταῖς χήραις ' Kadóv αὐτοῖς, ἑὰν' οὕτω µείνωσιν, ὡς καὶ éyo. El δὲ οὖκ ἐγκρατεύογται, γαμιησάτωσαν ' κρεῖσσον γὰρ γαμῆσαι 7) πυροῦσθαι. Ἐπέμεινε καὶ ἐνθάδε προ- xplvov τὴν ἐγχράτειαν. Ἑαντὸν γὰρ παράδε'γµα μέ- γ:στον λαθών, εἰς τὸ ζγλῶσαι τοὺς ἀχροατὰς πρρεχα- λέἐσατο ταύτην τὴν ἔνστασιν χρεῖττον εἶναι διδάξας τὸν ἐπὶ μιᾷ γαμετῇ συνεζευγµένον ἐφ᾽ ἑαυτῷ μένει», ὥσπερ 6h xal αὐτός. El 5" αὖ τοῦτο διὰ τὴν ἑχπύ-

DB ρωσιν χαὶ τὶν ἀκμὴν τοῦ σώματος δυσκατόρθωτον

εἴη τινὶ, εἰς δεύτερον χατὰ συγγνώµην παρελθεῖν τὸν οὕτως ἔχοντα συγκατατίθεται γάμον οὐκ αὐτὸ τοῦτο διγαµίαν ἀποφπνάμενος εἶναι καλὸν, ἀλλ' ἅμει- voy χρίνας τῆς ἐχπυρώσεως. Ὥσπερ γὰρ εἴἶ τις ἓν ἡμέρᾳ τοῦ Πάσχα xa τῆς νηστείας ἐπισφαλῶς νοστ- λευομένῳ προσἐφερε τροφὴν, xai Σχέλευς διὰ «iv

epistolarum Ignatii, qualis fere Grxecus textus nu- per prodiit ex codice Florentino, qui ipse verus pue rusque lgnatianus haberi potest, ac qualem antiqui habuerunt Eusebius, Hieronymus, Theodoretus, etc., quibus mirum si pr:eseribat post tot s:ecula Calvini tinetus. veneno, uniusque ejus discipalorum, cala- mus. Ex vero itaque l;natio, de Pauli nuptiis ni- hil haberi. potest : ipse Methodius petius insinuat, explicatione Paulini textus, quam aperte. asserat, Unusergo erit auctor ejus conjugii Clemens Alexan- drinus, cujus verba recitat Euseb. lib. sw Zlistor. c. 90, et Niceph |. it, ο. A4, cx illo seilicet loco Phil. iv, 5, καὶ ἐρωτῷ xal σε, σύζυγε γνήσιε, συλ- λαμθάνου αὐταῖς ' qui tamen locus minus favet, Nam primo genus dissidet : veto: * germane, verc. Quanquam enim. Attici quandoque inasculina. jun- uut Jemininis, nou tamen tanta videtur fuisse aulo Greci sermonis peritia aut elegantia, ut ejusmodi Atticismuim | sectatus sit. Deinde quanta: ac cujus auctoritatis Philippis uxor quondam Pau!i f1umqtue soror, ul. ei et mulieres et viros commen- daret? Penam verba Grotii; Σύζυγος, qui Hebraice "Q2, non 4antum dicitur de junctis matrimonio, rerum etiam. de collegis. Quem autem Philippis po- tius collegi vocaret Paulus, quam. τῶν πρεσθυτέ- ptow προξστῶτα, «Ἡ)149 sunina. erat etiam in pecuniis elargiendis auctoritas? Ad. Epaphroditum ergo per ἀποστροφὴν vertit se oralio, tanquam presentem [u- turum. ubi. Epistola hac in Ecclesia Philippeusium legeretur. Nec aliud hic σύζνγος quam supra αυνερ- Υός, adjutor. Hzc mihi satis. Unum est, null veterum de Pauli nxore eum locum interpretatum; nec proinde nobis interpretandum, aut Clementi sic quasi obiter ex pervio vocis usu masisque triio collizenti, assentieudum ;. quod nempe Paulus. τὴν αὑτοῦ οὐκ ὀχνεῖ προσαγορεῦσαι σύζυγον, san ip- sius conjugem. compellare nonu veretur. Atqui magis allendentà τὸν aj$Tov occurrissel, suum. collegam, adjutorem, vel episcopum, vel quemwis alium pra- cipuz auctoritatis in. Ecclesia quie erat Philippis, virum, ac qui viduis seniorihus aliisque indigenti- bus sullicere posset, qued in. Pauli uxorein, in ca praesertim Ecclesia, nou. cadit. Qnid. eni tanta auctoritatis mulieri llebrzz extra p μαι in urbe Gre oorum ? CousEr:s.

ai "^. CONVIVIUM DECEM VIRGINUM. £3 ἀσθένειαν ἀπογεύεσθαι τούτων τῶν προσφεροµένων, Α segrolanti cuipiam cibum offerat, jubeatque, qua la-

λέγων Ὡς ἄρα τὸ μὲν ἀληθῶς, ὦ οὗτος, χαλὸν, ἐχρῆν, ὥσπερ δὴ xai ἡμᾶς, xal σε χαρτερῶς δ.α- µείναντα, τῶν αὐτῶν μεταλαθεῖν (95) ' ἀπηγόρευται γὰρ σήµερον διαίτης ἐπιμνησθῆναι τὸ σύνολον. "AX ἐπειδὴ νόσῳ προχατασχεθεὶς ἐξησθένησας, χαὶ οὐ δύνῃη ρέρειν ταύτῃ 6h συγγνώµην νέµοντες συµθου- λευόµεθα σιτίων ἑπορέξασθαί σε, ἵνα μὴ, παντάπα- σι διὰ τὴν νόσον οὐ δυνηθεὶς ἀντισχεῖν πρὸς τὴν ἐπι- θυµίαν τῆς τροφῆς, διαφθαρῆς. Οὕτω xal 6 ᾿Απόστο- λος ἐνθάδε, πρότερον εἰπτὼν, ὅτι βούλοιτο πάντας οὕτω διαμεῖναι σώφρονας, ὥσπερ 6h xal αὐτός” τὸ μετὰ ταῦτα τοῖς βεδαρημένοις νόσῳ τῶν παθῶν, ἵνα ph πορνείαις μιανθῶσιν (54), οἱστρηλατούμενοι τῶν παιδογόνων μελῶν τοῖς Υαργαλιαμοῖς εἰς ἐπιμιξίας

borat zgritudine, gustare qux appouantur, dicens ; Bonum quidem erat, o amice, ac vere decebat, e quoque, uti et nos, fortiter perseverantem, eadem percipere : interdictum enim hodie est, cibi ullius vel prorsus meminisse : quod tamen morbo corre- ptus es ac infirmaris, nec ferre inediam potes ; id-- circo secundum indulgentiam consulimus ut cibis vescaris, ne forte non valens ob zgritudinem ad- versus cibi cupiditatem resist»re, moriaris. Sic ve- ro hic quoque Apostolus prius dixerat optare se omnes castos perseverare, uti ct ipse eral; postea tamen libidinum morbo gravatis, ne 5ο stupris con- tam'narent, genitalium membrorum titillationibus, velut «δίτο quodam, in incestos adulterinosque

ὀθνείων σπερµάτων, ἐπέτρεφε τὲν διγαμίαν᾿ μᾶλλον ῃ congressus acti praecipites, secundas potius nu-

χρεῖσσον αὐτὴν εἶναι Χρίνας τοῦ πυροῦσθαι καὶ ἀσχημονεῖν.

piias permisit, Ργαδίαγο eas judicans, quam ut quis iicendio illo ardeat ac se inhoneste impudicitiis . gerat.

Car. XIII. Pauli de virginitate doctrina expenditur.

Kal περὶ μὲν ἐγχρατείας xax γάμων, xaX σωφρο- σύντς χαὶ χοινωνίας ἀνδρῶν, xai ἐν τίν, τούτων τὸ ὠςέλχιμόν ἐστιν εἰς δικαιοσύνης xazaox:utv, σχεδὺν £r, uot τέλος ἔχει, περὶ δὲ παρθενίας εἰρῆσθα. λεί- σεται λο,πὸν, εἴἶ τι χαὶ περὶ ταῦτης ἄρα διαθεσµο- θεῖται. Οὐχοῦν καὶ τούτων πἐρι διαληττέον. Ἔχει vip 666 * Περὶ δὲ τῶν παρθἐνων ἐπιταγὴν Κυρίου οὐκ ἔχω' γνώµην δὲ δίδωµι, ὡς 1Jenpéroc ὑπὸ Κυρίου πιστὺς εἶναι. Νομίζω οὗν τοῦτο xaJAór ὑτάρχειν διὰ τὴν ἐνεστώσαν dvádyxny* ὅτι xadór ἀνθρώπῳ οὕτως εἶναι. Δέδεσαι γυναιλί; μὴ ζήτει Jóctr. ΛέΊυσαι ἁπὸ γυναικός; μὴ ζήτει rvvaixa. av δὲ xal «άδῃς, οὐχ ἤμαρτες. Kad ἑὰν' γήμῃ 4 «παρθένος, οὐχ ἥἤμαρτε' θ.ίψιν δὲ ἔξουσι τῇ capxl οἱ τοιοῦτοι. Ἐγὼ δὲ ὑμῶν φείδομαι. Λίαν εὐ]αθῶς τὸν περὶ παρθενίας εἰσηγησάμενος λόγον, χαὶ µέλλων συμθουλεύειν γαμίζειν τὴν ἑαυτοῦ παρ- θένον, ὅτῳ «φίλον, ὅπως μηδὲν τῶν εἰς ἁγιασμὸν φεροµένων xav! ἀνάγχην γένοιτο xaX βίαν, ἀλλὰ χατὰ πρόθεσιν αὐτεξούσιον ψυχῆς (τοῦτο γὰρ πρόσφο- go» Θεῷ') οὐ βούλεται ἐξ αὐθεντίας αὐτῷ ταῦτα, xa ὨΩώμης λελέἐχθαι τοῦ Κυρίου ΄ τουτᾶστι τὸ γαμίζε- σθαι thv παρθέἐνον. ᾽Αμέλει φήσας ' Ἐὰν δὲ καὶ Τήµῃ ἡ ἄαρθένος, οὐχ ἤμαρτε * σχεδὸν πάλιν ὑπευ- αχαθτθεὶς ἀνετάραξε τὴν συγχατάθεσιν, κατὰ συγ- {νώμην ἀνθρωπίνην ὑπεμφαίνων ταῦτα συµθεθου- αευχέναι͵ ἁλλ' οὐ κατλ θείαν.

** ] Cor, vi, 35, 38. *' ibid. 8.

$9! Tor αὐτῶν μεταΛαδεῖν. Eadem | mysterta wonere, quod precipue in Paschate fiebat et die Kesurrectionis, expleta: jejuniorum observantia, de qna bic Methodius, et quam ipsam Pascha vocat, quod dies isti Pasche proximi, ipsi quoque ita di- cerentur, arctiorique jejunio et inedia perageren- tnr : Magno przsertim Sabbato, quando ad diei l'ominicz auroram vel gallicinium fideles jejunium tenebant, tuncque celebratis. divinis mysteriis illis impertiebantur. Quem ritum*hic omnis locus indi- c3:, 9S0natque postcommunio (ut vocant) misse Sa.bati sancti, quain sic occupato die illa celebrant,

De continentia et nuptiis, deque castitate et re maritali, hactenus a me dictum sit, ac in utris ho- rum inveniatur utilitas ad justitize profectum ; jam superest ut de virginitate loquamur, num et de illa aliquid sancitum sit. Quare de his quoque nobis esl disserendum. Ait itaque Paulus ** : De virgini- bus autem. preceptum Domini non habeo : consilium autem do, tanquam misericordiam consecutus a. Do- mino, ul sim fidelis. Existiino ergo hoc bonum esse

6 propter instantem. necessitatem, quoniam bonum esi

homini sic esse. Alligatus es uxori? Noli querere solutionem. Solutus es ab uxore? Noli quarere uxo- rem. Si autem acceperís uxorem, non peccasti. Et οἱ nupseril virgo, non peccavit : fribulationem | tamen ecrnis habebunt hujusmodi. Ego autem vobis parco. Valde caute introducto de virginitate sermone, da- turusque consilium, ut cui quisque maluerit virgi- nem suam nuptui tradat ; quo scilicet, corum qui ad sanctimoniam ducunt, nihil pcr necessita- tem. vimque fiat, «ed libere voluntatis animique proposito (hoc enim Deo acceptum) non vult hxc jubentis auctoritate abs se dicta, exque Domini sententia (ut. nimirum virgo nuptui tradatur). Ni- mirum cum dixisset " : Et si nupseril virgo, non

p Peccatit, propemodum rursus quod dixerat veritus,

assensum pene dubio turuavit, datum a se consi- lium indicans, secundum liumanam indulgentiam, non secundutn divinam.

cum pertincat ad noct*m ipsam resurrectionis. llla ergo die vel cibi meminisse piaeulum crat, à quo timen per indulgentiam infirinus. immunis. erat, Cespitarunt graviter interpretes, cum alter reddidit, de oblatis abstinere ; alter, facere quod omnes hodie faciunt, id est. in inedia perseverare, nihil atten- denies scopum illius omis inedi:e, sic Methodio iusinuatum ; nempe τὴν µετάληδιν, mysteriorum percepiionem, ea die sanctis omnibus ac fidelibus communem. CoysEFts,

(54) Μιανθῶσιν. Sic. Allatius. Sed codea Vat., quem sequitur Possinius, λιµανθῶσιν. Ip.

85 5. ΜΕΊΠΟΡΙΙ EP;SCOPI EU MaRTYRIS ει Idea statiin postquam dixerat, Si nupserit virgo, wom λ Εὐνέυως Υοῦν µετὰ τὸ εἰπεῖν, Καὶ ἐὰν vp ἡ

pezcavit, ** addidi : Tribulationem tamen caruis /ιαῦό- buni liujusmodi. Ego autem vobis parco. Quasi dicat, leo volis parcens, o auici, in liis assensum dedi, quod sie sentire in aniinuin ipsi induxeritis, ne per vim ad loc impellere videar, ac vestrum nonnullis necessitatem imponere. Sin tamen ita placet ut ad Wuptias potius animum veriatis, qui castimoniz le- ges $gre feratis; vel hnoc modo e re vestra judico, ut carnis libidines nioderemini, non abutentes n:u- puaiis licenti:e prtextu in immundiliam, vestris ipsorum vasis. Subinfert ergo *? : Ποο itaque dico, fratres : Tempus breve est : reliquum est, ut et qui habent uxores, tanquam non. habentes sint. Deinde 1ursus insistens, et ad eadem incitans, sermoneu, expe:diit, quod sic ad virginitatem urgebat, fortius conSrmans. Ubi itaque ipsissima hzc quai sequca- tur verba superioribus adjunxerat, quasi conclu- dendo exclamat ?? : Volo vos sine sollicitudine esse. Qui. sine uxore est, sollicitus est qum sunt. Domini, quom«do placeat Domino. Qui aulem eum uzore est, sollicitus est qua sunt uxoris, quomodo pluceat uxori. Ei divisa sunt et uxor. et virgo. Que innupta est, co- qitai quj Domini sunt, ul sit. sancta corpore el spi- ritu: quo autem Nupia es!, cogitat qua sunt mun- di, quomodo placeat viro. Omnibus autem sine ulla dubitatione manifestum est, sollicitum esse qua Domini sunt et placere Deo, multo melius esse quara sollicitum esse qux sunt mur:di, et placere uxori. Quis enim sic fatius ac. meute czeeus, ut stalim non senLiat, Pauli adhortatiouem veliementer ad eastiinonix suasioneum incumbere? Porro hoc, in- quit "*, ad uiilitatem vestram dico, non ut laqueum vobis injiciam, sed ad id quod honestum est.

παρθένος, οὐχ ἤμαρτε ' Emtya qs τὸ, θ.1ύιν δὲ &Covcti τῇ σαρκὶ οἱ τοιοῦτοι. "Eco δὲ ὑμῶν φείδο- μαι" ὃ Of] ἔστιν' Ἐγὼ φειδόμενος ὑμῶν, ὦ οὗτοι, ταῦτα συνεθέµην, ἐπειδήπερ ταῦτα οὕτω φρονεῖν εἴλεσθε, ὅπως μὴ δόξω (59) κατὰ ῥίαν ἐπισπέρχε: ὑμῶν εἰς τοῦτο, χα ἀναγχάσειν τινάς. Ὅμως δὲ,. εἰ καὶ ταύτην φίλην ὑμῖν μᾶλλον τρἐπεσθαι, ἁποδυσ-" πετήσαντας ἀννείαν ῥαστάτειν. xat οὕτω λωσιτελεῖ» ἠγοῦμα:. κρατεῖν ὑμᾶς τῶν τῆς σαρχὸς ἐοσξθισμῶ»ν, μὴ παραχρωµένους, διὰ τὸ γεγαμηκέναι, τοῖς ἑν- τῶν σχεύεσιν εἰς ἀχαθαρσίαν. Ἐπιφόρει γοῦν ' Τοῦτο δέ gnju, ἀδεΊφοί. Ὁ καιρὺς συνεστα.]μένος" λοιπόν ἐστιν, ἵνα καὶ ol ἔχοντες »υγαϊκας ὡς μὴ Éxorcec ὦσιω. Εἶτα αὖθις ἑτιμένων καὶ προχαλού- μένος ἐπὶ τοῖς αὐτοῖς, ἑπεςξιργάσατο τὸν Ἀόγον, ἰαχυρῶς χΧρατάνων τὴν ἕνστασιν τῆς παρθενίας. Ῥητῶς γοῦν τὰ £86 ἐπ.συνάγας τοῖς προξιρβ; µένοις, — ἐπεφώνησε' Oéclo ὑμᾶς ἁμερίμγους εἶναι. Ὁ ἄγαμος μµεριμγᾷ τὰ τοῦ Κυρίου. ὁ δὲ Tagnicac µεριμγᾷ τὰ τοῦ κόσµου, πῶς ἀρέσει τῇ Ίννα-κι. Καὶ µεμέρισται (56) καὶ ἡ γυνἡ xal ἡ παρθένος. Ἡ ἄγαμος µεριμ);ᾷ τὰ τοῦ Κυρίου, fra ᾗ ἁγία xal σώματι καὶ πγεύματι" ἡ δὲ γαµήσασα µεριμγᾳ τὰ τοῦ κόσμου, πῶς ἀρέσει τῷ ἀνδρί. Πᾶτι γὰρ ἀναμφισθητήτως ἐστὶ χαταφανὲς, ὡς ἄρα μεριμνᾷν τὰ τοῦ Κυρίου xal ἀρέσχειν τῷ Oz πολλῷ ἄμεινον τοῦ μεριμνᾶν τὰ τοῦ χόσµου καὶ ἀρέσχειν τῇ Υυναιχί, Τίς γὰρ οὕτως ἡλίθιος xat πηρὸς τὰς ὄψεις, ὃς o2x αὐτόθεν αἴσθεται τὶν παραίνεσι» τοῦ Παύλου τὸ πλέον ῥέπουσαν εἰς ἀγνεῖαν, Τοῦτο yp, φησὶ, πρὸς τὸ ὑμῶν συμφέρον «έχω, οὐχ tra βροχον ὑμῖν ἐπι- θά]ω, ἀ.ὶ.Ἰὰ ποὲς τὸ εὔσχημον.

Car. XIV. Virginitas Dei donwn, nec cuivis temere arripiendum ejus propositum.

Adverte autem preter ea quie dicta sunt, ut οἱ Dei donum virgiuitatis institutam Paulus statuat ac admoneat. ldcirco qui, instigante inani gloria, cum libidinibus deditiores sint, illud arripiunt, rc- Jicit, nuptias consulens, ne vigente xtate, rebel- liopes mein*roruin οἱ aestus carnis patientes, cestro

€ [ Cor. νι 9. ibid. 99. 3 ibid. 32, 34.

Ἐπίστησον δὲ πρὸς τοῖς εἰρημένοις, ὅπως καὶ θεοδώρητον εἶναι τὸ τῆς παρθενίας ἐπιτήδευμα παρ- εΥγυᾷ ' ὅθεν τοὺς xazà πρόφᾶσιν χενοδοξίας τῶν ἀκρατεστέρων ἐπὶ τοῦτο παρελτλυξότας ἀποθάλλετα:, σμδουλεύων γαμεῖν, ἵνα uh καιρῷ της xul, σρυγμοὺς καὶ φλεγμονὰς παρεχούσης αὑτοῖς τῆς σαρ-

"1 ] Cor. vni, 55.

(B5) Ὅπως μὴ δύξω. Adversativa sensum in- D Tum sequitur, Καὶ ἡ γυνὴ fj ἄγαμος καὶ ἡ παρθέ-

eomumodans, iuihi mota, que. et in Lupar. clausa edita erat, ut. superflua, Sequentia: ut exstant. in Allatii codice, glossema videniur, et. explicatio vo- cis ἐπ.σπέρχειν, quod ita habel, páyeo02: καὶ χατα- τοέχειν ὑμῶν. Alia. item, quie non est uecesse ex- scribere, Satis enin est, quod ex Vat. lucida nobis Methodii mens, ut reddidimus, nulla vi textus, constet. Coxstrris.

(56) Kc peuépicrar. Clara Pauli sententia, sic ut Graecis expressa est. nempe diversa instituta esse, Yuvaixa καὶ) παρθένον, uxorem εἰ virginen : jta ut virgin.s nomine intelligat quovis mado caeli- bem; unde statim easdem exponit voces. in ἄγαμος el γαμήσασα, iu muliere innupl3, el. qua viro collo- cala sit; quarum studia siut, placere Deo οἱ viro. Vulg. in'erpres aliter. legit, qui τὸ καὶ µεμέρισται ad superiora referat; ad virum cogitantem. gua: s$uMb uxoris, ut. il'à placeat, qua cura divisus est.

voz. Et mulier innupta et virgo, elc., qux sic diversa, Possinius non satis ex fide interpretis reprzesentat ut Methodiana; cum is a commnunibus Grecis non dissentiat ; quidquid olim ve! fallente memoria, vel aliis exemplaribus, Hieronymus qus sunt Graci textus Latina tra liderit, et. contra : eadem tainen esse, nec ipse, nec quisquam doctus existimare po- tuit. Sic sane Vulgata editione proclive utenduui sit, reddendis Patrum monumentis, cum eorum voces ab.ea minime diversa: sunt aut. sententize ; qui se- cus faxit, is, religioso prottextu, lumina aatiquita- tis exslinguit, invitosque Patres cogit et ridendos exponit, nec. inde Vulgatz fidei aut inajestati con- sulit : quam etsi maximam. voluit sancta synodus Tridentina, intra limites tamen seduli interpretis, non Lextus ipsius originalis, et ut ex illo vel noa licuerit Patribus, aul etiauy nobis non liceat, alia coii ueri. Ip.

us

CONVIVIUM DECEM VIRGINUM.

5

χὸς, ἀσχγμονῶσιν οἰστρηλατούμενοι τὴν ψυχήν. T6 A perciti, turpitudinis aliquid adinittant. Quid vero

γὰρ παραδίξωσινι ἐπισχεπτέον. Εἰ Σέ τις dc ynpoveiw é3l τῆς παρθένου αὐτοῦ νομίζει, φησὶν, ἐὰν ᾗ ὑπέρακχμος, xal οὕτως ὀψεί.ει γεγέσθαι ' ὃ θέ.1ει ποιείτω. οὑχ ἁμαρτάνει γαμείτωσαν. Οἰκξίως ἐνταῦθα προχρίνων τὸν γάµον τῆς ἀσχημοσύνης ἐπ των ἑλομένων μὲν παρθενεύειν, δυσανασχετηύντων δὲ τὸ μετὰ ταῦτα xal ἀποκαμόντων * xal λόγῳ μὲν, δι aibi) τὴν πρὸς ἀνθρώπους, αὐχούντων ἐπιμένειν" ἔρυῳ δὲ, οὐδὲ µαχρότερον ἑνδιατρίψαι δυναµένων τῷ εὐνουχισμῷ. Τὸν μέντοι (57) αὐτοχρατορικῷ xat αὐ- θᾳ:ρἔτῳ χρίνοντα προθέσει τηρεϊῖν τὴ» ἑχυτοῦ σάρχα παρθένον, xal μὴ Éxovca ἀνάγχηγ, (ὅπερ ἐστὶ xá- Go; ἐχχαλούμενον τὴν ὁσφὺν εἰς συνουσίαν ' εἶναι Υὰρ xai ὃ:αφορὰς, ὡς εἰχὸς, σωμάτων ') τούτῳ διαµιλ- λωμένῳ xat διαθλοῦντι xal απουδαίως ἐπιμένοντι τῇ ἐπαγγελίχ, καὶ ταύτην ἄριστα διαπεραινοµένῳ, πα- ραχελεύεται µόνειν xal τηρεῖν, τῇ παρθενίᾳ τὰ πρω- τεῖα νέων. Ὁ γὰρ δυνάµενος, φγοὶ, χα) φιλοτιμού- µενος τηρεῖν τὴν ἑαυτοῦ σάρχα παρθένου, κρεῖττον ποιεῖ’ ὁ δὲ μὴ δυνάµενος, γαμίσων δὲ νομίμως, xat μὲ λα) ροφθορῶν, χαλῶς. Καὶ περὶ μὲν τούτων aj- τάρχως.

Λαθέτω δὲ μετὰ χειρὺς 6 βουλόμενος τὴν πρὸς Κορινθίους Ἐπιστολὴν, καὶ xa0' ἕχαστον ὁμιλῆσας τοῖς ἐγγεγραμμένοις, τότε χαὶ τὰ ὑφ᾽ ἡμῶν λεγόμενα σχε ἀσθω, ἀντιπαραθάλλων, εἰ μὴ συμφωνίας πά- 974 ἔχονται xal ὁμο,ροσύνης τῆς πρὸς αὐτά. Ταῦτά εοι χατὰ δύναμιν ὑπὲρ ἁγνείας, ὦ "Apeth, χἀγὼ συνεισφέρω.

EYDOYA. Σφόδρα διὰ πολλῶν, ὦ Γργνόριον, μόλις εἰς τὸ προχείμενον ἀφίχετο, µακῤότατον ἀναμετρη- οσµένη, καὶ περαιωθεῖσα πέλαγος λόγων.

ΓΡΗΓ. Ἔοικεν οὕτως ἔχειν. ἀλλ' ἴθι, χαὶ τὰ λοιπὰ ἔφεξτς μνημονεύσαντες, µιμητιχώτατα ὄ,έλθωμεν, ὧν ἔτι ἔναυλον ἀκρόασιν ἔχειν µοι δοχκῶ, πρὶν ἆπο- πττναι χαὶ διαφυγεῖν ' εὐεξάλειπτοι γὰρ νέων ἆχου- ἁαμάτων μνΏμαι γερόντων.

EYBOYA. Αλλά λέγε * τούτων Υὰρ xal ἑληλύθα- μεν ἀσμένως ἀχουσόμενοι τῶν λόγων.

ΓΡΗΓ. Να. μὲν δὴ, χαθάπερ εἴπας, μετὰ τὸ κατ- αχθΏναι τη, θάλειαν δρόµοις ἁἀχυικάντοις εἰς τὴν r^, f θεοπᾶτρα ἐφεξῆς ἁπολαθοῦσα, ἑαυτὴν ἔφη εἰ σεν τάδξ.

ΣΠ Cor. vii, 560. '* ibid. 31.

(51) Tór μέντοι. Allatii colex, ipse istis dimi- nutus, alia ponit quibus innuat eam indulgentiam Pauli, ut qui habet necessitatem et. patitur stimulos ac i;gre continet, conjugium meat, nec illo peccet, iMis duntaxat prodesse qui se voto non obstrinxe- runt :aliis, nec ipsam necess.tatlem | excusationi fore, ne suo ipsi judicio condemnati sint, Ab:oxa- τάχριτοι, Tit. i1, 11, ipsi sibi realus auctores ; qui non Consulta sua indole et ments ipsa lirinitate, ievius votum emisere. Καὶ μὴν αὐθα:ρέτως χρίνον- τα. οἱ τοπσῦτοι παρὰ τὴν ἑπαγγᾶλίαν αὐτῶν. Atqui «A4 ipsi voluntate lii tales. condemnautur, propier suum vorüm., Velit. igitur Methodius (sive quisquis ádtiUr val uus quasi scholiij Paali Zispezs.iioneta

D

C

tradat, examinandum. Quod si quis turpe sibi ducit in virgine sua, si pratereat nubendi tempus, et sic opertet fieri; quod vult faciat; non. peccat : jungan- tur matrimonio 13. Apposite hic nuptias praeferens turpitudini, in illis qui arrepto virginitatis propo- sito, :zgre deinde ferunt animisque fatiscunt ; et s^rmone quidem, pre humano pudore proposituim se tenere gloriantur, re aute: ipsa, nec long:s- sime salutare eunuchisimnum possunt. Qui tanen libero suique juris proposito eam sibi legem in- dixerit, ut carnem suam servel. virginem ; quide n.n habet necessitatem??, (libidinem scilicel in cop: Jam lumbos incitantem; esse